Library·Divyāvadāna·107
ततस्ते क्रोडमल्लकाः सर्वे संभूय संकल्पं कर्तुमारब्धाह्--भवन्तः, अयं मन्दभाग्यो ऽस्माकं मध्ये प्रविष्ठो येन वयं रिक्तहस्ता रिक्मल्लकाश्चागताः।
tataste kroḍamallakāḥ sarve saṃbhūya saṃkalpaṃ kartumārabdhāh--bhavantaḥ, ayaṃ mandabhāgyo 'smākaṃ madhye praviṣṭho yena vayaṃ riktahastā rikmallakāścāgatāḥ/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
निष्कासयाम एनमिति।
niṣkāsayāma enamiti/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स तैः प्रभूतान् प्रहारान् दत्त्वा शिरसि च मल्लकं भङ्क्त्वा निष्कासितः॥
sa taiḥ prabhūtān prahārān dattvā śirasi ca mallakaṃ bhaṅktvā niṣkāsitaḥ//
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अत्रान्तरे यावच्छ्रावस्तेयो वणिजो बोधस्य गृहपतेर्वयस्यः पण्यमादाय शिशुमारगिरिमनुप्राप्तः।
atrāntare yāvacchrāvasteyo vaṇijo bodhasya gṛhapatervayasyaḥ paṇyamādāya śiśumāragirimanuprāptaḥ/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तेन स्वागतो मल्लकेन हस्तगतेन पीठीं गतो मुखबिम्बकेन प्रत्यभिज्ञात उक्तश्च--पुत्र त्वं बोधगृहपतेः पुत्र इति? स कथयति--तात, अहं तस्य पुत्रो दुरागत इति।
tena svāgato mallakena hastagatena pīṭhīṃ gato mukhabimbakena pratyabhijñāta uktaśca--putra tvaṃ bodhagṛhapateḥ putra iti? sa kathayati--tāta, ahaṃ tasya putro durāgata iti/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स मुहूर्तं तूष्णीं स्थित्वा अश्रुपर्याकुलेक्षणः कथयति--पुत्र, तौ तव मातापितरौ कालगतौ? ते ज्ञातयह्? स आह--तेषामपि केचित् कालगताः केचिदिहैव तिष्ठन्तो वाचमपि न प्रयच्छन्ति।
sa muhūrtaṃ tūṣṇīṃ sthitvā aśruparyākulekṣaṇaḥ kathayati--putra, tau tava mātāpitarau kālagatau? te jñātayah? sa āha--teṣāmapi kecit kālagatāḥ kecidihaiva tiṣṭhanto vācamapi na prayacchanti/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ते दासीदास्कर्मकरपौरुषेयाह्? तेषामपि केचित् कालगताः, केचिन्निष्पलायिताः, केचिदिहैवान्यानाश्रित्यावस्थिता वाचमपि न प्रयच्छन्ति।
te dāsīdāskarmakarapauruṣeyāh? teṣāmapi kecit kālagatāḥ, kecinniṣpalāyitāḥ, kecidihaivānyānāśrityāvasthitā vācamapi na prayacchanti/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यदवशिष्टं धनं तदपि किंचिदग्निना दग्धम्।
yadavaśiṣṭaṃ dhanaṃ tadapi kiṃcidagninā dagdham/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ये वणिक्पौरुषेयाः पण्यं गृहीत्वा धनार्थिनो देशान्तरं महासमुद्रं चावतीर्णाः, तत्रापि केषांचित् पण्यमपण्यीभूतम्, केचित् तत्रैवानयेन व्यसनमापन्नाः, केषांचित् कान्तारमध्यगतानां तस्कैरद्रव्यमपहृतम्, केषांचिन्नगरसमीपमनुप्राप्तानां शौल्किकशौल्किकैर्द्रव्यं विचारयद्भिः सारो गृहीतः, केषांचित् पत्तनमनुप्राप्तानां राज्ञो विनियुक्तैर्दोषमुत्पाद्य सर्वस्वमपहृतम्।
ye vaṇikpauruṣeyāḥ paṇyaṃ gṛhītvā dhanārthino deśāntaraṃ mahāsamudraṃ cāvatīrṇāḥ, tatrāpi keṣāṃcit paṇyamapaṇyībhūtam, kecit tatraivānayena vyasanamāpannāḥ, keṣāṃcit kāntāramadhyagatānāṃ taskairadravyamapahṛtam, keṣāṃcinnagarasamīpamanuprāptānāṃ śaulkikaśaulkikairdravyaṃ vicārayadbhiḥ sāro gṛhītaḥ, keṣāṃcit pattanamanuprāptānāṃ rājño viniyuktairdoṣamutpādya sarvasvamapahṛtam/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
केचित् तस्य प्राणवियोगं श्रुत्वा तत्रैवावस्थिताः। स दीर्घमुष्णं च निश्वस्य कथयति--पुत्र श्रावस्तीं किं न गच्छसि? तात, किं तत्रगतस्य भविष्यति? पुत्र, तत्रानाथपिण्डदो गृहपतिः, तस्य पुत्रेण तव भगिनी परिणीता।
kecit tasya prāṇaviyogaṃ śrutvā tatraivāvasthitāḥ/ sa dīrghamuṣṇaṃ ca niśvasya kathayati--putra śrāvastīṃ kiṃ na gacchasi? tāta, kiṃ tatragatasya bhaviṣyati? putra, tatrānāthapiṇḍado gṛhapatiḥ, tasya putreṇa tava bhaginī pariṇītā/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सा तव योगोद्वहनं करिष्यतीति। स कथयति--तात, यद्येवं गच्छामीति।
