Library·Dhanvantari-nighaṇṭu (in part)·1

Dhanvantari-nighaṇṭu (in part) 1

ऋषभो दुर्धरो धीरो मातृको वृषभो वृषः विषाणी ककुदिन्द्राक्षो बन्धुरो गोपतिस्तथा

ṛṣabho durdharo dhīro mātṛko vṛṣabho vṛṣaḥ viṣāṇī kakudindrākṣo bandhuro gopatistathā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ऋषभस्तु रसे स्वादुः पित्तरक्तसमीरहा क्षयदाहज्वरान् हन्ति श्लेष्मशुक्रविवर्धनः

ṛṣabhastu rase svāduḥ pittaraktasamīrahā kṣayadāhajvarān hanti śleṣmaśukravivardhanaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मेदा ज्ञेया मणिच्छिद्रा शल्यपर्णी धरापि च महामेदा देवमणिर्वसुच्छिद्रा प्रकीर्तिता

medā jñeyā maṇicchidrā śalyaparṇī dharāpi ca mahāmedā devamaṇirvasucchidrā prakīrtitā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मेदा स्वादुरसा शीता क्षयदाहज्वरापहा सा पित्तं तु जयेच्छुक्रं सकफं च विवर्धयेत्

medā svādurasā śītā kṣayadāhajvarāpahā sā pittaṃ tu jayecchukraṃ sakaphaṃ ca vivardhayet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

महामेदा हिमा स्वादुः कफशुक्रविवर्धनी हन्ति दाहास्रपित्तानि क्षयवातज्वरैः सह

mahāmedā himā svāduḥ kaphaśukravivardhanī hanti dāhāsrapittāni kṣayavātajvaraiḥ saha

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विजया रञ्जिका भङ्गा तन्द्राकृद् बहुवादिनी मादिनी मादिका मातुः प्रोक्ता गञ्जाकिनिस्तथा

vijayā rañjikā bhaṅgā tandrākṛd bahuvādinī mādinī mādikā mātuḥ proktā gañjākinistathā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भङ्गा कफहरी तिक्ता ग्राहिणी याचनी लघुः तीक्ष्णोष्णा पित्तला मोहमदवाग्वह्निवर्धिनी

bhaṅgā kaphaharī tiktā grāhiṇī yācanī laghuḥ tīkṣṇoṣṇā pittalā mohamadavāgvahnivardhinī

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

काकोली मधुरा शुक्ला क्षीरा ध्वाङ्क्षोलिका स्मृता वयःस्था स्वादुमांसी च वायसोली च कर्णिका

kākolī madhurā śuklā kṣīrā dhvāṅkṣolikā smṛtā vayaḥsthā svādumāṃsī ca vāyasolī ca karṇikā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

काकोली स्वादुशीता च वातपित्तज्वरापहा दाहघ्नी क्षयहन्त्री च श्लेष्मशुक्रविवर्धिनी

kākolī svāduśītā ca vātapittajvarāpahā dāhaghnī kṣayahantrī ca śleṣmaśukravivardhinī

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

द्वितीया क्षीरकाकोली क्षीरशुक्ला पयस्विनी वयःस्था क्षीरमधुरा वीरा क्षीरविषाणिका

dvitīyā kṣīrakākolī kṣīraśuklā payasvinī vayaḥsthā kṣīramadhurā vīrā kṣīraviṣāṇikā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

रुचिष्या वातपित्तास्रहृद्रोगशमनी मता श्वासकासक्षयहरा वृष्या वस्तिविशोधनी

ruciṣyā vātapittāsrahṛdrogaśamanī matā śvāsakāsakṣayaharā vṛṣyā vastiviśodhanī

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

माषपर्णी च काम्बोजी कृष्णवृन्ता महासहा आर्द्रमाषा सिंहविन्ना मांसमाषाश्वपुच्छिका

māṣaparṇī ca kāmbojī kṛṣṇavṛntā mahāsahā ārdramāṣā siṃhavinnā māṃsamāṣāśvapucchikā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

माषपर्णी रसे तिक्ता शीतला रक्तपित्तजित् कफशुक्रकरी स्वादुर्हन्ति दाहज्वरानिलान्

māṣaparṇī rase tiktā śītalā raktapittajit kaphaśukrakarī svādurhanti dāhajvarānilān

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मुद्गपर्णी क्षुद्रसहा शिम्बी मार्जारगन्धिका वनजा रिङ्गणी ह्रस्वा शूर्पपर्ण्यावुभे स्मृते

mudgaparṇī kṣudrasahā śimbī mārjāragandhikā vanajā riṅgaṇī hrasvā śūrpaparṇyāvubhe smṛte

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मुद्गपर्णी हिमा स्वादुर्वातरक्तविनाशिनी पित्तदाहज्वरान् हन्ति कृमिघ्नी कफशुक्रकृत्

mudgaparṇī himā svādurvātaraktavināśinī pittadāhajvarān hanti kṛmighnī kaphaśukrakṛt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

