Library·Dhanurveda (the science of the bow)·1

Dhanurveda (the science of the bow) 1

षण्मासात् सिध्यते मुष्टिः शराः संवत्सरेण तु नाराचास्तस्य सिध्यन्ति यस्य तुष्येन्महेश्वरः

ṣaṇmāsāt sidhyate muṣṭiḥ śarāḥ saṃvatsareṇa tu nārācāstasya sidhyanti yasya tuṣyenmaheśvaraḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पुष्पवद्धारयेद् बाणं सर्पवत् पीडयेद्धनुः धनवच्चिन्तयेल्लक्ष्यं यदीच्छेत्सिद्धिमात्मनः

puṣpavaddhārayed bāṇaṃ sarpavat pīḍayeddhanuḥ dhanavaccintayellakṣyaṃ yadīcchetsiddhimātmanaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

क्रियामिच्छन्ति चाचार्या दूरम् इच्छन्ति भार्गवाः राजानो दृष्टिम् इच्छन्ति लक्ष्यम् इच्छन्ति चेतरे

kriyāmicchanti cācāryā dūram icchanti bhārgavāḥ rājāno dṛṣṭim icchanti lakṣyam icchanti cetare

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

जनानुरञ्जनं येन लक्ष्यघातात् प्रजायते हीनेनापीषुणा तस्मात् प्रशस्तं लक्ष्यवेधनम्

janānurañjanaṃ yena lakṣyaghātāt prajāyate hīnenāpīṣuṇā tasmāt praśastaṃ lakṣyavedhanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विशाखस्थानके स्थित्वा समं सन्धानमाचरेत् गोपुच्छमुखबाणेन सिंहकर्णेन मुष्टिना

viśākhasthānake sthitvā samaṃ sandhānamācaret gopucchamukhabāṇena siṃhakarṇena muṣṭinā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आकर्षेत् कैशिकव्याये शिखामाचालयेत्ततः पूर्वापरौ समौ कार्यौ समांसौ निश्चलौ करौ

ākarṣet kaiśikavyāye śikhāmācālayettataḥ pūrvāparau samau kāryau samāṃsau niścalau karau

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

चक्षुषी स्पन्दयेन्नैव दृष्टिं लक्ष्ये नियोजयेत् मुष्टिनाच्छादितं लक्ष्यं शरस्याग्रे नियोजयेत्

cakṣuṣī spandayennaiva dṛṣṭiṃ lakṣye niyojayet muṣṭinācchāditaṃ lakṣyaṃ śarasyāgre niyojayet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मनोमुष्टिगतं ध्यात्वा ततः काण्डं विसर्जयेत् स च लक्ष्येषु कर्तव्यो लक्ष्ये योधो जितश्रमः

manomuṣṭigataṃ dhyātvā tataḥ kāṇḍaṃ visarjayet sa ca lakṣyeṣu kartavyo lakṣye yodho jitaśramaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आदानं चैव तूणीरात् सन्धानं कर्षणं तथा क्षेपणं च त्वरायुक्तो बाणस्य कुरुते तु यः

ādānaṃ caiva tūṇīrāt sandhānaṃ karṣaṇaṃ tathā kṣepaṇaṃ ca tvarāyukto bāṇasya kurute tu yaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नित्याभ्यासवशात् तस्य शीघ्रसाधनता भवेत्

nityābhyāsavaśāt tasya śīghrasādhanatā bhavet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रत्यालीढे कृते स्थाने अधः सन्धानमाचरेत् मुष्ट्या पताकया बाणं स्त्रीसंज्ञं दूरपातनम्

pratyālīḍhe kṛte sthāne adhaḥ sandhānamācaret muṣṭyā patākayā bāṇaṃ strīsaṃjñaṃ dūrapātanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दर्दुरवद् उपस्थाय ह्यूर्ध्वं सन्धानमाचरेत् स्कन्धव्यायेन वज्रस्य मुष्ट्या पुंमार्गणे न च अत्यन्तसौष्ठवं बाह्वोर् जायते दृढभेदिता

darduravad upasthāya hyūrdhvaṃ sandhānamācaret skandhavyāyena vajrasya muṣṭyā puṃmārgaṇe na ca atyantasauṣṭhavaṃ bāhvor jāyate dṛḍhabheditā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सूचीमुखा मीनपुच्छा भ्रामरी च तृतीयका शराणां गतयस्तिस्रः प्रशस्ताः कथिताः बुधैः

