कौसीद्येन ज्ञानहानिः कौसीद्यमतिमाया च दम्भः पारुष्यमेव च । नियातभूमयो दृष्टा ज्ञानस्य च विवर्जनम्
kausīdyena jñānahāniḥ kausīdyamatimāyā ca dambhaḥ pāruṣyameva ca / niyātabhūmayo dṛṣṭā jñānasya ca vivarjanam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
संश्लेषश्चाप्यसाधूनां साधूनां वर्जनं तथा । नाशस्य हेतवः शक्ता मिथ्यादर्शनमेव च
saṃśleṣaścāpyasādhūnāṃ sādhūnāṃ varjanaṃ tathā / nāśasya hetavaḥ śaktā mithyādarśanameva ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अदेशकालसंरंभो वाच्यावाच्यमजानतः । अनर्थभूमयो ह्येता विस्रम्भश्चापि तन्मयः
adeśakālasaṃraṃbho vācyāvācyamajānataḥ / anarthabhūmayo hyetā visrambhaścāpi tanmayaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अनर्थभूमयः येन तेन च सम्प्रीतिः यत्र तत्र च भोजनम् । लाघवं जनयत्यन्ते ऽप्रशंसा चात्मनस्तथा
anarthabhūmayaḥ yena tena ca samprītiḥ yatra tatra ca bhojanam / lāghavaṃ janayatyante 'praśaṃsā cātmanastathā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
धैर्यनाशः स्मृतिभ्रंशो विरोधः पार्थिवेन च । अक्रान्तमृत्यवो ह्येते क्रूरता मनसि स्थिता
dhairyanāśaḥ smṛtibhraṃśo virodhaḥ pārthivena ca / akrāntamṛtyavo hyete krūratā manasi sthitā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अकर्माफलतत्त्वज्ञो धर्माधर्मवहिष्कृतः । पुरुषः साधुनिर्मुक्तः प्रपातगमनाशयः
akarmāphalatattvajño dharmādharmavahiṣkṛtaḥ / puruṣaḥ sādhunirmuktaḥ prapātagamanāśayaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कौसीद्यमतिनिद्रा च रसना गृह्यते तथा । पुंद्वेषयोनयः प्रोक्ताः पारुष्यवचनं तथा
kausīdyamatinidrā ca rasanā gṛhyate tathā / puṃdveṣayonayaḥ proktāḥ pāruṣyavacanaṃ tathā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
लोभो ऽपमानस्य कारणम् अतिलोभो ऽपमानश्च अतिमानश्च चापलम् । धर्मवर्ज्या कामसेवा मोहस्य परिदीपिकाः
lobho 'pamānasya kāraṇam atilobho 'pamānaśca atimānaśca cāpalam / dharmavarjyā kāmasevā mohasya paridīpikāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दोषाणां मूलं कौसीद्यम् त्रयाणामिह दोषाणां कौसीद्यं मूलमुच्यते । वीर्यारम्भेण दुष्यन्ते दोषा मनसि सम्भवाः
doṣāṇāṃ mūlaṃ kausīdyam trayāṇāmiha doṣāṇāṃ kausīdyaṃ mūlamucyate / vīryārambheṇa duṣyante doṣā manasi sambhavāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वीर्यारम्भेण हि फलं ह्यवश्यमुपभुज्यते । न्यायेनारब्धतत्त्वस्य कर्मणो दृश्यते फलम्
vīryārambheṇa hi phalaṃ hyavaśyamupabhujyate / nyāyenārabdhatattvasya karmaṇo dṛśyate phalam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कर्मणस्त्रिविधस्यास्य फलं त्रिविधमुच्यते । त्रिराशिनियतं तच्च त्रिशूलं त्रिभवानुगम्
karmaṇastrividhasyāsya phalaṃ trividhamucyate / trirāśiniyataṃ tacca triśūlaṃ tribhavānugam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कौसीद्यसेविनो दुर्गतिः पापसेवी प्रचण्डो यः कौसीद्यमपि सेवते । धर्मविद्वेषकः क्रूरो ऽनुत्पथानुपधावति
