मद्यपानवर्णनसाधनप्रदर्शनम् मद्यपानं न सेवेत मद्यं हि विषमुत्तमम् । नश्यन्ति कुशला धर्मा मद्यपाननिषेवणात्
madyapānavarṇanasādhanapradarśanam madyapānaṃ na seveta madyaṃ hi viṣamuttamam / naśyanti kuśalā dharmā madyapānaniṣevaṇāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यः सेवते सदा मद्यं तस्य बुद्धिरसंस्थिता । बलबुद्धी न धर्मो ऽस्ति तस्मान्मद्यं विवर्जयेत्
yaḥ sevate sadā madyaṃ tasya buddhirasaṃsthitā / balabuddhī na dharmo 'sti tasmānmadyaṃ vivarjayet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नाशानामुत्तमं नाशं मद्यमुक्तं मनीषिभिः । तस्मान्मद्यं न सेवेत (मद्यं) नाशयते नरम्
nāśānāmuttamaṃ nāśaṃ madyamuktaṃ manīṣibhiḥ / tasmānmadyaṃ na seveta (madyaṃ) nāśayate naram
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अनिष्टाः पापका धर्मा मद्यपाननिषेवणात् । भवन्ति तस्माद् विषवन्मद्यपानं विवर्जयेत्
aniṣṭāḥ pāpakā dharmā madyapānaniṣevaṇāt / bhavanti tasmād viṣavanmadyapānaṃ vivarjayet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
धनक्षयं पापकरं कौसीद्यकरमुत्तमम् । मद्यपानस्थिता दोषाः तस्मात् तत् परिवर्जयेत्
dhanakṣayaṃ pāpakaraṃ kausīdyakaramuttamam / madyapānasthitā doṣāḥ tasmāt tat parivarjayet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
रागस्योद्दीपनं मद्यं क्रोधस्यापि तथैव च । मोहस्योद्दीपकं भूयस्तस्मान्मद्यं विवर्जयेत्
rāgasyoddīpanaṃ madyaṃ krodhasyāpi tathaiva ca / mohasyoddīpakaṃ bhūyastasmānmadyaṃ vivarjayet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मद्यमूलमनर्थस्य हासस्य नरकस्य च । सर्वेन्द्रियविनाशानां हेतुभूतं ह्यनर्थकम्
madyamūlamanarthasya hāsasya narakasya ca / sarvendriyavināśānāṃ hetubhūtaṃ hyanarthakam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अतिहर्षाभिधानस्य शोकस्य च भयस्य च । वाग्दोषस्यातिदम्यस्य पारुष्यस्यास्पदं हि तत्
atiharṣābhidhānasya śokasya ca bhayasya ca / vāgdoṣasyātidamyasya pāruṣyasyāspadaṃ hi tat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मद्येनाक्षिप्तमनसः पुरुषाः पशुभिः समाः । कार्याकार्य न विन्दन्ति तस्मान्मद्यं विवर्जयेत्
madyenākṣiptamanasaḥ puruṣāḥ paśubhiḥ samāḥ / kāryākārya na vindanti tasmānmadyaṃ vivarjayet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मद्यक्षिप्तो हि पुरुषो जीवन्नपि मृतो मतः । य इच्छेज्जीवितं सौख्यं स मद्यं वर्जयेत् सदा
madyakṣipto hi puruṣo jīvannapi mṛto mataḥ / ya icchejjīvitaṃ saukhyaṃ sa madyaṃ varjayet sadā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मद्यं सर्वदोषास्पदम् सर्वदोषास्पदं मद्यं सर्वानर्थकरं सदा । सर्वपापेषु सोपानं तमसामालयो महान्
madyaṃ sarvadoṣāspadam sarvadoṣāspadaṃ madyaṃ sarvānarthakaraṃ sadā / sarvapāpeṣu sopānaṃ tamasāmālayo mahān
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मद्येन प्रेतलोके नरके वा पतनम् मद्येन नरकं यान्ति प्रेतलोकं तथैव च । तिर्यक्षु यान्ति पुरुषा मद्यदोषेण वञ्चिताः
madyena pretaloke narake vā patanam madyena narakaṃ yānti pretalokaṃ tathaiva ca / tiryakṣu yānti puruṣā madyadoṣeṇa vañcitāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विषादपि विषं मद्यं नरकान्नरकं तथा । व्याधीनां च परं व्याधिर्मद्यमुक्तं मनीषिभिः
viṣādapi viṣaṃ madyaṃ narakānnarakaṃ tathā / vyādhīnāṃ ca paraṃ vyādhirmadyamuktaṃ manīṣibhiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मद्येन हानिप्रदर्शनम् बुद्धीन्द्रियविनाशाय धर्मरत्नं क्षयाय च । यो ऽतिरेकपरं मद्यं ब्रह्मचर्यबधाय च