sūcīmukhā mīnapucchā bhrāmarī ca tṛtīyakā śarāṇāṃ gatayastisraḥ praśastāḥ kathitāḥ budhaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सूचीमुखा गतिस्तस्य सायकस्य प्रजायते पत्रं विलोकितव्यं च अथवा हीनपत्रकम्

sūcīmukhā gatistasya sāyakasya prajāyate patraṃ vilokitavyaṃ ca athavā hīnapatrakam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कर्कशे न तु चापेन यत् कृष्येद्धीनमुष्टिना मत्स्यपुच्छा गतिस्तस्य सायकस्य प्रकीर्तिता

karkaśe na tu cāpena yat kṛṣyeddhīnamuṣṭinā matsyapucchā gatistasya sāyakasya prakīrtitā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भ्रामरी कथिता ह्येषा सद्भिश्च श्रमकर्मणि ऋजुत्वे न विना याति क्षेप्यमानस्तु सायकः

bhrāmarī kathitā hyeṣā sadbhiśca śramakarmaṇi ṛjutve na vinā yāti kṣepyamānastu sāyakaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वामगा दक्षिणा चैव ऊर्ध्वगाधोगता तथा चतस्रो गतयः प्रोक्ताः बाणस्खलनहेतवः

vāmagā dakṣiṇā caiva ūrdhvagādhogatā tathā catasro gatayaḥ proktāḥ bāṇaskhalanahetavaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कम्पते गुणमुष्टिस्तु मार्गणस्य तु पृष्ठतः संमुखीस्याद् धनुर्मुष्टिस्तदा वामे गतिर्भवेत्

kampate guṇamuṣṭistu mārgaṇasya tu pṛṣṭhataḥ saṃmukhīsyād dhanurmuṣṭistadā vāme gatirbhavet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ग्रहणं शिथिलं यस्य ऋजुत्वेन विवर्जितम् पार्श्वे तु दक्षिणं याति सायकस्य न संशयः

grahaṇaṃ śithilaṃ yasya ṛjutvena vivarjitam pārśve tu dakṣiṇaṃ yāti sāyakasya na saṃśayaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ऊर्ध्वं भवेच्चापमुष्टिर् गुणमुष्टिरधो भवेत् समुक्तो मार्गणो लक्ष्यादूर्ध्वं याति न संशयः

ūrdhvaṃ bhaveccāpamuṣṭir guṇamuṣṭiradho bhavet samukto mārgaṇo lakṣyādūrdhvaṃ yāti na saṃśayaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आकर्षणे चैव बाणस्य चापे मुष्टिरधो भवेत् गुणमुष्टिर् भवेदूर्ध्वं तदाधोगामिनी गतिः

ākarṣaṇe caiva bāṇasya cāpe muṣṭiradho bhavet guṇamuṣṭir bhavedūrdhvaṃ tadādhogāminī gatiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

लक्ष्यबाणाग्रदृष्टीणां संहतिस्तु यदा भवेत् तदानीम् उज्झितो बाणो लक्ष्यान्न चलति ध्रुवम्

lakṣyabāṇāgradṛṣṭīṇāṃ saṃhatistu yadā bhavet tadānīm ujjhito bāṇo lakṣyānna calati dhruvam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

निर्दोषः शब्दहीनश्च सममुष्टिद्वयोज्झितः भिनत्ति दृढभेद्यानि सायको नात्र संशयः

nirdoṣaḥ śabdahīnaśca samamuṣṭidvayojjhitaḥ bhinatti dṛḍhabhedyāni sāyako nātra saṃśayaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आकृष्टस्तेजितो यश्च विशुद्धो गाढमुज्झितः नरो नागाश्च कायेषु न स तिष्ठति मार्गणः

ākṛṣṭastejito yaśca viśuddho gāḍhamujjhitaḥ naro nāgāśca kāyeṣu na sa tiṣṭhati mārgaṇaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यस्य तृणसमा बाणा यत् संधानसमं धनुः यस्य प्राणसमा मौर्वी स धन्वी धन्विनां वरः

yasya tṛṇasamā bāṇā yat saṃdhānasamaṃ dhanuḥ yasya prāṇasamā maurvī sa dhanvī dhanvināṃ varaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अयश्चर्मघटश्चैव मृत्पिण्डश्च चतुष्टयम् यो भिनत्ति न तस्येषुर् वज्रिणापि च बाध्यते

ayaścarmaghaṭaścaiva mṛtpiṇḍaśca catuṣṭayam yo bhinatti na tasyeṣur vajriṇāpi ca bādhyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सार्धाङ्गुलप्रमाणेन लोहपात्राणि कारयेत् तानि भित्त्वैकबाणेन दृढघाती भवेन्नरः

sārdhāṅgulapramāṇena lohapātrāṇi kārayet tāni bhittvaikabāṇena dṛḍhaghātī bhavennaraḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