जीवन्ती जीवनीया च जीवनी जीववर्धनी माङ्गल्यनामधेया च शाकश्रेष्ठा यशस्करी

jīvantī jīvanīyā ca jīvanī jīvavardhanī māṅgalyanāmadheyā ca śākaśreṣṭhā yaśaskarī

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

चक्षुष्या सर्वदोषघ्नी जीवन्ती मधुरा हिमा शाकानां प्रवरा न्यूना द्वितीया किंचिदेव तु

cakṣuṣyā sarvadoṣaghnī jīvantī madhurā himā śākānāṃ pravarā nyūnā dvitīyā kiṃcideva tu

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मधुयष्टी च यष्टी च यष्टीमधु मधुस्रवा यष्टीकं मधुकं चैव यष्ट्याह्वं मधुयष्टिका

madhuyaṣṭī ca yaṣṭī ca yaṣṭīmadhu madhusravā yaṣṭīkaṃ madhukaṃ caiva yaṣṭyāhvaṃ madhuyaṣṭikā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्थलजा जलजान्या तु मधुपर्णी मधूलिका मधुयष्टी स्वादुरसा शीता पित्तविनाशिनी वृष्या शोषक्षयहरा विषछर्दिविनाशनी

sthalajā jalajānyā tu madhuparṇī madhūlikā madhuyaṣṭī svādurasā śītā pittavināśinī vṛṣyā śoṣakṣayaharā viṣachardivināśanī

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तल्लक्षणं क्लीतनकं क्लीतनं क्लीतिका च सा यष्टिकायुगलं स्वादु तृष्णापित्तास्रजिद्धिमम्

tallakṣaṇaṃ klītanakaṃ klītanaṃ klītikā ca sā yaṣṭikāyugalaṃ svādu tṛṣṇāpittāsrajiddhimam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ऋद्धिर्वृद्धिः सुखं सिद्धी रथाङ्गं मङ्गलं वसु ऋषिसृष्टा युगं योग्यं लक्ष्मीः सर्वजनप्रिया

ṛddhirvṛddhiḥ sukhaṃ siddhī rathāṅgaṃ maṅgalaṃ vasu ṛṣisṛṣṭā yugaṃ yogyaṃ lakṣmīḥ sarvajanapriyā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ऋद्धिर्मधुरशीता स्यात् क्षयपित्तानिलाञ्जयेत् रक्तदोषं ज्वरं हन्ति वर्धनी कफशुक्रयोः

ṛddhirmadhuraśītā syāt kṣayapittānilāñjayet raktadoṣaṃ jvaraṃ hanti vardhanī kaphaśukrayoḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विदारिका मता शुक्ला स्वादुकन्दा शृगालिका वृष्यकन्दा विदारी च वृष्यवल्ली विडालिका

vidārikā matā śuklā svādukandā śṛgālikā vṛṣyakandā vidārī ca vṛṣyavallī viḍālikā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विदारी शिशिरा स्वादुर्गुरुः स्निग्धा समीरजित् पित्तास्रजित्तथा बल्या वृष्या चैव प्रकीर्तिता

vidārī śiśirā svādurguruḥ snigdhā samīrajit pittāsrajittathā balyā vṛṣyā caiva prakīrtitā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अन्या या क्षीरविदारी स्यादिक्षुगन्धेक्षुवल्ल्यपि क्षीरवल्ली क्षीरकन्दा क्षीरशुक्ला पयस्विनी

anyā yā kṣīravidārī syādikṣugandhekṣuvallyapi kṣīravallī kṣīrakandā kṣīraśuklā payasvinī

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

क्षीरविदारिका बल्या वातपित्तहरा च सा मधुरा बृंहणी वृष्या शीतस्पर्शातिमूत्रला

kṣīravidārikā balyā vātapittaharā ca sā madhurā bṛṃhaṇī vṛṣyā śītasparśātimūtralā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्तन्यदोषस्य हरणी पित्तशूलनिषूदनी कपिकच्छूरात्मगुप्ता स्वयंगुप्ता महर्षभी लाङ्गूली कण्डुला चण्डा मर्कटी दुरभिग्रहा

stanyadoṣasya haraṇī pittaśūlaniṣūdanī kapikacchūrātmaguptā svayaṃguptā maharṣabhī lāṅgūlī kaṇḍulā caṇḍā markaṭī durabhigrahā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कपिकच्छूः रसे स्वादुस्तिक्ता शीतानिलापहा वृष्या पित्तास्रहन्त्री च दुष्टव्रणविनाशिनी

kapikacchūḥ rase svādustiktā śītānilāpahā vṛṣyā pittāsrahantrī ca duṣṭavraṇavināśinī

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दधिपुष्पी तु खट्वाङ्गी खट्वा पर्यङ्कपादिका ऋषभी सा तु काकाण्डी ज्ञेया शूकरपादिका

dadhipuṣpī tu khaṭvāṅgī khaṭvā paryaṅkapādikā ṛṣabhī sā tu kākāṇḍī jñeyā śūkarapādikā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कफपित्तहरा गुर्वी रञ्जनी वातनाशिनी उष्णवीर्या स्वादुरसा काकाण्डी माषवद्भवेत्

kaphapittaharā gurvī rañjanī vātanāśinī uṣṇavīryā svādurasā kākāṇḍī māṣavadbhavet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शितिवारः सूचिपत्रः सूच्याह्वः सुनिषण्णकः श्रीवारकः शितिवरः स्वस्तिकः कुक्कुटः शिखी