madyena hānipradarśanam buddhīndriyavināśāya dharmaratnaṃ kṣayāya ca / yo 'tirekaparaṃ madyaṃ brahmacaryabadhāya ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मद्येन लघुतां यान्ति पार्थिवा शास्त्रचक्षुषः । किं पुनः प्राकृता मर्त्या मद्यपानविलम्बिताः
madyena laghutāṃ yānti pārthivā śāstracakṣuṣaḥ / kiṃ punaḥ prākṛtā martyā madyapānavilambitāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मद्यस्य विनाशकरत्वम् कुठारः सर्वधर्माणां ह्रीविनाशकरं परम् । मद्यं निषेवितं मर्त्यैर्विनाशायोपकल्प्यते
madyasya vināśakaratvam kuṭhāraḥ sarvadharmāṇāṃ hrīvināśakaraṃ param / madyaṃ niṣevitaṃ martyairvināśāyopakalpyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मद्येन ज्ञानाज्ञानविवेकशून्यप्रदर्शनम् न ज्ञानं नापि विज्ञानं न कार्याणि न च क्रियाम् । जानीते पुरुषः सर्व मद्येन हृतचेतसा
madyena jñānājñānavivekaśūnyapradarśanam na jñānaṃ nāpi vijñānaṃ na kāryāṇi na ca kriyām / jānīte puruṣaḥ sarva madyena hṛtacetasā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मद्यसेवनस्य परितापसाधनम् अकस्मात् तप्यते जन्तुरकस्मात् परितप्यते । भवत्यकस्मात् पापी (च) यो मद्यमनुसेवते
madyasevanasya paritāpasādhanam akasmāt tapyate janturakasmāt paritapyate / bhavatyakasmāt pāpī (ca) yo madyamanusevate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मद्यस्य बुद्धिसम्मोहजनकत्वम् बुद्धिसम्मोहजनकं लोकद्वयविनाशकम् । वह्निश्च मोक्षधर्माणां मद्यमेकं व्यवस्थितम्
madyasya buddhisammohajanakatvam buddhisammohajanakaṃ lokadvayavināśakam / vahniśca mokṣadharmāṇāṃ madyamekaṃ vyavasthitam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मद्यस्य किम्पाकत्वम् अभ्यासे मधुरं मद्यं विपाके परमं कटु । किम्पाकादपि किम्पाकं मद्यमुक्तं परीक्षकैः
madyasya kimpākatvam abhyāse madhuraṃ madyaṃ vipāke paramaṃ kaṭu / kimpākādapi kimpākaṃ madyamuktaṃ parīkṣakaiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नरकस्य साधनं मद्यम् न मद्ये विश्वसेद्धीमान् नरं वक्ष्यति मामिति । शीतस्पर्श विपाकोष्णं मद्यं नरकगामिकम्
narakasya sādhanaṃ madyam na madye viśvaseddhīmān naraṃ vakṣyati māmiti / śītasparśa vipākoṣṇaṃ madyaṃ narakagāmikam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सम्पत्तौ व्यसनं मद्यं देवानां तु विशेषतः । यथा यथा सुखा प्रीतिस्तन्नाशे व्यसनं तथा
sampattau vyasanaṃ madyaṃ devānāṃ tu viśeṣataḥ / yathā yathā sukhā prītistannāśe vyasanaṃ tathā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मद्यपानमदोन्मत्ताः सत्त्वा मोहवशानुगाः । साक्ष्यमोहमयं पानं पिबन्ति रसतृष्णया
madyapānamadonmattāḥ sattvā mohavaśānugāḥ / sākṣyamohamayaṃ pānaṃ pibanti rasatṛṣṇayā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मद्यं मोहमयं पान पीत्वा कालेन चोदिताः । नाकात् प्रत्यक्षनरकं तस्मात् मद्यं न संस्पृशेत्
madyaṃ mohamayaṃ pāna pītvā kālena coditāḥ / nākāt pratyakṣanarakaṃ tasmāt madyaṃ na saṃspṛśet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दर्शनात्पानाच्च मद्यपानं मोहजनकम् दर्शनात् स्पर्शनात् पानात मद्यं मोहयते नरम् । तस्मात् स मद्यपानं च दूरतः परिवर्जयेत्
darśanātpānācca madyapānaṃ mohajanakam darśanāt sparśanāt pānāta madyaṃ mohayate naram / tasmāt sa madyapānaṃ ca dūrataḥ parivarjayet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दर्शनाज्जायते लोभः स्पर्शनाद् गन्धसम्भवः । गन्धाद् रसाभिलाषश्च रसनादधमा मतिः