चतुर्विंशतिचर्माणि यो भिनत्तीषुणा नरः तस्य बाणो गजेन्द्रस्य कायं निर्भिद्य गच्छति

caturviṃśaticarmāṇi yo bhinattīṣuṇā naraḥ tasya bāṇo gajendrasya kāyaṃ nirbhidya gacchati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भ्राम्यज्जले घटो वेध्यः चक्रे मृत्पिण्डकं तथा भ्रमन्तं भेदयेद्यस्तु दृढभेदी स उच्यते

bhrāmyajjale ghaṭo vedhyaḥ cakre mṛtpiṇḍakaṃ tathā bhramantaṃ bhedayedyastu dṛḍhabhedī sa ucyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अयस्तु काकतुण्डेन चर्म चारामुखेन हि मृत्पिण्डं च घटं चैव विध्येत्सूचीमुखेन वै

ayastu kākatuṇḍena carma cārāmukhena hi mṛtpiṇḍaṃ ca ghaṭaṃ caiva vidhyetsūcīmukhena vai

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

बाणभङ्गकरावर्त्तं काष्ठच्छेदनम् एव च बिन्दुकं चैव युगकं यो वेत्ति स जयी भवेत्

bāṇabhaṅgakarāvarttaṃ kāṣṭhacchedanam eva ca bindukaṃ caiva yugakaṃ yo vetti sa jayī bhavet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

लक्ष्यस्थाने धृतं काण्डं संमुखं छेदयेत्ततः किंचिन्मुष्टिं विधाय स्वां तिर्यग् द्विफलकेषुणा

lakṣyasthāne dhṛtaṃ kāṇḍaṃ saṃmukhaṃ chedayettataḥ kiṃcinmuṣṭiṃ vidhāya svāṃ tiryag dviphalakeṣuṇā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

संमुखं बाणम् आयान्तं तिर्यग्बाणं न संचरेत् प्राप्तं शरेण यश्छिन्द्याद् बाणच्छेदी स उच्यते

saṃmukhaṃ bāṇam āyāntaṃ tiryagbāṇaṃ na saṃcaret prāptaṃ śareṇa yaśchindyād bāṇacchedī sa ucyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

काष्ठे ऽश्वकेशं संयम्य तत्र बद्ध्वा वराटिकाम्

kāṣṭhe 'śvakeśaṃ saṃyamya tatra baddhvā varāṭikām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

हस्तेन भ्राम्यमाणं च यो हन्ति स धनुर्धरः

hastena bhrāmyamāṇaṃ ca yo hanti sa dhanurdharaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पञ्चविद्धं न्यसेच्छस्त्रं शुद्धं बन्धुकपुष्पवत् हास्तिकं बिन्दुकं यस्तु चित्रभेदी स उच्यते

pañcaviddhaṃ nyasecchastraṃ śuddhaṃ bandhukapuṣpavat hāstikaṃ bindukaṃ yastu citrabhedī sa ucyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

लक्ष्यविद्धं काष्ठं क्षिप्रं दूरमूरूर्द्ध वपुः स्थितम् स्वयं प्राप्तशरं पृष्ठे ऊर्ध्वपुच्छमुखेन हि

lakṣyaviddhaṃ kāṣṭhaṃ kṣipraṃ dūramūrūrddha vapuḥ sthitam svayaṃ prāptaśaraṃ pṛṣṭhe ūrdhvapucchamukhena hi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यो हन्ति शरयुग्मेन शीघ्रसंधानयोगतः सः स्याद्धनुर्भृतां श्रेष्ठः पूजितः सर्वपार्थिवैः

yo hanti śarayugmena śīghrasaṃdhānayogataḥ saḥ syāddhanurbhṛtāṃ śreṣṭhaḥ pūjitaḥ sarvapārthivaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

लक्ष्यस्थाने न्यसेत् काष्ठं साद्रं गोपुच्छसन्निभम् यः छिन्द्यात्तं क्षुरप्रेण काष्ठवेधी स यायते

lakṣyasthāne nyaset kāṣṭhaṃ sādraṃ gopucchasannibham yaḥ chindyāttaṃ kṣurapreṇa kāṣṭhavedhī sa yāyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