sā tava yogodvahanaṃ kariṣyatīti/ sa kathayati--tāta, yadyevaṃ gacchāmīti/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तेन तस्य द्वौ कार्षापणौ दत्तौ, उक्तश्च--पुत्र, आभ्यां तावदात्मानं संधारय, यावदहं पण्यं विसर्जयामि।
tena tasya dvau kārṣāpaṇau dattau, uktaśca--putra, ābhyāṃ tāvadātmānaṃ saṃdhāraya, yāvadahaṃ paṇyaṃ visarjayāmi/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मया सार्धं गमिष्यसि। तेन तौ कार्षापणौ खुस्तवस्त्रान्ते बद्ध्वा स्थापितौ, कर्मविपाकेन विस्मृतौ।
mayā sārdhaṃ gamiṣyasi/ tena tau kārṣāpaṇau khustavastrānte baddhvā sthāpitau, karmavipākena vismṛtau/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तथैवासौ कुतश्चित् किंचिदारागयति किंचिन्नारागायति।
tathaivāsau kutaścit kiṃcidārāgayati kiṃcinnārāgāyati/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
क्षुधया पीड्यमानो ऽवस्थितः। यावदसौ वणिक् पण्यं विसर्जयित्वा प्रतिपण्यमादाय स्वागतं वैस्मृत्य संप्रस्थितः।
kṣudhayā pīḍyamāno 'vasthitaḥ/ yāvadasau vaṇik paṇyaṃ visarjayitvā pratipaṇyamādāya svāgataṃ vaismṛtya saṃprasthitaḥ/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्वागतो ऽपि तेन सार्धं संप्रस्थितः।
svāgato 'pi tena sārdhaṃ saṃprasthitaḥ/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यावत् ते सार्थकाः कलिं कर्तुमारब्धाः, बलीवर्दा योद्धुमारब्धाः। सार्थिकाः कथयन्ति--भवन्तः, प्रत्यवेक्षत सार्थम्।
yāvat te sārthakāḥ kaliṃ kartumārabdhāḥ, balīvardā yoddhumārabdhāḥ/ sārthikāḥ kathayanti--bhavantaḥ, pratyavekṣata sārtham/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मा असौ दुरागतो ऽत्रागतः स्यादिति। तैः प्रत्यवेक्षमाणैरसौ दृष्टः। ते तं खटुचपेटादिभिस्ताडयित्वा अर्धचन्द्रकारेण ग्रीवायां गृहीत्वा निष्कासितुमारब्धाः।
mā asau durāgato 'trāgataḥ syāditi/ taiḥ pratyavekṣamāṇairasau dṛṣṭaḥ/ te taṃ khaṭucapeṭādibhistāḍayitvā ardhacandrakāreṇa grīvāyāṃ gṛhītvā niṣkāsitumārabdhāḥ/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स निष्कासितः।
sa niṣkāsitaḥ/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
निष्क्रम्यमाणो विक्रोष्टुमारब्धः। सार्थवाहस्तं कोलाहलशब्दं श्रुत्वा निरीक्षितुमारब्धः, यावत् पश्यति तं निष्कास्यमानम्।
niṣkramyamāṇo vikroṣṭumārabdhaḥ/ sārthavāhastaṃ kolāhalaśabdaṃ śrutvā nirīkṣitumārabdhaḥ, yāvat paśyati taṃ niṣkāsyamānam/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स कथयति--भवन्तः, मा एनं निष्कासयत, ममैष वयस्यपुत्रो भवतीति।
sa kathayati--bhavantaḥ, mā enaṃ niṣkāsayata, mamaiṣa vayasyaputro bhavatīti/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ते कथयन्ति--सार्थवाह, यमागम्य बोधस्य गृहपतेरनेकधनसमुदितं ससुहृत्सम्बन्धिबान्धवं गृहं विनष्टम्, कथं तेन सार्धं गच्छामह्? सर्वथा त्वं सार्थस्य स्वामी।
te kathayanti--sārthavāha, yamāgamya bodhasya gṛhapateranekadhanasamuditaṃ sasuhṛtsambandhibāndhavaṃ gṛhaṃ vinaṣṭam, kathaṃ tena sārdhaṃ gacchāmah? sarvathā tvaṃ sārthasya svāmī/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यद्येष गच्छति, वयं न गच्छाम इति।
yadyeṣa gacchati, vayaṃ na gacchāma iti/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सार्थवाहस्तं कथयति--पुत्र, महाजनविरोधो ऽत्र भवति। सार्थकाः क्षुभिताः।
sārthavāhastaṃ kathayati--putra, mahājanavirodho 'tra bhavati/ sārthakāḥ kṣubhitāḥ/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
त्वं पश्चाद्वासोद्धातिकया गच्छ, अहं तवार्थे आहारं स्थापयामीति। स मातापितृवियोगप्रतिस्पर्धिना पूर्वकर्मापराधप्रभावेण दुःखदौर्मनस्येन संतापितमनाः साश्रुकण्ठस्तूष्णीमवस्थितः।
tvaṃ paścādvāsoddhātikayā gaccha, ahaṃ tavārthe āhāraṃ sthāpayāmīti/ sa mātāpitṛviyogapratispardhinā pūrvakarmāparādhaprabhāveṇa duḥkhadaurmanasyena saṃtāpitamanāḥ sāśrukaṇṭhastūṣṇīmavasthitaḥ/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.