Library·Dharmasamuccaya·9

Dharmasamuccaya 9

स्त्रिय एवानर्थमूलम् स्त्रियो मूलं (हि) पापस्य धननाशस्य सर्वथा । स्वहिते ये न निरताः कुतस्तेषां भवेत् सुखम्

striya evānarthamūlam striyo mūlaṃ (hi) pāpasya dhananāśasya sarvathā / svahite ye na niratāḥ kutasteṣāṃ bhavet sukham

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अनर्थकर्मरतयः शाठ्येर्ष्याबहुलास्त्रियः । लोकद्वयविनाशाय पुरुषाणामवस्थिताः

anarthakarmaratayaḥ śāṭhyerṣyābahulāstriyaḥ / lokadvayavināśāya puruṣāṇāmavasthitāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नित्यं सरागकुशला नित्यं तद्वचनाः पराः । अन्यच्च हृदये तासां कथयन्त्यन्यदेव वा

nityaṃ sarāgakuśalā nityaṃ tadvacanāḥ parāḥ / anyacca hṛdaye tāsāṃ kathayantyanyadeva vā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आपातमधुराः सूक्ष्माः विपाके वज्रचेतसः । नोपकारेण सत्कारं स्मरन्ति लघुचेतसः

āpātamadhurāḥ sūkṣmāḥ vipāke vajracetasaḥ / nopakāreṇa satkāraṃ smaranti laghucetasaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्त्रियो विद्युत्स्वभावहृदया अतिचञ्चलाः नाशयित्वा प्रियशतं स्मरन्त्येकं हि विप्रियम् । विद्युत्स्वभावहृदयाः स्त्रियः पापस्य भूमयः

striyo vidyutsvabhāvahṛdayā aticañcalāḥ nāśayitvā priyaśataṃ smarantyekaṃ hi vipriyam / vidyutsvabhāvahṛdayāḥ striyaḥ pāpasya bhūmayaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्त्रीणां नाशसाधकत्वप्रदर्शनम् स्त्रीहेतुनाशमिच्छन्ति पुरुषा वक्रचेतसः । स्त्रीविनाशो विनाशो द्रागिह लोके परत्र च

strīṇāṃ nāśasādhakatvapradarśanam strīhetunāśamicchanti puruṣā vakracetasaḥ / strīvināśo vināśo drāgiha loke paratra ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्त्रीदर्शनमेवाग्निवद्दहति एवं तु सर्वविषयाः स्त्रीदर्शनमिहैकजम् । अभिभूय सर्वविषयान् नार्यग्निज्वलनं महत्

strīdarśanamevāgnivaddahati evaṃ tu sarvaviṣayāḥ strīdarśanamihaikajam / abhibhūya sarvaviṣayān nāryagnijvalanaṃ mahat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्त्रीदोषप्रदर्शनपूर्वकं नारीजुगुप्सासमीक्षणम् संश्लेषादपि विश्लेषः स्मरणात् कथनादपि । स्त्रीणां दाहसमुत्थो ऽयं वह्निरन्तर्जहासकः

strīdoṣapradarśanapūrvakaṃ nārījugupsāsamīkṣaṇam saṃśleṣādapi viśleṣaḥ smaraṇāt kathanādapi / strīṇāṃ dāhasamuttho 'yaṃ vahnirantarjahāsakaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

रागेण सह जायन्ते नित्यं वै दारुणाः स्त्रियः । दानेन सह जायन्ते यथा लोके हुताशनाः

rāgeṇa saha jāyante nityaṃ vai dāruṇāḥ striyaḥ / dānena saha jāyante yathā loke hutāśanāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