लक्ष्यस्थाने न्यसेत् कांस्यं पात्रं हस्तद्वयान्तरे ताडयेच्छर्कराभिस्तं शब्दः संजायते यदा

lakṣyasthāne nyaset kāṃsyaṃ pātraṃ hastadvayāntare tāḍayeccharkarābhistaṃ śabdaḥ saṃjāyate yadā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यत्रोपलभ्यते शब्दः सम्यक् तं तत्र चिन्तयेत् कर्मेन्द्रियमनोयोगाल्लक्ष्यं निश्चयतां नयेत्

yatropalabhyate śabdaḥ samyak taṃ tatra cintayet karmendriyamanoyogāllakṣyaṃ niścayatāṃ nayet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पुनः शर्कया भिन्नं ताडयेच्छब्दहेतवे ततो बाणेन तं हन्यात् तदवधानेन धीमता एतच्च दुष्करं कर्म भाग्यात् कस्यापि सिध्यति

punaḥ śarkayā bhinnaṃ tāḍayecchabdahetave tato bāṇena taṃ hanyāt tadavadhānena dhīmatā etacca duṣkaraṃ karma bhāgyāt kasyāpi sidhyati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अथ श्रमविधिं कुर्याद् यावत् सिद्धिः प्रजायते श्रमे सिद्धे च वर्षासु नैव ग्राह्यं धनुष्करे

atha śramavidhiṃ kuryād yāvat siddhiḥ prajāyate śrame siddhe ca varṣāsu naiva grāhyaṃ dhanuṣkare

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पूर्वाभ्यासस्य शस्त्राणाम् अविस्मरणहेतवे मासद्वयं श्रमं कुर्यात् प्रति वर्षं शरदृतौ

pūrvābhyāsasya śastrāṇām avismaraṇahetave māsadvayaṃ śramaṃ kuryāt prati varṣaṃ śaradṛtau

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

जाते चाश्वयुजे मासि नवमी देवता दिने पूजयेद् ईश्वरीं चण्डीं गुरुं शास्त्राणि वाजिगः

jāte cāśvayuje māsi navamī devatā dine pūjayed īśvarīṃ caṇḍīṃ guruṃ śāstrāṇi vājigaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विप्रेभ्यो दक्षिणान्दद्यात् कुमारीः पूजयेत्ततः देव्यै पशुबलिं दद्याद्गीतवादित्रमङ्गलैः

viprebhyo dakṣiṇāndadyāt kumārīḥ pūjayettataḥ devyai paśubaliṃ dadyādgītavāditramaṅgalaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शूलेन पाहि नो देवि पाहि खड्गेण चाम्बिके घण्टास्वनेन नः पाहि चापज्यानिःस्वनेन च

śūlena pāhi no devi pāhi khaḍgeṇa cāmbike ghaṇṭāsvanena naḥ pāhi cāpajyāniḥsvanena ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्राच्यां रक्ष प्रतीच्यां च चण्डिके रक्ष दक्षिणे भ्रामणेनात्मशूलस्य उत्तरस्यां तथेश्वरि

prācyāṃ rakṣa pratīcyāṃ ca caṇḍike rakṣa dakṣiṇe bhrāmaṇenātmaśūlasya uttarasyāṃ tatheśvari

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सौम्यानि यानि रूपाणि त्रैलोक्ये विचरन्ति ते यानि चात्यर्थघोराणि तै रक्षास्मान् तथा भुवम्

saumyāni yāni rūpāṇi trailokye vicaranti te yāni cātyarthaghorāṇi tai rakṣāsmān tathā bhuvam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततस्तु साधयेन्मन्त्रान् वेदोक्तान् आगमोदितान् अस्त्राणां कर्मसिद्ध्यर्थं जपहोमविधानतः

tatastu sādhayenmantrān vedoktān āgamoditān astrāṇāṃ karmasiddhyarthaṃ japahomavidhānataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ब्राह्मं नारायणं शैवमैन्द्रं वायव्यवारुणे आग्नेयं वापि चास्त्राणि गुरुदत्तानि साधयेत्

brāhmaṃ nārāyaṇaṃ śaivamaindraṃ vāyavyavāruṇe āgneyaṃ vāpi cāstrāṇi gurudattāni sādhayet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मनोवाक्कर्मभिर् व्याप्तं लब्धास्त्रेण शुचिष्मता अपात्रम् असमर्थं च दहन्त्यस्त्राणि पुरुषम्

manovākkarmabhir vyāptaṃ labdhāstreṇa śuciṣmatā apātram asamarthaṃ ca dahantyastrāṇi puruṣam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रयोगं चोपसंहारं यो वेत्ति स धनुर्धरः सामान्ये कर्मणि प्राज्ञो नैवास्त्राणि प्रयोजयेत्

prayogaṃ copasaṃhāraṃ yo vetti sa dhanurdharaḥ sāmānye karmaṇi prājño naivāstrāṇi prayojayet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

