क्षुधापीडिता नरा अशुभं कुर्वन्ति संसारे प्रायशो दुःखं त्रैधातुकक्षुधामयम् । येनेमे पीडिताः सत्त्वाः कुर्वन्त्यशुभमात्मनः
kṣudhāpīḍitā narā aśubhaṃ kurvanti saṃsāre prāyaśo duḥkhaṃ traidhātukakṣudhāmayam / yeneme pīḍitāḥ sattvāḥ kurvantyaśubhamātmanaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्वदेहे युक्तितो वह्निर्बुभुक्षेत्यधीयते । शेषो दहति लोकान् वै कल्पानल इव द्रुमान्
svadehe yuktito vahnirbubhukṣetyadhīyate / śeṣo dahati lokān vai kalpānala iva drumān
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
लोकोत्तरमिमं वह्निं गच्छन्तमनुगच्छति । नात्मनिर्वाणसन्दृष्टं कल्पान्तरशतैरपि
lokottaramimaṃ vahniṃ gacchantamanugacchati / nātmanirvāṇasandṛṣṭaṃ kalpāntaraśatairapi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नानलस्य हि तद्वीर्य क्षुधाया यादृशं बलम् । त्रैधातुकमिदं कृत्स्नमाहारं प्रति वर्तते
nānalasya hi tadvīrya kṣudhāyā yādṛśaṃ balam / traidhātukamidaṃ kṛtsnamāhāraṃ prati vartate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मोहयेद् विविधा चिन्ता लोके मनुजसम्भवाः । ताः सर्वा भोजनार्थाय भवन्ति त्रिभवार्णवे
mohayed vividhā cintā loke manujasambhavāḥ / tāḥ sarvā bhojanārthāya bhavanti tribhavārṇave
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दुःखमनिर्वचनीयम् अन्तराभवसंस्थस्य कृष्यमाणस्य कर्मभिः । दीर्घागमस्य यद् दुःखं न तद् वर्णयितुं क्षमम्
duḥkhamanirvacanīyam antarābhavasaṃsthasya kṛṣyamāṇasya karmabhiḥ / dīrghāgamasya yad duḥkhaṃ na tad varṇayituṃ kṣamam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अविद्येन्धनमग्नस्य दह्यमानस्य चोष्मणा । गर्भस्थस्य हि यद् दुःख न तद् वर्णयितुं क्षमम्
avidyendhanamagnasya dahyamānasya coṣmaṇā / garbhasthasya hi yad duḥkha na tad varṇayituṃ kṣamam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आहाररसगृद्धस्य नित्यं तद्गतचेतसः । यद् दुःखं परगृद्धस्य न च वर्णयितुं क्षमम्
āhārarasagṛddhasya nityaṃ tadgatacetasaḥ / yad duḥkhaṃ paragṛddhasya na ca varṇayituṃ kṣamam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दृढा विदग्धमनसः कामे वा तप्तचेतसः । यद् भवत्यधिकं दुःखं न तद् वर्णयितुं क्षमम्
dṛḍhā vidagdhamanasaḥ kāme vā taptacetasaḥ / yad bhavatyadhikaṃ duḥkhaṃ na tad varṇayituṃ kṣamam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अप्रियैः सह संसर्गो विषयास्तस्य नित्यशः । प्रणष्टे हृदि यद् दुःखं न तद् वर्णयितुं क्षमम्
apriyaiḥ saha saṃsargo viṣayāstasya nityaśaḥ / praṇaṣṭe hṛdi yad duḥkhaṃ na tad varṇayituṃ kṣamam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तृष्णाविषविदग्धस्य नित्यं पर्येषणात्मकम् । आमृत्यु यद् भवे दुःखं न तद् वर्णयितुं क्षमम्
tṛṣṇāviṣavidagdhasya nityaṃ paryeṣaṇātmakam / āmṛtyu yad bhave duḥkhaṃ na tad varṇayituṃ kṣamam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अव्युच्छिन्नं बहुविधं यद् दुःखं पापमित्रजम् । अपायजनकं यस्य न तद् वर्णयितुं क्षमम्
avyucchinnaṃ bahuvidhaṃ yad duḥkhaṃ pāpamitrajam / apāyajanakaṃ yasya na tad varṇayituṃ kṣamam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
व्यसनं पुत्रदाराणां यद् दृष्ट्(वा) हृदि जायते । नरकाणां महामार्गो न तद् वर्णयितुं क्षमम्
vyasanaṃ putradārāṇāṃ yad dṛṣṭ(vā) hṛdi jāyate / narakāṇāṃ mahāmārgo na tad varṇayituṃ kṣamam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
क्षुत्पिपासाविदग्धस्य दीप्यमानस्य वह्निना । यद् दुःखं नष्टमनसो न तद् वर्णयितुं क्षमम्
kṣutpipāsāvidagdhasya dīpyamānasya vahninā / yad duḥkhaṃ naṣṭamanaso na tad varṇayituṃ kṣamam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अजस्त्रं परिभूतस्य मित्रज्ञातिसुहृज्जनैः । यद् भवेच्छोकजं दुःखं न तद् वर्णयितुं क्षमम्
ajastraṃ paribhūtasya mitrajñātisuhṛjjanaiḥ / yad bhavecchokajaṃ duḥkhaṃ na tad varṇayituṃ kṣamam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दारप्रलम्बनगतं दुश्चलं प्रियचेतसः । यद् दुःखं जीर्णकायस्य न तद् वर्णयितुं क्षमम्
dārapralambanagataṃ duścalaṃ priyacetasaḥ / yad duḥkhaṃ jīrṇakāyasya na tad varṇayituṃ kṣamam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मृत्युना ह्रियमाणस्य तस्मांल्लोकात्मनो रसात् । यद् दुःखं जायते वृत्तौ न तद् वर्णयितुं क्षमम्
mṛtyunā hriyamāṇasya tasmāṃllokātmano rasāt / yad duḥkhaṃ jāyate vṛttau na tad varṇayituṃ kṣamam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दानैरशुभनाशः यत् कुर्वन्त्यशुभं बाला यच्च गच्छति दुर्गतिम् । तदाहरति दानेन कथयन्ति मनीषिणः
dānairaśubhanāśaḥ yat kurvantyaśubhaṃ bālā yacca gacchati durgatim / tadāharati dānena kathayanti manīṣiṇaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अतः सुकृतेषु मनः कार्यम् प्रतिदुष्कृतकर्माणि वर्जनीयानि सर्वदा । सुकृतेषु मनः कार्य दानशीलविभूषितम्
ataḥ sukṛteṣu manaḥ kāryam pratiduṣkṛtakarmāṇi varjanīyāni sarvadā / sukṛteṣu manaḥ kārya dānaśīlavibhūṣitam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.