darśanājjāyate lobhaḥ sparśanād gandhasambhavaḥ / gandhād rasābhilāṣaśca rasanādadhamā matiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मनीषिणः मद्यसेवनात्पतन्ति नैकसर्वाधमं न्यासं कथयन्ति मनीषिणः । नामरूपनिषेधाय यथा मद्यं निषेवितम्
manīṣiṇaḥ madyasevanātpatanti naikasarvādhamaṃ nyāsaṃ kathayanti manīṣiṇaḥ / nāmarūpaniṣedhāya yathā madyaṃ niṣevitam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मद्यपानफलसूचनम् वाग्भ्रामयति मस्तिष्कं चक्षुषीध्वनिरेव च । सम्भ्रान्तिविमतिर्मूढो न किञ्चित् प्रतिपद्यते
madyapānaphalasūcanam vāgbhrāmayati mastiṣkaṃ cakṣuṣīdhvanireva ca / sambhrāntivimatirmūḍho na kiñcit pratipadyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्त्रियो ऽपि मद्यपायिनमुपहसन्ति स्त्रियो ऽप्युपहसन्तीमं पुरुषं पतितं भुवि । निश्चेष्टं काष्ठसदृशं निश्चलं पतितं भुवि
striyo 'pi madyapāyinamupahasanti striyo 'pyupahasantīmaṃ puruṣaṃ patitaṃ bhuvi / niśceṣṭaṃ kāṣṭhasadṛśaṃ niścalaṃ patitaṃ bhuvi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मद्यपानं मरणादपि निकृष्टतरम् सम्भावितस्य मरणं मद्यपानं प्रकीर्त्यते । हालाहलादभ्यधिकं कारावासाधिकं च तत्
madyapānaṃ maraṇādapi nikṛṣṭataram sambhāvitasya maraṇaṃ madyapānaṃ prakīrtyate / hālāhalādabhyadhikaṃ kārāvāsādhikaṃ ca tat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मद्यपानवर्जनं श्रेयस्करम् आदीनवाश्च षट् त्रिंशन्मद्यपानादवस्थिताः । तस्मादादीनवो ज्ञेयः स हि तद् वर्जयेत् सदा
madyapānavarjanaṃ śreyaskaram ādīnavāśca ṣaṭ triṃśanmadyapānādavasthitāḥ / tasmādādīnavo jñeyaḥ sa hi tad varjayet sadā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मद्यपानं विदुषो ऽपि जन्तोः मलिनीकरणाय भवति अतिजातस्य विदुषो मलिनीकरणं महत् । काशपुष्पसमं जन्तुं कुरुते लघुसत्त्वरम्
madyapānaṃ viduṣo 'pi jantoḥ malinīkaraṇāya bhavati atijātasya viduṣo malinīkaraṇaṃ mahat / kāśapuṣpasamaṃ jantuṃ kurute laghusattvaram
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विषयानलदग्धः कार्याकार्यशून्यो भवति प्रमादौह्यति मग्नानां विषयैरपहृष्यते । मद्यपानेन भूयश्च मनोव्यामोहकारिणा
viṣayānaladagdhaḥ kāryākāryaśūnyo bhavati pramādauhyati magnānāṃ viṣayairapahṛṣyate / madyapānena bhūyaśca manovyāmohakāriṇā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विषयानलदग्धस्य कार्याकार्यमजानतः । वनोपवनलब्धस्य मद्यपानस्य किं पुनः
viṣayānaladagdhasya kāryākāryamajānataḥ / vanopavanalabdhasya madyapānasya kiṃ punaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मद्यपानं मोहाय पापाय जायते रसेन शोभनं मद्यं परिणामेन दारुणम् । परिणामफलं पापं नरकेषूपपद्यते
madyapānaṃ mohāya pāpāya jāyate rasena śobhanaṃ madyaṃ pariṇāmena dāruṇam / pariṇāmaphalaṃ pāpaṃ narakeṣūpapadyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पीतं जनयते मोहं मोहात् पापेषु रक्ष्यते । संरक्तहृदयो बालो नरकानुपधावति
pītaṃ janayate mohaṃ mohāt pāpeṣu rakṣyate / saṃraktahṛdayo bālo narakānupadhāvati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मद्यपानमधमत्वसाधनम् प्रकर्ष जनयत्यादौ विपाके दैन्यमुत्तमम् । तृट् छेदं कुरुते चासौ पश्चाद्दाहं सुदारुणम्
madyapānamadhamatvasādhanam prakarṣa janayatyādau vipāke dainyamuttamam / tṛṭ chedaṃ kurute cāsau paścāddāhaṃ sudāruṇam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तद् बुद्धिं नाशयत्यादौ पश्चान्नाशयते सुखम् । तस्मात् स पुरुषो धीरो यो मद्यं नानुसेवते