śitivāraḥ sūcipatraḥ sūcyāhvaḥ suniṣaṇṇakaḥ śrīvārakaḥ śitivaraḥ svastikaḥ kukkuṭaḥ śikhī

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शितिवारस्तु संग्राही कषायः सर्वदोषजित् हृद्रोगप्लीहगुल्मार्शोबस्तिशुद्धिकरः परः

śitivārastu saṃgrāhī kaṣāyaḥ sarvadoṣajit hṛdrogaplīhagulmārśobastiśuddhikaraḥ paraḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पाषाणभेदकोऽश्मघ्नः शिलाभेदोऽश्मभेदकः स चैवोपलभेदश्च नगभिद् दृषद् अश्मजित्

pāṣāṇabhedako'śmaghnaḥ śilābhedo'śmabhedakaḥ sa caivopalabhedaśca nagabhid dṛṣad aśmajit

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अश्मभेदो हिमस्तिक्तः शर्कराशिश्नशूलजित् हृद्रोगप्लीहगुल्मार्शोबस्तिशुद्धिकरः परः

aśmabhedo himastiktaḥ śarkarāśiśnaśūlajit hṛdrogaplīhagulmārśobastiśuddhikaraḥ paraḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

श्रावणी स्यान्मुण्डितिका भिक्षुः श्रवणशीर्षिका श्रवणाह्वा प्रव्रजिता परिव्राजी तपोधना

śrāvaṇī syānmuṇḍitikā bhikṣuḥ śravaṇaśīrṣikā śravaṇāhvā pravrajitā parivrājī tapodhanā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

महाश्रावणिका मुण्डी लोभनीया तथान्यका कदम्बपुष्पिका प्रोक्ता छिन्नग्रन्थिनिका च सा

mahāśrāvaṇikā muṇḍī lobhanīyā tathānyakā kadambapuṣpikā proktā chinnagranthinikā ca sā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मुण्डिका कटुतिक्ता स्यादनिलास्रविनाशिनी आमारुचिघ्न्यपस्मारगण्डश्लीपदनाशिनी

muṇḍikā kaṭutiktā syādanilāsravināśinī āmārucighnyapasmāragaṇḍaślīpadanāśinī

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सारिवा शारदा गोपा गोपवल्ली प्रतानिका गोपकन्या लतास्फोता श्वेतोक्ता काष्ठसारिवा

sārivā śāradā gopā gopavallī pratānikā gopakanyā latāsphotā śvetoktā kāṣṭhasārivā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सारिवान्या कृष्णमूली कृष्णा चन्दनसारिवा भद्रा चन्दनगोपा तु चन्दना कृष्णवल्ल्यपि

sārivānyā kṛṣṇamūlī kṛṣṇā candanasārivā bhadrā candanagopā tu candanā kṛṣṇavallyapi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सारिवे द्वे तु मधुरे कफवातास्रनाशने कुष्ठकण्डूज्वरहरे मेहदुर्गन्धिनाशने

sārive dve tu madhure kaphavātāsranāśane kuṣṭhakaṇḍūjvarahare mehadurgandhināśane

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कृष्णमूली तु संग्राहिशिशिरा कफवातजित् तृष्णारुचिप्रशमनी रक्तपित्तहरा स्मृता

kṛṣṇamūlī tu saṃgrāhiśiśirā kaphavātajit tṛṣṇārucipraśamanī raktapittaharā smṛtā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वाकुची सोमराजी तु सोमवल्ली सुवल्ल्यपि अवल्गुजा कृष्णफला सैव पूतिफला मता

vākucī somarājī tu somavallī suvallyapi avalgujā kṛṣṇaphalā saiva pūtiphalā matā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

चन्द्रलेखेन्दुलेखा च शशिलेखा मता च सा पूतिकर्णी कालमेषी दुर्गन्धा कुष्ठनाशिनी

candralekhendulekhā ca śaśilekhā matā ca sā pūtikarṇī kālameṣī durgandhā kuṣṭhanāśinī

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वाकुची शीतला तिक्ता श्लेष्मकुष्ठकृमीञ्जयेत् रसायनोपयुक्ता च रुचिमेधाविवर्धनी

vākucī śītalā tiktā śleṣmakuṣṭhakṛmīñjayet rasāyanopayuktā ca rucimedhāvivardhanī

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मदनः शल्यको राठः पिण्डी पिण्डीतकः फलः गालवः करहाटश्च छर्दनो विषपुष्पकः

madanaḥ śalyako rāṭhaḥ piṇḍī piṇḍītakaḥ phalaḥ gālavaḥ karahāṭaśca chardano viṣapuṣpakaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मदनः कटुकस्तिक्तस्तथा चोष्णो व्रणापहः श्लेष्मज्वरप्रतिश्यायगुल्मेषु विद्रधीषु च

madanaḥ kaṭukastiktastathā coṣṇo vraṇāpahaḥ śleṣmajvarapratiśyāyagulmeṣu vidradhīṣu ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शोफदोषापहो वस्तौ वमने चेह शस्यते कटुकालाम्बुनी तुम्बी लम्बा पिण्डफला च सा इक्ष्वाकुः क्षत्रियवरा तिक्तबीजा महाफला

