अतो ध्वनेर् उक्त-प्रभेद-मध्याद् अन्यतमेनापि प्रकारेण विभूषिता सती वाणी पुरातन-कवि-निबद्धार्थ-संस्पर्शवत्य् अपि नवत्वम् आयाति । तथा ह्य् अविवक्षित-वाच्यस्य ध्वनेः प्रकार-द्वय-समाश्रयेण नवत्वं पूर्वार्थानुगमे ऽपि, यथा- स्मितं किंचिन् मुग्धं तरल-मधुरो दृष्टि-विभवः परिस्पन्दो वाचाम् अभिनव-विलासोर्मि-सरसः । गतानाम् आरम्भः किसलयित-लीला-परिमलः स्पृशन्त्यास् तारुण्यं किम् इव हि न रम्यं मृगदृशः ॥ इत्य् अस्य, स-विभ्रम-स्मितोद्भेदा लोलाक्ष्यः प्रस्खलद्-गिरः । नितम्बालस-गामिन्यः कामिन्यः कस्य न प्रियाः ॥ इत्य् एवम् आदिषु श्लोकेषु सत्स्व् अपि तिरस्कृत-वाच्य-ध्वनि-समाश्रयेणापूर्वत्वम् एव प्रतिभासते । तथा- यः प्रथमः प्रथमः स तु तथा हि हत-हस्ति-बहल-पललाशी । श्वापद-गणेषु सिंहः सिंहः केनाधरी-क्रियते ॥इत्य् अस्य, स्व-तेजः-क्रीत-महिमा केनान्येनातिशय्यते । महद्भिर् अपि मातङ्गैः सिंहः किम् अभिभूयते ॥ इत्य् एवम् आदिषु श्लोकेषु सत्स्व् अप्य् अर्थान्तर-सङ्क्रमित-वाच्य-ध्वनि-समाश्रयेण नवत्वम् । विवक्षितान्य् अपर-वाच्यस्याप्य् उक्त-प्रकार-समाश्रयेण नवत्वं, यथा- निद्रा-कैतविनः प्रियस्य वदने विन्यस्य वक्त्रं वधूर् बोध-त्रास-निरुद्ध-चुम्बन-रसाप्य् आभोग-लोलं स्थिता । वैलक्ष्याद् विमुखीभवेद् इति पुनस् तस्याप्य् अनारम्भिणः साकाङ्क्ष-प्रतिपत्ति नाम हृदयं यातं तु पारं रतेः ॥ इत्य् आदेः श्लोकस्य, शून्यं वास-गृहं विलोक्य शयनाद् उत्थाय किंचिच् छनैर् निद्रा-व्याजम् उपागतस्य सुचिरं निर्वर्ण्य पत्युर् मुखम् । विस्रब्धं परिचुम्ब्य जात-पुलकाम् आलोक्य गण्ड-स्थलीं लज्जा-नम्र-मुखी प्रियेण हसता बाला चिरं चुम्बिता ॥ इत्य् आदिषु श्लोकेषु सत्स्व् अपि नवत्वम् । यथा वा-"तरङ्गभ्रूभङ्गा" इत्य् आदिश्लोकस्य "नानाभङ्गिभ्रमद्भ्रूः" इत्य् आदिश्लोकापेक्षयान्यत्वम्
ato dhvaner ukta-prabheda-madhyād anyatamenāpi prakāreṇa vibhūṣitā satī vāṇī purātana-kavi-nibaddhārtha-saṃsparśavaty api navatvam āyāti / tathā hy avivakṣita-vācyasya dhvaneḥ prakāra-dvaya-samāśrayeṇa navatvaṃ pūrvārthānugame 'pi, yathā- smitaṃ kiṃcin mugdhaṃ tarala-madhuro dṛṣṭi-vibhavaḥ parispando vācām abhinava-vilāsormi-sarasaḥ / gatānām ārambhaḥ kisalayita-līlā-parimalaḥ spṛśantyās tāruṇyaṃ kim iva hi na ramyaṃ mṛgadṛśaḥ // ity asya, sa-vibhrama-smitodbhedā lolākṣyaḥ praskhalad-giraḥ / nitambālasa-gāminyaḥ kāminyaḥ kasya na priyāḥ // ity evam ādiṣu ślokeṣu satsv api tiraskṛta-vācya-dhvani-samāśrayeṇāpūrvatvam eva pratibhāsate / tathā- yaḥ prathamaḥ prathamaḥ sa tu tathā hi hata-hasti-bahala-palalāśī / śvāpada-gaṇeṣu siṃhaḥ siṃhaḥ kenādharī-kriyate //ity asya, sva-tejaḥ-krīta-mahimā kenānyenātiśayyate / mahadbhir api mātaṅgaiḥ siṃhaḥ kim abhibhūyate // ity evam ādiṣu ślokeṣu satsv apy arthāntara-saṅkramita-vācya-dhvani-samāśrayeṇa navatvam / vivakṣitāny apara-vācyasyāpy ukta-prakāra-samāśrayeṇa navatvaṃ, yathā- nidrā-kaitavinaḥ priyasya vadane vinyasya vaktraṃ vadhūr bodha-trāsa-niruddha-cumbana-rasāpy ābhoga-lolaṃ sthitā / vailakṣyād vimukhībhaved iti punas tasyāpy anārambhiṇaḥ sākāṅkṣa-pratipatti nāma hṛdayaṃ yātaṃ tu pāraṃ rateḥ // ity ādeḥ ślokasya, śūnyaṃ vāsa-gṛhaṃ vilokya śayanād utthāya kiṃcic chanair nidrā-vyājam upāgatasya suciraṃ nirvarṇya patyur mukham / visrabdhaṃ paricumbya jāta-pulakām ālokya gaṇḍa-sthalīṃ lajjā-namra-mukhī priyeṇa hasatā bālā ciraṃ cumbitā // ity ādiṣu ślokeṣu satsv api navatvam / yathā vā-"taraṅgabhrūbhaṅgā" ity ādiślokasya "nānābhaṅgibhramadbhrūḥ" ity ādiślokāpekṣayānyatvam
Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.