न भवेत् तादृशो दाहो यो ऽयं वह्निसमुद्भवः । यादृशः स्त्रीमदो ह्यस्ति देहिनां हृदयोद्भवः

na bhavet tādṛśo dāho yo 'yaṃ vahnisamudbhavaḥ / yādṛśaḥ strīmado hyasti dehināṃ hṛdayodbhavaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सर्वलोकविनाशाय सर्वधर्मक्षयाय च । हेतवो नरकस्यैताः स्त्रियः प्रोक्ता महर्षिभिः

sarvalokavināśāya sarvadharmakṣayāya ca / hetavo narakasyaitāḥ striyaḥ proktā maharṣibhiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मुखतो मधुरामर्षा हृदयेन विषोपमाः । अनवस्थितसौहार्दा नासां कश्चित् प्रियो नरः

mukhato madhurāmarṣā hṛdayena viṣopamāḥ / anavasthitasauhārdā nāsāṃ kaścit priyo naraḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मुहूर्तेन प्रियस्तासां मुहूर्तेन तथाप्रियः । अनवस्थितसौहार्दाश्चञ्चला क्षणिकोपमाः

muhūrtena priyastāsāṃ muhūrtena tathāpriyaḥ / anavasthitasauhārdāścañcalā kṣaṇikopamāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वञ्चनाहेतुकुशला नित्यं कार्यपरायणाः । नित्यं संयोगमनसो नित्यं मानपरायणाः

vañcanāhetukuśalā nityaṃ kāryaparāyaṇāḥ / nityaṃ saṃyogamanaso nityaṃ mānaparāyaṇāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

देवानां च मनुष्याणां पिशाचोरगराक्षसाः । न बन्धभूता यादृश्यः स्त्रियः कालविषोपमाः

devānāṃ ca manuṣyāṇāṃ piśācoragarākṣasāḥ / na bandhabhūtā yādṛśyaḥ striyaḥ kālaviṣopamāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नोपकारं स्मरन्त्येता न कुशलं नापि विक्रमम् । अनवस्थितचित्ताश्च वायुवेगसमाः स्त्रियः

nopakāraṃ smarantyetā na kuśalaṃ nāpi vikramam / anavasthitacittāśca vāyuvegasamāḥ striyaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भवन्ति सम्पदो यत्र रक्ष्यन्ते यत्र योषितः । व्यसनेषु विरक्तास्तु त्यजन्ति पुरुषं ध्रुवम्

bhavanti sampado yatra rakṣyante yatra yoṣitaḥ / vyasaneṣu viraktāstu tyajanti puruṣaṃ dhruvam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यं यं गच्छन्ति पुरुषं रक्ष्यन्ते तत्र योषितः । शीघ्रं शीघ्रं नरं ह्येतास्त्यजन्ति पुरुषं स्थितम्

yaṃ yaṃ gacchanti puruṣaṃ rakṣyante tatra yoṣitaḥ / śīghraṃ śīghraṃ naraṃ hyetāstyajanti puruṣaṃ sthitam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यथा हि भ्रमरी पुष्पं शुष्कं त्यजति सर्वदा । तथा वित्तेन रहितं पुरुषं त्यजति प्रिया

yathā hi bhramarī puṣpaṃ śuṣkaṃ tyajati sarvadā / tathā vittena rahitaṃ puruṣaṃ tyajati priyā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

निस्त्रिंशहृदयाः क्रूराश्चञ्चलास्तमसावृताः । स्त्रियः पुरुषनाशाय जाताः केनापि हेतुना

nistriṃśahṛdayāḥ krūrāścañcalāstamasāvṛtāḥ / striyaḥ puruṣanāśāya jātāḥ kenāpi hetunā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

देवानां बन्धनं नाम यथा स्त्रीबन्धनं मतम् । स्त्रीबन्धननिबद्धास्तु पतन्ति नरकं पुनः

devānāṃ bandhanaṃ nāma yathā strībandhanaṃ matam / strībandhananibaddhāstu patanti narakaṃ punaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एतदग्रं हि रागाणां यो रागः स्त्रीसमुद्भवः । स्त्रीरागदग्धमनसं पश्चाद् दहति पावकः