हस्तार्के लाङ्गलीकन्दं गृहीत्वा तस्य लेपतः शूरस्यापि रणे पुंसो दर्पं हरति तत्क्षणात्

hastārke lāṅgalīkandaṃ gṛhītvā tasya lepataḥ śūrasyāpi raṇe puṃso darpaṃ harati tatkṣaṇāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गृहीत्वा योगनक्षत्रैरपामार्गस्य मूलकम् लेपमात्रेण वीराणां सर्वशस्त्रनिवारणम्

gṛhītvā yoganakṣatrairapāmārgasya mūlakam lepamātreṇa vīrāṇāṃ sarvaśastranivāraṇam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अधःपुष्पी शङ्खपुष्पी लज्जालुः गिरिकर्णिका नीलिनी सहदेवी च पत्रमौञ्जार्कयोस्तथा

adhaḥpuṣpī śaṅkhapuṣpī lajjāluḥ girikarṇikā nīlinī sahadevī ca patramauñjārkayostathā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विष्णुक्रान्ता च सर्वासां जटा ग्राह्या रवेर्दिने बद्ध्वा भुजे विलेपाद् वा काये सर्वास्त्रापवारकः

viṣṇukrāntā ca sarvāsāṃ jaṭā grāhyā raverdine baddhvā bhuje vilepād vā kāye sarvāstrāpavārakaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सर्वव्याघ्रादिसत्त्वाणां भूतादीणां न जायते भीतिस्तस्य न तिर्यग्भ्यो मातरोऽष्टौ शरीरके

sarvavyāghrādisattvāṇāṃ bhūtādīṇāṃ na jāyate bhītistasya na tiryagbhyo mātaro'ṣṭau śarīrake

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गृहीतं हस्तनक्षत्रे चूर्णं छुछुन्दरी भवेत् तत्प्रभावाद्गजः पुंसां संमुखेनैति निश्चितम्

gṛhītaṃ hastanakṣatre cūrṇaṃ chuchundarī bhavet tatprabhāvādgajaḥ puṃsāṃ saṃmukhenaiti niścitam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

छुछन्दरीश्रीफलस्य चूर्णम् आलिप्य गात्रके आघ्राय गन्धं द्विरदश्चातिमत्तो मदं त्यजेत्

chuchandarīśrīphalasya cūrṇam ālipya gātrake āghrāya gandhaṃ dviradaścātimatto madaṃ tyajet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पुष्यार्कोत्पाटिते मूले पूगेन मुखसंस्थिते देहं स्फुटति नोतीक्ष्णं मण्डलाग्रे रणे नॄणाम्

puṣyārkotpāṭite mūle pūgena mukhasaṃsthite dehaṃ sphuṭati notīkṣṇaṃ maṇḍalāgre raṇe nṝṇām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गाम्भार्या उत्तरं मूलं मुखस्य संमुखागतम् शस्त्रौघं वारयेत्तत्र पुष्यार्के विधिनोद्धृतम्

gāmbhāryā uttaraṃ mūlaṃ mukhasya saṃmukhāgatam śastraughaṃ vārayettatra puṣyārke vidhinoddhṛtam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शुभ्रायाः शरपुङ्खाया जटा नीली जटा तथा भुजे शिरसि वक्त्रे वा स्थिता शस्त्रनिवारिका

śubhrāyāḥ śarapuṅkhāyā jaṭā nīlī jaṭā tathā bhuje śirasi vaktre vā sthitā śastranivārikā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भूताहिचोरभीतिघ्नी गृहीत्वा पुष्यभास्करे

bhūtāhicorabhītighnī gṛhītvā puṣyabhāskare

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रथमं क्रियते स्नानं श्वेतवस्त्रावृतो भवेत्

prathamaṃ kriyate snānaṃ śvetavastrāvṛto bhavet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शस्त्राणि चापि सम्पूज्य रक्षामन्त्रं जपेत्ततः सेनापतिं गजारोहान् अश्वारोहांश्च सर्वतः