kausīdyasevino durgatiḥ pāpasevī pracaṇḍo yaḥ kausīdyamapi sevate / dharmavidveṣakaḥ krūro 'nutpathānupadhāvati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यस्य तस्य च सन्तुष्टो यस्य तस्य प्रकुप्यति । यत्र तत्र च संसक्तो स मूढ इति कथ्यते
yasya tasya ca santuṣṭo yasya tasya prakupyati / yatra tatra ca saṃsakto sa mūḍha iti kathyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कौसीद्यं (यत्) स्वमनसः प्रमादविषमूर्च्छितम् । प्रपातं तं च संरब्धमविसंवादकं परम्
kausīdyaṃ (yat) svamanasaḥ pramādaviṣamūrcchitam / prapātaṃ taṃ ca saṃrabdhamavisaṃvādakaṃ param
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वीर्यारम्भे महापापकौसीद्यमलवर्जिताः । विमुक्तेरुपभोक्तारस्ते जनाः सुखभागिनः
vīryārambhe mahāpāpakausīdyamalavarjitāḥ / vimukterupabhoktāraste janāḥ sukhabhāginaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कौसीद्यं सर्वधर्माणामजरामरकारकम् । तेन दोषेण महता नरा दुःखस्य भागिनः
kausīdyaṃ sarvadharmāṇāmajarāmarakārakam / tena doṣeṇa mahatā narā duḥkhasya bhāginaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सहायश्च सुखावेशी तस्मात् तत् परिवर्जयेत् । तेन विद्धो हि पुरुषः स्वधिस्तुत्यः समन्ततः
sahāyaśca sukhāveśī tasmāt tat parivarjayet / tena viddho hi puruṣaḥ svadhistutyaḥ samantataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कुसीदस्याल्पभागस्य मोहापहृतचेतसः । कुत्सितः स्वजनैः सर्वैर्न गतिर्विद्यते शिवा
kusīdasyālpabhāgasya mohāpahṛtacetasaḥ / kutsitaḥ svajanaiḥ sarvairna gatirvidyate śivā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कौसीद्यरतः पापीभवति कौसीद्यपापसंसर्गीस्त्यानमिद्धं तथैव च । मोक्षद्वारविघाताय भवन्त्येते महाभयाः
kausīdyarataḥ pāpībhavati kausīdyapāpasaṃsargīstyānamiddhaṃ tathaiva ca / mokṣadvāravighātāya bhavantyete mahābhayāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दुःखस्यैतानि हर्म्याणि आह्रीक्यमनपत्राप्यमौद्धत्यं पापमित्रता । दुःखस्यैतानि हर्म्याणि तेभ्यो रक्षेन्नु पण्डितः
duḥkhasyaitāni harmyāṇi āhrīkyamanapatrāpyamauddhatyaṃ pāpamitratā / duḥkhasyaitāni harmyāṇi tebhyo rakṣennu paṇḍitaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कौसीद्येनाभिभूता ये निरारम्भा गतित्विषः । सोच्छ्वासमरणं तेषां जीवितं चापि निष्फलम्
kausīdyenābhibhūtā ye nirārambhā gatitviṣaḥ / socchvāsamaraṇaṃ teṣāṃ jīvitaṃ cāpi niṣphalam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
जीवमाना न जीवन्ति कौसीद्योपहता नराः । मृत्योरत्यधिकं ह्येतत् कौसीद्यमिति मन्यते
jīvamānā na jīvanti kausīdyopahatā narāḥ / mṛtyoratyadhikaṃ hyetat kausīdyamiti manyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आरब्धवीर्या एव भवसागरं तरन्ति कौसीद्यपङ्कमग्ना ये मग्नास्ते दुःखसंस्तरे । आरब्धवीर्या ये पुंसस्ते तीर्णा भवसागरात्