etadagraṃ hi rāgāṇāṃ yo rāgaḥ strīsamudbhavaḥ / strīrāgadagdhamanasaṃ paścād dahati pāvakaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रत्यक्षाण्यपि कर्माणि रागैश्चापहतः पुमान् । न वेत्ति मूढहृदयः स्त्रीरागेण विमोहितः

pratyakṣāṇyapi karmāṇi rāgaiścāpahataḥ pumān / na vetti mūḍhahṛdayaḥ strīrāgeṇa vimohitaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विश्वास्य विषये पुरुषं बद् ध्वा प्रियमनेकशः । त्यजन्ति वित्तनाशेन त्वचं यद्वद्भुजङ्गमाः

viśvāsya viṣaye puruṣaṃ bad dhvā priyamanekaśaḥ / tyajanti vittanāśena tvacaṃ yadvadbhujaṅgamāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सर्वोपायभृता नार्यः सर्वशः परिपालिताः । न शक्याः स्ववशीकर्त्तुं स्त्रियः परमदारुणाः

sarvopāyabhṛtā nāryaḥ sarvaśaḥ paripālitāḥ / na śakyāḥ svavaśīkarttuṃ striyaḥ paramadāruṇāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आसां सर्वस्वभावानां नारीणां चलचेतसाम् । न यायाज्जातु विश्वासं पुमान् धीरेण चेतसा

āsāṃ sarvasvabhāvānāṃ nārīṇāṃ calacetasām / na yāyājjātu viśvāsaṃ pumān dhīreṇa cetasā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्त्रीविधेयास्तु ये मर्त्या नित्यं कामगवेषिणः । पश्चिमदर्शनं तेषां सुरलोके भविष्यति

strīvidheyāstu ye martyā nityaṃ kāmagaveṣiṇaḥ / paścimadarśanaṃ teṣāṃ suraloke bhaviṣyati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पञ्चाङ्गिकेन तूर्येण विप्रलुब्धाः समन्ततः । विन्दन्ति व्यसने दुःखं यदवश्यं भविष्यति

pañcāṅgikena tūryeṇa vipralubdhāḥ samantataḥ / vindanti vyasane duḥkhaṃ yadavaśyaṃ bhaviṣyati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इमास्ताश्चञ्चला नार्यो यासां रागः कृतस्त्वया । ता भवन्तं परित्यज्य पुनरन्यं ततो गताः

imāstāścañcalā nāryo yāsāṃ rāgaḥ kṛtastvayā / tā bhavantaṃ parityajya punaranyaṃ tato gatāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

द्विधा हि प्रकृतिर्यासां (योषितां) सहचारिणी । भूयो ऽभियन्ति पुरुषं व्यसनेषु त्यजन्ति च

dvidhā hi prakṛtiryāsāṃ (yoṣitāṃ) sahacāriṇī / bhūyo 'bhiyanti puruṣaṃ vyasaneṣu tyajanti ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मृगवन्मोहयन्त्येताः पुरुषं रागमोहितम् । पश्चात् (तु) व्यसने प्राप्ते त्यजन्ति लघुचेतसः

mṛgavanmohayantyetāḥ puruṣaṃ rāgamohitam / paścāt (tu) vyasane prāpte tyajanti laghucetasaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नोपकारं न सत्कारं न प्रियाणि न सन्ततिम् । स्मरन्ति योषितस्तीव्रा व्यसने समुपस्थिते

nopakāraṃ na satkāraṃ na priyāṇi na santatim / smaranti yoṣitastīvrā vyasane samupasthite

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

म्लानं पुष्पं यथा त्यक्त्वा भ्रमरो ऽन्यत्र धावति । तथा हि व्यसने प्राप्ते त्यजन्ति खलु योषितः

mlānaṃ puṣpaṃ yathā tyaktvā bhramaro 'nyatra dhāvati / tathā hi vyasane prāpte tyajanti khalu yoṣitaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अनपेक्षितसौहार्दाश्चञ्चलाश्च रणप्रियाः । भवन्ति योषितः सर्वा विषमिश्रं यथा मधु

anapekṣitasauhārdāścañcalāśca raṇapriyāḥ / bhavanti yoṣitaḥ sarvā viṣamiśraṃ yathā madhu