śastrāṇi cāpi sampūjya rakṣāmantraṃ japettataḥ senāpatiṃ gajārohān aśvārohāṃśca sarvataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मुख्यान् अन्यानपि धनैर् वस्त्रैश्च परिधापयेत् पूर्वं सारथिमारोप्य रथे सज्जेत् ततः स्वयम्

mukhyān anyānapi dhanair vastraiśca paridhāpayet pūrvaṃ sārathimāropya rathe sajjet tataḥ svayam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

चतुःशतैश्च काण्डाणां तूणीरं परिपूरयेत् शङ्खं चक्रं गदां शक्तिं मुद्गरं परिघं तथा

catuḥśataiśca kāṇḍāṇāṃ tūṇīraṃ paripūrayet śaṅkhaṃ cakraṃ gadāṃ śaktiṃ mudgaraṃ parighaṃ tathā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नाराचं परशुं कुन्तं पट्टिशादीनि संन्यसेत् नरस्थानगजाष्टस्य स्वयं समरम् आरोहेत्

nārācaṃ paraśuṃ kuntaṃ paṭṭiśādīni saṃnyaset narasthānagajāṣṭasya svayaṃ samaram ārohet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कटिबद्धैकतूणीरः खड्गशक्तिधनुर्धरः ततो ऽर्जुनस्य नामाणि विष्णुस्मरणपूर्वकम्

kaṭibaddhaikatūṇīraḥ khaḍgaśaktidhanurdharaḥ tato 'rjunasya nāmāṇi viṣṇusmaraṇapūrvakam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

जपेत्ततः प्रतिष्ठेत चतुरङ्गबलैर् युतः

japettataḥ pratiṣṭheta caturaṅgabalair yutaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मङ्गलं भगवान् विष्णुर्मङ्गलं गरुडध्वजः मङ्गलं पुण्डरीकाक्षो मङ्गलायतनं हरिः

maṅgalaṃ bhagavān viṣṇurmaṅgalaṃ garuḍadhvajaḥ maṅgalaṃ puṇḍarīkākṣo maṅgalāyatanaṃ hariḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

लाभस्तेषां जयस्तेषां कुतस्तेषां पराजयः येषाम् इन्दीवरश्यामो हृदयस्थो जनार्दनः

lābhasteṣāṃ jayasteṣāṃ kutasteṣāṃ parājayaḥ yeṣām indīvaraśyāmo hṛdayastho janārdanaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अर्जुनः फाल्गुनो जिष्णुः किरीटी श्वेतवाहनः बीभत्सुर् विजयः कृष्णः सव्यसाची धनञ्जयः

arjunaḥ phālguno jiṣṇuḥ kirīṭī śvetavāhanaḥ bībhatsur vijayaḥ kṛṣṇaḥ savyasācī dhanañjayaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इत्यर्जुनस्य नामाणि संस्मरेत् प्रयतो नरः

ityarjunasya nāmāṇi saṃsmaret prayato naraḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

खद्वयं सुरर्द्धीन्दुनेत्रैर् अक्षौहिणी मता अक्षौहिणी प्रदिष्टा च रथाणां वर्मधारिणाम्

khadvayaṃ surarddhīndunetrair akṣauhiṇī matā akṣauhiṇī pradiṣṭā ca rathāṇāṃ varmadhāriṇām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

संख्यागणिततत्त्वज्ञैः सहस्राण्य् एकविंशति उपर्यष्टौ शतान्याहुः तथा भूपश्च सप्ततिः

saṃkhyāgaṇitatattvajñaiḥ sahasrāṇy ekaviṃśati uparyaṣṭau śatānyāhuḥ tathā bhūpaśca saptatiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गजाणां च परिमाणमेतदेव विनिर्दिशेत् पञ्चषष्टिसहस्राणि षट्शतानि दशोपरि

gajāṇāṃ ca parimāṇametadeva vinirdiśet pañcaṣaṣṭisahasrāṇi ṣaṭśatāni daśopari

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

हयाणां च परिमाणम् एतद् एव सुनिश्चितम् ज्ञेयं लक्षं पदातीनां सहस्राणि तथा नव

hayāṇāṃ ca parimāṇam etad eva suniścitam jñeyaṃ lakṣaṃ padātīnāṃ sahasrāṇi tathā nava