śophadoṣāpaho vastau vamane ceha śasyate kaṭukālāmbunī tumbī lambā piṇḍaphalā ca sā ikṣvākuḥ kṣatriyavarā tiktabījā mahāphalā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कासश्वासच्छर्दिहरो विषार्ते कफकर्शिते इक्ष्वाकुर्वमने शस्तः प्रताम्यति च मानवे

kāsaśvāsacchardiharo viṣārte kaphakarśite ikṣvākurvamane śastaḥ pratāmyati ca mānave

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कटुतुम्बी कटुस्तिक्ता वातकृच्छ्वासकासजित् कफघ्नी शोधनी शोफव्रणशूलविषापहा

kaṭutumbī kaṭustiktā vātakṛcchvāsakāsajit kaphaghnī śodhanī śophavraṇaśūlaviṣāpahā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

जीमूतको देवताडो वृत्तकोशो गरागरी प्रोक्ताखुविषहा वेणी देवदाली च ताडका

jīmūtako devatāḍo vṛttakośo garāgarī proktākhuviṣahā veṇī devadālī ca tāḍakā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

जीमूतको ज्वरश्वासकासहिध्मारुचिक्षये शोफपाण्डुविषध्वंसी गरेषु वमने हितः

jīmūtako jvaraśvāsakāsahidhmārucikṣaye śophapāṇḍuviṣadhvaṃsī gareṣu vamane hitaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

त्रपुसं कटुकं तिक्तं विपाण्डुर् हस्तिपर्णिनी दीर्घपर्णी मूत्रफला लताकर्कटिकापि च

trapusaṃ kaṭukaṃ tiktaṃ vipāṇḍur hastiparṇinī dīrghaparṇī mūtraphalā latākarkaṭikāpi ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

त्रपुसं छर्दिहृत् प्रोक्तं वस्तिविशोधनम् उर्वारुः कर्कटी प्रोक्ता व्यालपत्त्रा च लोमशा स्थूला तोयफला चैव हस्तिदन्तफला मुनिः

trapusaṃ chardihṛt proktaṃ vastiviśodhanam urvāruḥ karkaṭī proktā vyālapattrā ca lomaśā sthūlā toyaphalā caiva hastidantaphalā muniḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

उर्वारुकं पित्तहरं सुशीतलं मूत्रामयघ्नं मधुरं रुचिप्रदम् संतापमूर्च्छापहरं सुतृप्तिदं वातप्रकोपाय घनं तु सेवितम्

urvārukaṃ pittaharaṃ suśītalaṃ mūtrāmayaghnaṃ madhuraṃ rucipradam saṃtāpamūrcchāpaharaṃ sutṛptidaṃ vātaprakopāya ghanaṃ tu sevitam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वालुकं काण्डकं वालु तच्छीतं मधुरं गुरु रक्तपित्तहरं भेदि लघूष्णं पक्वम् अग्निकृत्

vālukaṃ kāṇḍakaṃ vālu tacchītaṃ madhuraṃ guru raktapittaharaṃ bhedi laghūṣṇaṃ pakvam agnikṛt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शीर्णवृन्तं चित्रफलं विचित्रं पीतवर्णकम् शीर्णवृन्तं लघु स्वादु भेद्युष्णं वह्निपित्तकृत्

śīrṇavṛntaṃ citraphalaṃ vicitraṃ pītavarṇakam śīrṇavṛntaṃ laghu svādu bhedyuṣṇaṃ vahnipittakṛt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

चिर्भटं धेनुदुग्धं च ज्ञेयं गोरक्षकर्कटी चिर्भटं मधुरं रूक्षं गुरु पित्तकफापहम्

cirbhaṭaṃ dhenudugdhaṃ ca jñeyaṃ gorakṣakarkaṭī cirbhaṭaṃ madhuraṃ rūkṣaṃ guru pittakaphāpaham

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

डङ्गरी डाङ्गरी चैव दीर्घोर्वारुश्च डङ्गरिः डाङ्गारी नागशुण्डी च गजदन्तफला मुनिः

ḍaṅgarī ḍāṅgarī caiva dīrghorvāruśca ḍaṅgariḥ ḍāṅgārī nāgaśuṇḍī ca gajadantaphalā muniḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

डङ्गरी शीतला रुच्या दाहपित्तास्रदोषजित् शोषहृत् तर्पणी बल्या जाड्यहा मूत्ररोधनुत्

ḍaṅgarī śītalā rucyā dāhapittāsradoṣajit śoṣahṛt tarpaṇī balyā jāḍyahā mūtrarodhanut