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मोहयन्ति नरान् कामैर्वाक्यैश्चापि विशेषतः । न तेषां विश्वसेद्धीमान् पुरुषो धीरमानसः

mohayanti narān kāmairvākyaiścāpi viśeṣataḥ / na teṣāṃ viśvaseddhīmān puruṣo dhīramānasaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आभिर्विमोहिताः किं वा रंजिताः पुरुषाः स्वतः । न कुर्वन्ति हितं वाक्यं यथा मुष्णिकगामिकम्

ābhirvimohitāḥ kiṃ vā raṃjitāḥ puruṣāḥ svataḥ / na kurvanti hitaṃ vākyaṃ yathā muṣṇikagāmikam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

देवासुरनरान् यक्षान् पिशाचोरगराक्षसान् । इन्द्रजालमया नार्यो वञ्चयन्ति विशेषतः

devāsuranarān yakṣān piśācoragarākṣasān / indrajālamayā nāryo vañcayanti viśeṣataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एतदग्रञ्च पाशानां यदिदं स्त्रीमयं दृढम् । अनेन बद्धाः पुरुषा भ्रमन्ति भवचारके

etadagrañca pāśānāṃ yadidaṃ strīmayaṃ dṛḍham / anena baddhāḥ puruṣā bhramanti bhavacārake

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

न कश्चित् पाशपाशो ऽयं हृत्पाशो योषितः परम् । हृत्पाशबन्धनैर्बद्धाः पुरुषा दुःखमोहिताः

na kaścit pāśapāśo 'yaṃ hṛtpāśo yoṣitaḥ param / hṛtpāśabandhanairbaddhāḥ puruṣā duḥkhamohitāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दहयते छिद्यते पाशस्स्त्रीमयस्तु न दहयते । नरकप्रेततिर्यक्षु गच्छन्तमनुगच्छति

dahayate chidyate pāśasstrīmayastu na dahayate / narakapretatiryakṣu gacchantamanugacchati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मूर्तिमान् बध्यते कायः पाशेन महता तथा । अमूर्तिगं चित्तमिदं स्त्रीपाशेन तु बध्यते

mūrtimān badhyate kāyaḥ pāśena mahatā tathā / amūrtigaṃ cittamidaṃ strīpāśena tu badhyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अभिज्ञेयमप्रमाणं स्त्रीमयं बन्धनं महत्

abhijñeyamapramāṇaṃ strīmayaṃ bandhanaṃ mahat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अनेनापातरम्येण (दुःख) मोक्षेण सर्वदा । पाशेन बद्धाः पुरुषा न मुच्यन्ते भवार्णवात्

anenāpātaramyeṇa (duḥkha) mokṣeṇa sarvadā / pāśena baddhāḥ puruṣā na mucyante bhavārṇavāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

षडिन्द्रियाणि बध्नाति पाशो यः स्त्रीमयो महान् । पाशस्तु कायमेवैकं कश्चित् बध्नाति वा न वा

ṣaḍindriyāṇi badhnāti pāśo yaḥ strīmayo mahān / pāśastu kāyamevaikaṃ kaścit badhnāti vā na vā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

बन्धनं न दृढं हीदं मोक्षवार्य षडायसम् । संरक्तचित्तभोगे हि मन्दबुद्धेर्नरस्य च

bandhanaṃ na dṛḍhaṃ hīdaṃ mokṣavārya ṣaḍāyasam / saṃraktacittabhoge hi mandabuddhernarasya ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्नायुयन्त्रेण बद्धासु विस्तृतकर्मभूमिषु । तीक्ष्णरक्तासिना युक्तो मरणार्थमिहागतः

snāyuyantreṇa baddhāsu vistṛtakarmabhūmiṣu / tīkṣṇaraktāsinā yukto maraṇārthamihāgataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्त्रीणां दौर्गुण्यम् वञ्चनाच्छलकूटासु रभसा नु विशेषतः । चञ्चलो भ्रान्तचित्तासु भ्रान्तस्त्वङ्गक्षणारिषु

strīṇāṃ daurguṇyam vañcanācchalakūṭāsu rabhasā nu viśeṣataḥ / cañcalo bhrāntacittāsu bhrāntastvaṅgakṣaṇāriṣu