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शतानि त्रीणि पञ्चाशच्छूराणां शस्त्रधारिणाम् पञ्चषष्टिसहस्राणि तथाश्वाणां शतानि च

śatāni trīṇi pañcāśacchūrāṇāṃ śastradhāriṇām pañcaṣaṣṭisahasrāṇi tathāśvāṇāṃ śatāni ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दशोत्तराणि गायन्ति संख्यातत्त्वविदो जनाः

daśottarāṇi gāyanti saṃkhyātattvavido janāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

महाक्षौहिणी कार्या रथाकोटिभताः स्मृताः

mahākṣauhiṇī kāryā rathākoṭibhatāḥ smṛtāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सप्तत्रिंशच्च लक्षाणि गीयन्ते तत्त्ववेदिभिः द्वादशैव सहस्राणि तथा शतचतुष्टयम्

saptatriṃśacca lakṣāṇi gīyante tattvavedibhiḥ dvādaśaiva sahasrāṇi tathā śatacatuṣṭayam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रोक्तानि नवतिस् तद्वदेवमेव गजा मताः अश्वाश्चतुःकोटिमिता लक्षं चैकादशैव तु

proktāni navatis tadvadevameva gajā matāḥ aśvāścatuḥkoṭimitā lakṣaṃ caikādaśaiva tu

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सप्तत्रिंशत्सहस्राणि तथा शतचतुष्टयम् सप्तभिश्चैव संख्याताः प्रोच्यन्ते पत्तयस्तथा

saptatriṃśatsahasrāṇi tathā śatacatuṣṭayam saptabhiścaiva saṃkhyātāḥ procyante pattayastathā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

षट्कोट्यो ऽशीतिलक्षाणि पञ्चाधिकशतान्यपि द्विषष्टिं च सहस्राणि तथा शतचतुष्टयम्

ṣaṭkoṭyo 'śītilakṣāṇi pañcādhikaśatānyapi dviṣaṣṭiṃ ca sahasrāṇi tathā śatacatuṣṭayam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अग्रे रथा गजाः पृष्ठे तत्पृष्ठे च पदातयः पार्श्वयोश्च हयाः कार्या व्यूहसंख्याविधिः स्मृतः

agre rathā gajāḥ pṛṣṭhe tatpṛṣṭhe ca padātayaḥ pārśvayośca hayāḥ kāryā vyūhasaṃkhyāvidhiḥ smṛtaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अर्धचन्द्रं च चन्द्रं च शकटं मकरं तथा कमलं श्रेणिकां गुल्मं व्यूहान् एवं प्रकल्पते

ardhacandraṃ ca candraṃ ca śakaṭaṃ makaraṃ tathā kamalaṃ śreṇikāṃ gulmaṃ vyūhān evaṃ prakalpate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ये राजपुत्राः सामन्ताः आप्ताः सेवकजातयः रक्षणीयाः प्रयत्ने न सदैव हितकारिणः

ye rājaputrāḥ sāmantāḥ āptāḥ sevakajātayaḥ rakṣaṇīyāḥ prayatne na sadaiva hitakāriṇaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यस्मिन् रणे यः पुरुषः प्रधानः स सर्वयत्नेन हि रक्षणीयः तस्मिन् विनष्टे किल सर्वभूते सर्वेऽपि योधास्त्वबला भवन्ति

yasmin raṇe yaḥ puruṣaḥ pradhānaḥ sa sarvayatnena hi rakṣaṇīyaḥ tasmin vinaṣṭe kila sarvabhūte sarve'pi yodhāstvabalā bhavanti

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

संग्रामसारभूतं च शास्त्रज्ञम् अनुवासि चेत् अपि च स्वश्रियै सैन्यं वृथेयं मुण्डमण्डली

saṃgrāmasārabhūtaṃ ca śāstrajñam anuvāsi cet api ca svaśriyai sainyaṃ vṛtheyaṃ muṇḍamaṇḍalī

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अपि पञ्चशताः शूरा गृह्णन्ति महतीं चमूम् अथवा पञ्च षट्सप्त विजयन्ते ऽनुवर्तिनः

api pañcaśatāḥ śūrā gṛhṇanti mahatīṃ camūm athavā pañca ṣaṭsapta vijayante 'nuvartinaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

धनुःसंहतिशुद्धात्मा राजानो मुखदुर्बलाः आ कर्णपलिता योधाः संग्रामे जयवादिनः

dhanuḥsaṃhatiśuddhātmā rājāno mukhadurbalāḥ ā karṇapalitā yodhāḥ saṃgrāme jayavādinaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