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कूष्माण्डिका कुम्भफला तथा स्थिरफला मता कूष्माण्डी सोमसृष्टा च पीतिका च बृहत्फला

kūṣmāṇḍikā kumbhaphalā tathā sthiraphalā matā kūṣmāṇḍī somasṛṣṭā ca pītikā ca bṛhatphalā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वल्लीफलानां प्रवरं कूष्माण्डं वातपित्तजित् वस्तिशुद्धिकरं वृष्यं हृद्यं चेतोविकारजित्

vallīphalānāṃ pravaraṃ kūṣmāṇḍaṃ vātapittajit vastiśuddhikaraṃ vṛṣyaṃ hṛdyaṃ cetovikārajit

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वन्ध्यकर्कोटकी देवी मनोज्ञा च कुमारिका नागारिः सर्पदमनी विषकण्टकिनी तथा

vandhyakarkoṭakī devī manojñā ca kumārikā nāgāriḥ sarpadamanī viṣakaṇṭakinī tathā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विज्ञेया नागदमनी सर्वभूतप्रमर्दिनी वन्ध्यापुत्रप्रदा चैव ज्ञेया योगेश्वरी तथा

vijñeyā nāgadamanī sarvabhūtapramardinī vandhyāputrapradā caiva jñeyā yogeśvarī tathā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कर्कोटकी स्वादुफला मनोज्ञा च कुमारिका अवन्ध्या चैव देवी च विषप्रशमनी तथा

karkoṭakī svāduphalā manojñā ca kumārikā avandhyā caiva devī ca viṣapraśamanī tathā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कर्कोटकीयुगं तिक्तं हन्ति श्लेष्मविषद्वयम् मधुना च शिरोरोगे कन्दस्तस्याः प्रशस्यते

karkoṭakīyugaṃ tiktaṃ hanti śleṣmaviṣadvayam madhunā ca śiroroge kandastasyāḥ praśasyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

धामार्गवः कोशफला राजकोशातकी तथा कर्कोटकी पीतपुष्पा महाजालिनिरुच्यते

dhāmārgavaḥ kośaphalā rājakośātakī tathā karkoṭakī pītapuṣpā mahājālinirucyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

महाकोशातकी त्वन्या हस्तिघोषा महाफला धामार्गवो गदेष्विष्टः स्थिरेषु च महत्सु च

mahākośātakī tvanyā hastighoṣā mahāphalā dhāmārgavo gadeṣviṣṭaḥ sthireṣu ca mahatsu ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कोशातकी सुतिक्तोष्णा पक्वामाशयशोधिनी कासगुल्मोदरगरे वाते श्लेष्माशयस्थिते

kośātakī sutiktoṣṇā pakvāmāśayaśodhinī kāsagulmodaragare vāte śleṣmāśayasthite

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कफे च कण्ठवक्त्रस्थे कफसंचयनेषु च अन्या स्वादुस् त्रिदोषघ्नी ज्वरस्यान्ते हिता स्मृता

kaphe ca kaṇṭhavaktrasthe kaphasaṃcayaneṣu ca anyā svādus tridoṣaghnī jvarasyānte hitā smṛtā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कोशातकी कृतच्छिद्रा जालिनी कृतवेधनी क्ष्वेडा सुतिक्ता घण्टाली मृदङ्गफलिका मता

kośātakī kṛtacchidrā jālinī kṛtavedhanī kṣveḍā sutiktā ghaṇṭālī mṛdaṅgaphalikā matā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

क्ष्वेडस्तिक्तः कटुस्तीक्ष्णो ऽप्रगाढश्च प्रशस्यते कुष्ठपाण्ड्वामयप्लीहशोफगुल्मगरादिषु

kṣveḍastiktaḥ kaṭustīkṣṇo 'pragāḍhaśca praśasyate kuṣṭhapāṇḍvāmayaplīhaśophagulmagarādiṣu

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अश्मन्तकश्चन्द्रकस्तु कुद्दाली चाम्लपत्त्रकः श्लक्ष्णत्वङ् मालुकापर्णः स्मृतो यमलपत्त्रकः

aśmantakaścandrakastu kuddālī cāmlapattrakaḥ ślakṣṇatvaṅ mālukāparṇaḥ smṛto yamalapattrakaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अश्मन्तकः कषायस्तु हिमः पित्तकफापहः मधुरः शीतसंग्राही दाहतृष्णाप्रमेहजित्

aśmantakaḥ kaṣāyastu himaḥ pittakaphāpahaḥ madhuraḥ śītasaṃgrāhī dāhatṛṣṇāpramehajit

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कोविदारेऽथ कुद्दालः कुम्भारः कुण्डली कुली ताम्रपुष्पश्चमरिको महायमलपत्त्रकः

kovidāre'tha kuddālaḥ kumbhāraḥ kuṇḍalī kulī tāmrapuṣpaścamariko mahāyamalapattrakaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कोविदारः कषायस्तु संग्राही व्रणरोपणः गण्डमालागुदभ्रंशशमनः कुष्ठकेशहा

kovidāraḥ kaṣāyastu saṃgrāhī vraṇaropaṇaḥ gaṇḍamālāgudabhraṃśaśamanaḥ kuṣṭhakeśahā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आवर्तकी बिन्दुकिनी विभाण्डी पीतकीलका चर्मरङ्गा पीतपुष्पा महाजालिनिरुच्यते