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विभ्रान्तो भ्रान्तकथितैर्भूषणानां तथा स्वनैः । हरन्ति पुरुषं क्षिप्रं वञ्चनाकुशलाः स्त्रियः

vibhrānto bhrāntakathitairbhūṣaṇānāṃ tathā svanaiḥ / haranti puruṣaṃ kṣipraṃ vañcanākuśalāḥ striyaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नानाविधेषु पुष्पेषु यथा चरति षट् पदः । नानाविधेषु मर्त्येषु तथेमाश्चञ्चलाः स्त्रियः

nānāvidheṣu puṣpeṣu yathā carati ṣaṭ padaḥ / nānāvidheṣu martyeṣu tathemāścañcalāḥ striyaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यथा मधुरिका पीत्वा पुष्पमन्यत्र गच्छति । तथा पुरुषमापीयः प्रयान्ति रभसं स्त्रियः

yathā madhurikā pītvā puṣpamanyatra gacchati / tathā puruṣamāpīyaḥ prayānti rabhasaṃ striyaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अर्थादानेषु कुशलाः क्रुद्धा नित्यं दुरासदाः । वञ्चयित्वा नरं शीघ्रमन्यत्र संप्रयान्ति ताः

arthādāneṣu kuśalāḥ kruddhā nityaṃ durāsadāḥ / vañcayitvā naraṃ śīghramanyatra saṃprayānti tāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

साध्यमायाप्रहरणाः कालकूटविषोपमाः । स्त्रियः पुरुषघातिन्यश्चातुर्येषु व्यवस्थिताः

sādhyamāyāpraharaṇāḥ kālakūṭaviṣopamāḥ / striyaḥ puruṣaghātinyaścāturyeṣu vyavasthitāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वाय्वाकाशानला यद्वन् न शक्ता ग्रथितुं नरैः । तथोपायशतैर्नार्यो (न) शक्ता रक्षितुं नरैः

vāyvākāśānalā yadvan na śaktā grathituṃ naraiḥ / tathopāyaśatairnāryo (na) śaktā rakṣituṃ naraiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अनर्थव्याधिमृत्यूनां दुष्कृतानाञ्च कर्मणाम् । हेतुभूताः परं नार्यो मोक्षचर्याबधस्य च

anarthavyādhimṛtyūnāṃ duṣkṛtānāñca karmaṇām / hetubhūtāḥ paraṃ nāryo mokṣacaryābadhasya ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यदनेकप्रकारेषु शठेषु पापकर्मसु । (पतन्ति) मनुजा लोके तत्र हेतुः परस्त्रियः

yadanekaprakāreṣu śaṭheṣu pāpakarmasu / (patanti) manujā loke tatra hetuḥ parastriyaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

न बालयौवनेनैव वार्धक्येनैव शाम्यति । चापल्यं सहजं स्त्रीणां भास्करस्य यथा प्रभा

na bālayauvanenaiva vārdhakyenaiva śāmyati / cāpalyaṃ sahajaṃ strīṇāṃ bhāskarasya yathā prabhā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अनित्यं सौहृदं तासां दीप्तानामर्चिषां कणैः । वैरञ्च शाश्वतं तासामश्मनां च यथा व्रणैः

anityaṃ sauhṛdaṃ tāsāṃ dīptānāmarciṣāṃ kaṇaiḥ / vairañca śāśvataṃ tāsāmaśmanāṃ ca yathā vraṇaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

धनहीने विरज्यन्ते धनयुक्ता भवन्ति च । यावदर्थ स्त्रियस्तावदर्थहीने कुतः स्त्रियः?

dhanahīne virajyante dhanayuktā bhavanti ca / yāvadartha striyastāvadarthahīne kutaḥ striyaḥ?