परस्परानुरक्ता ये योधाः शार्ङ्गधनुर्धराः युद्धज्ञास्तु रथारूढास्ते जयन्ति रणे रिपून्

parasparānuraktā ye yodhāḥ śārṅgadhanurdharāḥ yuddhajñāstu rathārūḍhāste jayanti raṇe ripūn

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एकः कापुरुषादीर्णो दारयेन्महतीं चमूम् तद्दीर्णम् अनुदीर्यन्ते योधाः शूरतमा अपि

ekaḥ kāpuruṣādīrṇo dārayenmahatīṃ camūm taddīrṇam anudīryante yodhāḥ śūratamā api

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दुर्निवारतया चैव समग्रां महतीं चमूम् अपामिव महावेगस् त्रासयेत् कुशलानपि

durnivāratayā caiva samagrāṃ mahatīṃ camūm apāmiva mahāvegas trāsayet kuśalānapi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अपि भग्नेषु सैन्येषु विद्रुतेषु निवर्तते पदे पदेऽश्वमेधस्य लभते फलमक्षयम्

api bhagneṣu sainyeṣu vidruteṣu nivartate pade pade'śvamedhasya labhate phalamakṣayam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

द्वाविमौ पुरुषौ लोके सूर्यमण्डलभेदिनौ परिव्राड् योगयुक्तश्च रणे चाभिमुखो हतः

dvāvimau puruṣau loke sūryamaṇḍalabhedinau parivrāḍ yogayuktaśca raṇe cābhimukho hataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यत्र यत्र हतः शूरः शत्रुभिः परिवेष्टितः अक्षयं लभते लोकं यदि दैन्यं न भाषते

yatra yatra hataḥ śūraḥ śatrubhiḥ pariveṣṭitaḥ akṣayaṃ labhate lokaṃ yadi dainyaṃ na bhāṣate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मूर्छितं नैव विकलं नाशस्त्रं नान्ययोधिनम् पलायमाणं शरणं गतं चैव न हिंसयेत्

mūrchitaṃ naiva vikalaṃ nāśastraṃ nānyayodhinam palāyamāṇaṃ śaraṇaṃ gataṃ caiva na hiṃsayet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भीरुः पलायमाणोऽपि न हन्तव्यो बलीयसा कदाचिच्छूरतां याति शरणे कृतविस्मृतः

bhīruḥ palāyamāṇo'pi na hantavyo balīyasā kadācicchūratāṃ yāti śaraṇe kṛtavismṛtaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सम्प्रूज्य महतीं सेनां चतुरङ्गां महीपतिः व्यूहयित्वा परान् शूरान् स्थापयेज्जयलिप्सया

samprūjya mahatīṃ senāṃ caturaṅgāṃ mahīpatiḥ vyūhayitvā parān śūrān sthāpayejjayalipsayā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अल्पायां वा महत्यां वा सेनायामिति निश्चयः हर्षो योधगणस्यापि जयलक्षणम् उच्यते

alpāyāṃ vā mahatyāṃ vā senāyāmiti niścayaḥ harṣo yodhagaṇasyāpi jayalakṣaṇam ucyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अन्वेवं वायवो यान्ति दक्षिणे च वयांसि च अनुसर्वेऽपि पिशिता यस्य यान्ति रणे जयः

anvevaṃ vāyavo yānti dakṣiṇe ca vayāṃsi ca anusarve'pi piśitā yasya yānti raṇe jayaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अपूर्णं चैव मन्तव्यं सम्पूर्णेनैव सिध्यति तस्माद्धैर्यं प्रकर्तव्यं हन्तव्या परवाहिनी

apūrṇaṃ caiva mantavyaṃ sampūrṇenaiva sidhyati tasmāddhairyaṃ prakartavyaṃ hantavyā paravāhinī

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

जीवल्लक्ष्मी मृते स्वर्गः कीर्तिश्च धरणीतले तस्माद्धैर्यं विधातव्यं हन्तव्या परवाहिनी

jīvallakṣmī mṛte svargaḥ kīrtiśca dharaṇītale tasmāddhairyaṃ vidhātavyaṃ hantavyā paravāhinī

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इति श्रीमत्सदाशिवप्रोक्तो धनुर्वेदः समाप्तः

iti śrīmatsadāśivaprokto dhanurvedaḥ samāptaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.