āvartakī bindukinī vibhāṇḍī pītakīlakā carmaraṅgā pītapuṣpā mahājālinirucyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आवर्तकी च कुष्ठघ्नी सोर्ध्वाधोदोषनाशनी कषाया शीतला वृष्या त्रिदोषघ्न्यतिसारजित्

āvartakī ca kuṣṭhaghnī sordhvādhodoṣanāśanī kaṣāyā śītalā vṛṣyā tridoṣaghnyatisārajit

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शोफगुल्मोदरानाहकृमिजालविनाशिनी शणपुष्पी बृहत्पुष्पी सा चोक्ता शणघण्टिका महाशणो माल्यपुष्पी वमनी कटुतिक्तका

śophagulmodarānāhakṛmijālavināśinī śaṇapuṣpī bṛhatpuṣpī sā coktā śaṇaghaṇṭikā mahāśaṇo mālyapuṣpī vamanī kaṭutiktakā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शणपुष्पी रसे तिक्ता वमनी कफपित्तजित् वातघ्नी कण्ठहृद्रोगमुखरोगविनाशिनी

śaṇapuṣpī rase tiktā vamanī kaphapittajit vātaghnī kaṇṭhahṛdrogamukharogavināśinī

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

बिम्बी रक्तफला तुण्डी तुण्डिकेरफला च सा ओष्ठोपमफला गोल्हा पीलुपर्णी च तुण्डिका

bimbī raktaphalā tuṇḍī tuṇḍikeraphalā ca sā oṣṭhopamaphalā golhā pīluparṇī ca tuṇḍikā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तुण्डिका कफपित्तासृक्शोफपाण्डुज्वरापहा श्वासकासापहा तज्जं फलं वातकफावहम्

tuṇḍikā kaphapittāsṛkśophapāṇḍujvarāpahā śvāsakāsāpahā tajjaṃ phalaṃ vātakaphāvaham

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

हरीतक्यभया पथ्या प्रपथ्या पूतनामृता जयाव्यथा हैमवती वयःस्था चेतकी शिवा

harītakyabhayā pathyā prapathyā pūtanāmṛtā jayāvyathā haimavatī vayaḥsthā cetakī śivā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्राणदा नन्दिनी चैव रोहिणी विजया च सा कषायाम्ला च कटुका तिक्ता मधुरसान्विता इति पञ्चरसा पथ्या लवणेन विवर्जिता

prāṇadā nandinī caiva rohiṇī vijayā ca sā kaṣāyāmlā ca kaṭukā tiktā madhurasānvitā iti pañcarasā pathyā lavaṇena vivarjitā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अम्लभावाज्जयेद्वातं पित्तं मधुरतिक्तकात् कफं रूक्षकषायत्वात्त्रिदोषघ्नी ततोऽभया

amlabhāvājjayedvātaṃ pittaṃ madhuratiktakāt kaphaṃ rūkṣakaṣāyatvāttridoṣaghnī tato'bhayā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रपथ्या लेखनी लघ्वी मेध्या चक्षुर्हिता सदा मेहकुष्ठव्रणच्छर्दिशोफवातास्रकृच्छ्रजित्

prapathyā lekhanī laghvī medhyā cakṣurhitā sadā mehakuṣṭhavraṇacchardiśophavātāsrakṛcchrajit

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वातानुलोमनी हृद्या सेन्द्रियाणां प्रसादनी संतर्पणकृतान्रोगान्प्रायो हन्ति हरीतकी

vātānulomanī hṛdyā sendriyāṇāṃ prasādanī saṃtarpaṇakṛtānrogānprāyo hanti harītakī

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तृष्णायां मुखशोषे च हनुस्तम्भे गलग्रहे नवज्वरे तथा क्षीणे गर्भिण्यां न प्रशस्यते

tṛṣṇāyāṃ mukhaśoṣe ca hanustambhe galagrahe navajvare tathā kṣīṇe garbhiṇyāṃ na praśasyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

हरस्य भवने जाता हरिता च स्वभावतः सर्वरोगांश्च च हरते तेन ख्याता हरीतकी

harasya bhavane jātā haritā ca svabhāvataḥ sarvarogāṃśca ca harate tena khyātā harītakī

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विभीतकः कर्षफलो वासन्तोऽक्षः कलिद्रुमः संवर्तको भूतवासः कल्किहार्यो बहेडकः

vibhītakaḥ karṣaphalo vāsanto'kṣaḥ kalidrumaḥ saṃvartako bhūtavāsaḥ kalkihāryo baheḍakaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विभीतकः कटुः पाके लघुर्वैस्वर्यजित्सरः कासाक्षिवक्त्ररोगघ्नः केशवृद्धिकरः परः

vibhītakaḥ kaṭuḥ pāke laghurvaisvaryajitsaraḥ kāsākṣivaktrarogaghnaḥ keśavṛddhikaraḥ paraḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वयःस्थामलकं वृष्यं जातीफलरसं शिवम् धात्रीफलं श्रीफलं च तथामृतफलं स्मृतम्

vayaḥsthāmalakaṃ vṛṣyaṃ jātīphalarasaṃ śivam dhātrīphalaṃ śrīphalaṃ ca tathāmṛtaphalaṃ smṛtam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कषायं कटुतिक्ताम्लं स्वादु चामलकं हिमम् सरं त्रिदोषहृद् वृष्यं ज्वरघ्नं च रसायनम्

kaṣāyaṃ kaṭutiktāmlaṃ svādu cāmalakaṃ himam saraṃ tridoṣahṛd vṛṣyaṃ jvaraghnaṃ ca rasāyanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