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

न सेवाभिश्चदानेन नोपकारैः पृथग्विधैः । स्वीकर्त्तुं न स्त्रियः शक्याः ज्वलनोपमचेतसः

na sevābhiścadānena nopakāraiḥ pṛthagvidhaiḥ / svīkarttuṃ na striyaḥ śakyāḥ jvalanopamacetasaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यथा नरो ऽनुकूलश्च छन्दकर्त्ता यथा यथा । तथा तथा स्त्रियस्तस्य वञ्चनाकुशलाः परम्

yathā naro 'nukūlaśca chandakarttā yathā yathā / tathā tathā striyastasya vañcanākuśalāḥ param

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पुष्पच्छत्रो यथा सर्पो भस्मच्छत्रो यथा नलः । रूपच्छन्नं तथा चित्तमासां भवति योषिताम्

puṣpacchatro yathā sarpo bhasmacchatro yathā nalaḥ / rūpacchannaṃ tathā cittamāsāṃ bhavati yoṣitām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विषवृक्षे यथा पुष्पं दृष्टिरम्यं न शान्तये । विषवृक्ष (समा) नार्यः परिवर्ज्याः समन्ततः

viṣavṛkṣe yathā puṣpaṃ dṛṣṭiramyaṃ na śāntaye / viṣavṛkṣa (samā) nāryaḥ parivarjyāḥ samantataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नारीणां दर्शनाकांक्षी विषयेसु च तत्परः । नरो न सुखभोगाय (हय) स्मिल्लोके न चापरे

nārīṇāṃ darśanākāṃkṣī viṣayesu ca tatparaḥ / naro na sukhabhogāya (haya) smilloke na cāpare

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नाग्निना न च शस्त्रेण न बलेन न जन्तुभिः । स्त्रीमयं बन्धनं हेतुः शक्यते न दुरासदम्

nāgninā na ca śastreṇa na balena na jantubhiḥ / strīmayaṃ bandhanaṃ hetuḥ śakyate na durāsadam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दोषजालमिदं (सूत्रं)स्त्रीमयं चरते भुवि । यस्त्रीविवर्जितो धीमान् अस्मिल्लोके महीयते

doṣajālamidaṃ (sūtraṃ)strīmayaṃ carate bhuvi / yastrīvivarjito dhīmān asmilloke mahīyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यथा भूतैर्मनुष्याणां स्वकर्मोत्थापने न च । तथा स्त्रियो हि रक्षन्ति विषमार्थ त्यजन्ति च

yathā bhūtairmanuṣyāṇāṃ svakarmotthāpane na ca / tathā striyo hi rakṣanti viṣamārtha tyajanti ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गतार्थविभवं भूयो वर्जितं स्वेन कर्मणा । देवं समीक्ष्य चपलाः स्त्रियो नैव प्रभाविकाः

gatārthavibhavaṃ bhūyo varjitaṃ svena karmaṇā / devaṃ samīkṣya capalāḥ striyo naiva prabhāvikāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्त्रीसुखं क्षणभङ्गुरम् क्षणभङ्गमिदं सौख्यमधिगतमवस्थितम् । चत्वार्येतानि दुःखानि सेवितानि नृभिः सदा

strīsukhaṃ kṣaṇabhaṅguram kṣaṇabhaṅgamidaṃ saukhyamadhigatamavasthitam / catvāryetāni duḥkhāni sevitāni nṛbhiḥ sadā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्त्री विषाग्निसदृशा तस्मात् तानि विवर्ज्यानि विषाग्निसदृशानि हि । यः कश्चिच्चपलो जन्तुर्यश्च दोषोद्भवः सदा

strī viṣāgnisadṛśā tasmāt tāni vivarjyāni viṣāgnisadṛśāni hi / yaḥ kaściccapalo janturyaśca doṣodbhavaḥ sadā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तस्मात् परिसमाविष्टाः स्त्रियः कारणवत्सलाः । न सूर्यस्तमसो हेतुर्नाग्निः शीतस्य कारणम्

tasmāt parisamāviṣṭāḥ striyaḥ kāraṇavatsalāḥ / na sūryastamaso heturnāgniḥ śītasya kāraṇam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