ārabdhavīryā eva bhavasāgaraṃ taranti kausīdyapaṅkamagnā ye magnāste duḥkhasaṃstare / ārabdhavīryā ye puṃsaste tīrṇā bhavasāgarāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कौसीद्यान्मन्दवीर्यो यः सदा पापरतश्च यः । स जीवमानो ऽपि मृतो मृतस्तु नरकाय सः
kausīdyānmandavīryo yaḥ sadā pāparataśca yaḥ / sa jīvamāno 'pi mṛto mṛtastu narakāya saḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मानवानां निर्धनत्वे कौसीद्यं कारणम् निर्धनाः पशुभिस्तुल्यास्ते नरा दुःखभागिनः । परपिण्डाशिनो दीनाः कौसीद्यं तत्र कारणम्
mānavānāṃ nirdhanatve kausīdyaṃ kāraṇam nirdhanāḥ paśubhistulyāste narā duḥkhabhāginaḥ / parapiṇḍāśino dīnāḥ kausīdyaṃ tatra kāraṇam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रायशस्तु कुसीदानां परदारोपजीविनाम् । रताभिलाषो ऽत्यधिको मैथुने च सदा रतिः
prāyaśastu kusīdānāṃ paradāropajīvinām / ratābhilāṣo 'tyadhiko maithune ca sadā ratiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ते तत्त्वकारिका रिक्ताः केवलाहारतत्पराः । मृत्युकाले समुत्पन्ने दह्यन्ते स्वेन चेतसा
te tattvakārikā riktāḥ kevalāhāratatparāḥ / mṛtyukāle samutpanne dahyante svena cetasā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शीतोष्णं च सहन्त्येते क्षुत्पिपासे तथैव च । गात्रान्ता च क्रिया कार्या यात्रा धर्माय सर्वदा
śītoṣṇaṃ ca sahantyete kṣutpipāse tathaiva ca / gātrāntā ca kriyā kāryā yātrā dharmāya sarvadā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अतः कौसीद्ये न मतिः कार्या न कौसीद्ये मतिं कुर्यात् कुशीले शीलकामुकः । संसारे सीदति नित्यं न च दुःखात् प्रमुच्यते
ataḥ kausīdye na matiḥ kāryā na kausīdye matiṃ kuryāt kuśīle śīlakāmukaḥ / saṃsāre sīdati nityaṃ na ca duḥkhāt pramucyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कुदीदान्वितः लोकवञ्चितो भवति परिभूय सतां मध्ये कुसीदाल्लोकवञ्चितः । वञ्चितश्च भवत्यन्ते शर्मणो वा विमुच्यते
kudīdānvitaḥ lokavañcito bhavati paribhūya satāṃ madhye kusīdāllokavañcitaḥ / vañcitaśca bhavatyante śarmaṇo vā vimucyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
धर्मेण विमुक्तिर्भवति वीर्यवान् स्मृतिसंलब्ध एकान्तनिरतः सदा । विमुक्तपापकैधर्मैर्मोक्षं प्राप्नोति यत्नतः
dharmeṇa vimuktirbhavati vīryavān smṛtisaṃlabdha ekāntanirataḥ sadā / vimuktapāpakaidharmairmokṣaṃ prāpnoti yatnataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कुकर्मेषु मतिः न कार्या एवंविधा दुःखपरम्परा हि, सत्त्वः कुकर्मेषु (मतिं) न कुर्यात् । लोके त्रिदोषानलसम्प्रदीप्ते, कुर्यात् परां शान्तिकृपा मृते न
kukarmeṣu matiḥ na kāryā evaṃvidhā duḥkhaparamparā hi, sattvaḥ kukarmeṣu (matiṃ) na kuryāt / loke tridoṣānalasampradīpte, kuryāt parāṃ śāntikṛpā mṛte na
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.