हन्ति वातं तदम्लत्वात्पित्तं माधुर्यशैत्यतः कफं रूक्षकषायत्वात्फलं धात्र्यास्त्रिदोषजित्

hanti vātaṃ tadamlatvātpittaṃ mādhuryaśaityataḥ kaphaṃ rūkṣakaṣāyatvātphalaṃ dhātryāstridoṣajit

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्राचीनामलकं प्राचीनारङ्गं रक्तकं मतम् तत्पक्वं पित्तकफकृद् दुर्जरं गुरु वातजित्

prācīnāmalakaṃ prācīnāraṅgaṃ raktakaṃ matam tatpakvaṃ pittakaphakṛd durjaraṃ guru vātajit

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आरग्वधो दीर्घफलो व्याधिहा चतुरङ्गुलः आरेवतस्तथा कर्णी कर्णिकारोऽथ रेचनः

āragvadho dīrghaphalo vyādhihā caturaṅgulaḥ ārevatastathā karṇī karṇikāro'tha recanaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आरग्वधो रसे तिक्तो गुरूष्णः कृमिशूलनुत् कफोदरप्रमेहघ्नः कृच्छ्रगुल्मत्रिदोषजित्

āragvadho rase tikto gurūṣṇaḥ kṛmiśūlanut kaphodarapramehaghnaḥ kṛcchragulmatridoṣajit

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कर्णिकारो राजवृक्षः प्रग्रहः कृतमालकः आरोग्यशिम्बी शम्पाको व्याधिघातो व्यथान्तकः

karṇikāro rājavṛkṣaḥ pragrahaḥ kṛtamālakaḥ ārogyaśimbī śampāko vyādhighāto vyathāntakaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कृतमालो लघुः शीतः पित्तघ्नो मधुरः सरः तत्फलं मधुरं बल्यं वातपित्तामजित्सरम्

kṛtamālo laghuḥ śītaḥ pittaghno madhuraḥ saraḥ tatphalaṃ madhuraṃ balyaṃ vātapittāmajitsaram

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दन्ती शीघ्रा निकुम्भा स्याद् उपचित्रा मुकूलकः तथोदुम्बरपर्णी च विशल्या च घुणप्रिया

dantī śīghrā nikumbhā syād upacitrā mukūlakaḥ tathodumbaraparṇī ca viśalyā ca ghuṇapriyā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दन्ती तीक्ष्णोष्णकटुका कफवातोदराञ्जयेत् अर्शोव्रणाश्मरीशूलान् हन्ति दीपनशोधनी

dantī tīkṣṇoṣṇakaṭukā kaphavātodarāñjayet arśovraṇāśmarīśūlān hanti dīpanaśodhanī

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वरणी च वराङ्गी च तथैव च जयावहा आवर्तकी केशरुहा तथैव विषभद्रिका

varaṇī ca varāṅgī ca tathaiva ca jayāvahā āvartakī keśaruhā tathaiva viṣabhadrikā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वरणी तु रसे तिक्ता शूलत्वग्दोषनाशिनी कफवातोदरार्शांसि हन्ति दीपनशोधनी

varaṇī tu rase tiktā śūlatvagdoṣanāśinī kaphavātodarārśāṃsi hanti dīpanaśodhanī

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

रेचको जयपालश्च सारकस्तिन्तिडीफलम् दन्तीबीजं मलद्रावी निकुम्भो बीजरेचकः

recako jayapālaśca sārakastintiḍīphalam dantībījaṃ maladrāvī nikumbho bījarecakaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कुम्भीबीजं निकुम्भाह्वबीजं तत् कुम्भिनीफलम् जेपालः कटुरुष्णश्च कृमिहारी विरेचनः दीपनः कफवातघ्नो जठरामयनाशनः

kumbhībījaṃ nikumbhāhvabījaṃ tat kumbhinīphalam jepālaḥ kaṭuruṣṇaśca kṛmihārī virecanaḥ dīpanaḥ kaphavātaghno jaṭharāmayanāśanaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

द्रवन्ती शम्बरी चित्रा न्यग्रोधा मूषकाह्वया प्रत्यक्श्रेणी वृषा चण्डा पुत्रश्रेण्याखुपर्णिका

dravantī śambarī citrā nyagrodhā mūṣakāhvayā pratyakśreṇī vṛṣā caṇḍā putraśreṇyākhuparṇikā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