न स्त्रीणां सौहृदं चित्ते स्वल्पमप्यवतिष्ठते । यथा स्थिरा भूमिरियं यथा वायुः सदा चलः

na strīṇāṃ sauhṛdaṃ citte svalpamapyavatiṣṭhate / yathā sthirā bhūmiriyaṃ yathā vāyuḥ sadā calaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्त्रियः दोषमेव स्मरन्ति तथा स्त्रीणां कृतं नास्ति दोषमय्यः सदा स्मृताः । चिरप्रयत्नाः पुरुषैः लोभिता बहुशः स्त्रियः

striyaḥ doṣameva smaranti tathā strīṇāṃ kṛtaṃ nāsti doṣamayyaḥ sadā smṛtāḥ / ciraprayatnāḥ puruṣaiḥ lobhitā bahuśaḥ striyaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

त्यजन्ति व्यसने प्राप्ते शुष्कं सर इवाशुगाः । नोर्ध्वगाः सरितो दृष्टा नाश्मनो गतिरिष्यते

tyajanti vyasane prāpte śuṣkaṃ sara ivāśugāḥ / nordhvagāḥ sarito dṛṣṭā nāśmano gatiriṣyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गिरीणां गमनं नास्ति स्त्रीणां नैवास्ति सौहृदम् । वपुकर्ति सदा नृणां धर्मार्थयशसां तथा

girīṇāṃ gamanaṃ nāsti strīṇāṃ naivāsti sauhṛdam / vapukarti sadā nṛṇāṃ dharmārthayaśasāṃ tathā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

योनिश्चानर्थजालस्य दोषाणामुद्भवस्य च । भवेद् वज्रमयी मृद्वी त्यजेद् (रात्रौ यथा) रविम्

yoniścānarthajālasya doṣāṇāmudbhavasya ca / bhaved vajramayī mṛdvī tyajed (rātrau yathā) ravim

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

न स्त्री त्यजेदसाध्यानि जन्मापेक्षा विशेषतः । नोपचारक्रिया दानप्रियवाक्यापलापनैः

na strī tyajedasādhyāni janmāpekṣā viśeṣataḥ / nopacārakriyā dānapriyavākyāpalāpanaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्वीकर्तुं न स्त्रियः शक्या ज्वलनोपमचेतसः । सुखेषु समतां यान्ति व्यसनेषु त्यजन्ति च

svīkartuṃ na striyaḥ śakyā jvalanopamacetasaḥ / sukheṣu samatāṃ yānti vyasaneṣu tyajanti ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

उपकारांश्च विस्मृत्य दोषमेकं स्मरन्ति ताः । वनोपवनशैलेषु भुक्त्वा सुखमनेकशः

upakārāṃśca vismṛtya doṣamekaṃ smaranti tāḥ / vanopavanaśaileṣu bhuktvā sukhamanekaśaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्त्री लोकस्य बन्धनम् संप्राप्ते व्यसने तीव्रे स्त्रिय परिभवन्ति हि । लोकस्य बन्धनं नार्यो वञ्चनाकृतिवर्धिकाः

strī lokasya bandhanam saṃprāpte vyasane tīvre striya paribhavanti hi / lokasya bandhanaṃ nāryo vañcanākṛtivardhikāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अधमाः विनिपातानां दोषाणां चास्पदं (बहु) । सर्वलोकविनाशाय वशीकुर्वन्ति तृष्णया