tad buddhiṃ nāśayatyādau paścānnāśayate sukham / tasmāt sa puruṣo dhīro yo madyaṃ nānusevate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मद्यनिषेविणो विहगसदृशा भवन्ति विहगैः सदृशं यान्ति पुरुषा मद्यसेविनः । तुल्यं व्यामोहजनकं मद्यं मोहमहाविषम्
madyaniṣeviṇo vihagasadṛśā bhavanti vihagaiḥ sadṛśaṃ yānti puruṣā madyasevinaḥ / tulyaṃ vyāmohajanakaṃ madyaṃ mohamahāviṣam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विमोहिता दुर्गतिमधिगच्छन्ति यैर्मद्यं विषवद् दृष्टं तैर्दृष्टं पदमुत्तमम् । यैस्तु तद् विरसं पीतं पीतं ताम्र (क) लोहितम्
vimohitā durgatimadhigacchanti yairmadyaṃ viṣavad dṛṣṭaṃ tairdṛṣṭaṃ padamuttamam / yaistu tad virasaṃ pītaṃ pītaṃ tāmra (ka) lohitam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
निष्प्रतीकारकर्माणि यः करोति विमोहितः । मद्यपानसमाविष्टः सो ऽन्ते गच्छति दुर्गतिम्
niṣpratīkārakarmāṇi yaḥ karoti vimohitaḥ / madyapānasamāviṣṭaḥ so 'nte gacchati durgatim
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मद्यपानसेविनां नाशो भवति एकत्र सर्वपापानि मद्यपान (निषेवणम्) । यस्मान्नाशयते (मद्यं) चित्तमूलश्च संवरः
madyapānasevināṃ nāśo bhavati ekatra sarvapāpāni madyapāna (niṣevaṇam) / yasmānnāśayate (madyaṃ) cittamūlaśca saṃvaraḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मद्यपायी नष्टधर्मो भवति नैकाङ्गिता हि चित्तस्य न धर्माणां विचारणा । यः पा(प)निरतो भिक्षुर्भवेन्मद्यनिषेवणात्
madyapāyī naṣṭadharmo bhavati naikāṅgitā hi cittasya na dharmāṇāṃ vicāraṇā / yaḥ pā(pa)nirato bhikṣurbhavenmadyaniṣevaṇāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मद्येनाक्षिप्तमनसो कुशलस्य च घातकः । नष्टधर्मस्य सत्त्वस्य नायं लोको न चापरः
madyenākṣiptamanaso kuśalasya ca ghātakaḥ / naṣṭadharmasya sattvasya nāyaṃ loko na cāparaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ईर्य्यापथं न जानाति न कालं नापि देशनाम् । सद्धर्मतो विरुद्धश्च तुच्छं किमपि भाषते
īryyāpathaṃ na jānāti na kālaṃ nāpi deśanām / saddharmato viruddhaśca tucchaṃ kimapi bhāṣate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्वयं तावन्न जानाति किमिदं कथ्यते मया । वाक्पारुष्यं कथं चान्यं परिज्ञास्यत्यशोभनम्
svayaṃ tāvanna jānāti kimidaṃ kathyate mayā / vākpāruṣyaṃ kathaṃ cānyaṃ parijñāsyatyaśobhanam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
लाघवं याति लोकस्य धर्माच्च परिहीयते । निधन पुरुषैर्दृष्टं मद्यज्वलनसेवनात्
lāghavaṃ yāti lokasya dharmācca parihīyate / nidhana puruṣairdṛṣṭaṃ madyajvalanasevanāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मद्यपानं कुत्सां सम्पादयति नाशो भवत्यतीते हि वर्तमाने सुहृज्जने । अनागते कुत्सितानां मद्यं त्रैकाल्यनाशकम्
madyapānaṃ kutsāṃ sampādayati nāśo bhavatyatīte hi vartamāne suhṛjjane / anāgate kutsitānāṃ madyaṃ traikālyanāśakam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मद्यं धर्मप्रदूषकमेव नामरूपविनाशाय चित्तनाशाय देहिनाम् । उत्पन्नदोषजनकं मद्यं धर्मप्रदूषकम्
madyaṃ dharmapradūṣakameva nāmarūpavināśāya cittanāśāya dehinām / utpannadoṣajanakaṃ madyaṃ dharmapradūṣakam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मद्यवर्जनं धर्माय पानञ्च मृत्युर्न भवति समाहिता धर्मशीलाः पुरुषा मद्यवर्जकाः । ते यान्ति परमं स्थानं यत्र मृत्युर्न विद्यते
madyavarjanaṃ dharmāya pānañca mṛtyurna bhavati samāhitā dharmaśīlāḥ puruṣā madyavarjakāḥ / te yānti paramaṃ sthānaṃ yatra mṛtyurna vidyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.