द्रवन्ती ग्रहणीतृष्णात्रिदोषशमनी हिता अभिष्यण्णतनौ ग्रन्थ्यां प्रमेहे जठरे गरे

dravantī grahaṇītṛṣṇātridoṣaśamanī hitā abhiṣyaṇṇatanau granthyāṃ pramehe jaṭhare gare

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कफपित्तामये पाण्डौ कृमिकोष्ठभगंदरे द्रवन्ती हृद्रोगहरा कफकृमिविनाशिनी

kaphapittāmaye pāṇḍau kṛmikoṣṭhabhagaṃdare dravantī hṛdrogaharā kaphakṛmivināśinī

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नीलिनी नीलिका काला ग्राम्या दोला विशोधनी तुत्था श्रीफलिका मोचा भारवाही च रञ्जनी

nīlinī nīlikā kālā grāmyā dolā viśodhanī tutthā śrīphalikā mocā bhāravāhī ca rañjanī

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नीली तिक्ता रसे चोष्णा कटिवातकफापहा केश्या विषोदरं हन्ति वातासृक्कृमिनाशिनी

nīlī tiktā rase coṣṇā kaṭivātakaphāpahā keśyā viṣodaraṃ hanti vātāsṛkkṛmināśinī

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्नुक् स्नुही च महावृक्षो गुडा निस्त्रिंशपत्त्रकः समन्तदुग्धा गण्डीरः सेहुण्डो वज्रकण्टकः

snuk snuhī ca mahāvṛkṣo guḍā nistriṃśapattrakaḥ samantadugdhā gaṇḍīraḥ sehuṇḍo vajrakaṇṭakaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सेहुण्डस्तु रसे तिक्तो गुरूष्णः कफवातजित् दुष्टव्रणाश्मरीं हन्ति तथा वातविशोधनः

sehuṇḍastu rase tikto gurūṣṇaḥ kaphavātajit duṣṭavraṇāśmarīṃ hanti tathā vātaviśodhanaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्नुहीक्षीरं विषाध्मानगुल्मोदरहरं परम् सातला सप्तला सारी विदुला विमलामला बहुफेना चर्मकषा फेना दीप्ता मरालिका

snuhīkṣīraṃ viṣādhmānagulmodaraharaṃ param sātalā saptalā sārī vidulā vimalāmalā bahuphenā carmakaṣā phenā dīptā marālikā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सातला शोधनी तिक्ता कफपित्तास्रदोषनुत् शोफोदराध्मानहरा किंचिन्मारुतकृद्भवेत्

sātalā śodhanī tiktā kaphapittāsradoṣanut śophodarādhmānaharā kiṃcinmārutakṛdbhavet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

क्षीरिणी काञ्चनक्षीरी कटुपर्णी च कर्षणी तिक्तदुग्धा हैमवती हेमदुग्धा हिमावती

kṣīriṇī kāñcanakṣīrī kaṭuparṇī ca karṣaṇī tiktadugdhā haimavatī hemadugdhā himāvatī

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तिक्ता तु काञ्चनक्षीरी पित्तकृमिविषापहा शोधनी दोषसंघातशमनी रक्तपित्तजित्

tiktā tu kāñcanakṣīrī pittakṛmiviṣāpahā śodhanī doṣasaṃghātaśamanī raktapittajit

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्वर्णक्षीरी स्वर्णदुग्धा सुवर्णक्षीरिकापि च हेमाह्वा कनकक्षीरी हेमक्षीरी च काञ्चनी

svarṇakṣīrī svarṇadugdhā suvarṇakṣīrikāpi ca hemāhvā kanakakṣīrī hemakṣīrī ca kāñcanī

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

क्षीरिणीयुगलं तिक्तं कृमिपित्तकफापहम् श्यामा त्रिवृन्मालविका मसूरविदला च सा कालार्धचन्द्रा पालिन्दी सुषेणी कालमेष्यपि

kṣīriṇīyugalaṃ tiktaṃ kṛmipittakaphāpaham śyāmā trivṛnmālavikā masūravidalā ca sā kālārdhacandrā pālindī suṣeṇī kālameṣyapi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

त्रिवृता कटुर् उष्णा तु कृमिश्लेष्मोदरज्वरान् शोफपाण्ड्वामयप्लीहान् हन्ति श्रेष्ठा विरेचने

trivṛtā kaṭur uṣṇā tu kṛmiśleṣmodarajvarān śophapāṇḍvāmayaplīhān hanti śreṣṭhā virecane

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शुक्लभण्डी त्रिभण्डी स्यात् काकाक्षी सरला त्रिवृत् सर्वानुभूतिस्त्रिपुटा त्र्यस्रा कुमुदगन्धिनी

śuklabhaṇḍī tribhaṇḍī syāt kākākṣī saralā trivṛt sarvānubhūtistripuṭā tryasrā kumudagandhinī

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कषाया मधुरा चोष्णा विपाके कटुका त्रिवृत् कफपित्तप्रशमनी रूक्षा चानिलकोपनी

kaṣāyā madhurā coṣṇā vipāke kaṭukā trivṛt kaphapittapraśamanī rūkṣā cānilakopanī

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.