adhamāḥ vinipātānāṃ doṣāṇāṃ cāspadaṃ (bahu) / sarvalokavināśāya vaśīkurvanti tṛṣṇayā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यथा स्त्रीबन्धनमिदं दुर्विषह्यं कृतं महत् । यदिदं बन्धनं लोके कामरागमयं महत्

yathā strībandhanamidaṃ durviṣahyaṃ kṛtaṃ mahat / yadidaṃ bandhanaṃ loke kāmarāgamayaṃ mahat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्त्रीवर्जनमेव श्रेयष्करम् तथा चान्यप्रयत्नेन विचार्य उपलभ्यते । वशीकुर्वन्ति ता (नार्यः) कामवाणैरनेकशः

strīvarjanameva śreyaṣkaram tathā cānyaprayatnena vicārya upalabhyate / vaśīkurvanti tā (nāryaḥ) kāmavāṇairanekaśaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्वल्पैः पराजितं कृत्वा कामस्य वशगाः स्त्रियः । रागेर्ष्याशाठ्यभूमीनां विद्युच्चञ्चलचेतसाम्

svalpaiḥ parājitaṃ kṛtvā kāmasya vaśagāḥ striyaḥ / rāgerṣyāśāṭhyabhūmīnāṃ vidyuccañcalacetasām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

लोभाहङ्कारयोनीनां न विश्वास्याः कथञ्चन । शस्त्राग्निसदृशास्तीक्ष्णाः कामपाशपरात्मनः

lobhāhaṅkārayonīnāṃ na viśvāsyāḥ kathañcana / śastrāgnisadṛśāstīkṣṇāḥ kāmapāśaparātmanaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्वभ्रप्रपातविषमं गंभीरसमचेतसाम् । पराभिद्रोहमायेन्द्रजालतद्गतमानसान्

svabhraprapātaviṣamaṃ gaṃbhīrasamacetasām / parābhidrohamāyendrajālatadgatamānasān

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अकालमृत्युवज्राग्निकालकूटसमात्मनाम् । अनेकदोषसम्भारनन्दितानामनेकशः

akālamṛtyuvajrāgnikālakūṭasamātmanām / anekadoṣasambhārananditānāmanekaśaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यदि शीललवः कश्चित् स्त्रीणां मनसि वर्तते । चिरेण दहते वह्निः स स्पृष्टाः पवनेरितः

yadi śīlalavaḥ kaścit strīṇāṃ manasi vartate / cireṇa dahate vahniḥ sa spṛṣṭāḥ pavaneritaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्त्रीदर्शनसमुच्छ्रेयमात्रं दहति पावकः । तस्मात् स्त्रियो विवर्ज्याः स्युः यदिच्छेत् सुखमुत्तमम्

strīdarśanasamucchreyamātraṃ dahati pāvakaḥ / tasmāt striyo vivarjyāḥ syuḥ yadicchet sukhamuttamam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एतत् सर्व परं लोके नारीणां वर्जनं सदा । यदृच्छाजालिनीहेतुं यः इच्छेद् भूतिमात्मनः

etat sarva paraṃ loke nārīṇāṃ varjanaṃ sadā / yadṛcchājālinīhetuṃ yaḥ icched bhūtimātmanaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

य इच्छति निवृत्तिं तु स नरः स्त्रीं विवर्जयेत् । सुखासक्तस्तथार्थो (च) कुसीदश्चञ्चलः शठः

ya icchati nivṛttiṃ tu sa naraḥ strīṃ vivarjayet / sukhāsaktastathārtho (ca) kusīdaścañcalaḥ śaṭhaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पापसेवी सुमृष्टाशी नरो भद्रं न पश्यति । उद्युक्तो वीर्यवान् धीरो धार्मिकः स्त्रीं विवर्जयेत् । दक्षो हेतुफलश्रद्धो नरः कल्याणवान् भवेत्

pāpasevī sumṛṣṭāśī naro bhadraṃ na paśyati / udyukto vīryavān dhīro dhārmikaḥ strīṃ vivarjayet / dakṣo hetuphalaśraddho naraḥ kalyāṇavān bhavet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.