Library·Divyāvadāna·110
तं पश्यत मा अत्रार्या दुरागत आगतो भवेदिति। ते समन्वेष्टितुमारब्धा यावत् पश्यन्त्येकस्मिन् प्रदेशे निलीयावस्थितम्।
taṃ paśyata mā atrāryā durāgata āgato bhavediti/ te samanveṣṭitumārabdhā yāvat paśyantyekasmin pradeśe nilīyāvasthitam/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततस्तैः कोलाहलशब्दः कृतह्--अयं भवन्तः स दुरागतो निलीनस्तिष्ठतीति।
tatastaiḥ kolāhalaśabdaḥ kṛtah--ayaṃ bhavantaḥ sa durāgato nilīnastiṣṭhatīti/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स तैः प्रभूतान् प्रहारान् दत्वा निष्कासितस्तीव्रेण च पर्यवस्थानेन शिरसि मल्लकेन प्रहारो दत्तः।
sa taiḥ prabhūtān prahārān datvā niṣkāsitastīvreṇa ca paryavasthānena śirasi mallakena prahāro dattaḥ/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्य शिरो भग्नम्। स निवर्त्य विप्रलपितुमारब्धः।
tasya śiro bhagnam/ sa nivartya vipralapitumārabdhaḥ/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततस्तैर्हस्तपादेषु गृहीत्वा संकारकूटे क्षिप्तह्--दुरागत अत्र तिष्ठेति। स रुधिरेण प्रघरता तस्मिन् संकारकूटे ऽवस्थितः।
tatastairhastapādeṣu gṛhītvā saṃkārakūṭe kṣiptah--durāgata atra tiṣṭheti/ sa rudhireṇa pragharatā tasmin saṃkārakūṭe 'vasthitaḥ/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यावद्भगवान् पूर्वाह्णे निवास्य पात्रचीवरमादाय भिक्षुगणपरिवृतो भिक्षुसंघपुरस्कृतो येनानाथपिण्डदस्य गृहपतेर् निवेशनं तेनोपसंक्रान्तः।
yāvadbhagavān pūrvāhṇe nivāsya pātracīvaramādāya bhikṣugaṇaparivṛto bhikṣusaṃghapuraskṛto yenānāthapiṇḍadasya gṛhapater niveśanaṃ tenopasaṃkrāntaḥ/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अद्राक्षीद्भगवान् स्वागतं परुषरूक्षाङ्गुलिदीर्घकेशं रजसावचूर्णितगात्रं कृशमल्पस्थानं मलिनजीर्णवासोनिवसितं शिरसा भग्नेन रुधिरेण प्रघरता अन्यैश्च व्रणैश्चाकीर्णैः, मक्षिकाभिरुपद्रुतैः संकारकूटे निपतितम्।
adrākṣīdbhagavān svāgataṃ paruṣarūkṣāṅgulidīrghakeśaṃ rajasāvacūrṇitagātraṃ kṛśamalpasthānaṃ malinajīrṇavāsonivasitaṃ śirasā bhagnena rudhireṇa pragharatā anyaiśca vraṇaiścākīrṇaiḥ, makṣikābhirupadrutaiḥ saṃkārakūṭe nipatitam/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दृष्ट्वा च पुनर्भिक्षूनामन्त्रयते स्म--तृप्यत भिक्षवः सर्वभवोपपत्तिभ्यः।
dṛṣṭvā ca punarbhikṣūnāmantrayate sma--tṛpyata bhikṣavaḥ sarvabhavopapattibhyaḥ/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तृप्यत सर्वभवोपपत्त्युपकरणेभ्यः, यत्र नाम चरमभविकस्य सत्त्वस्येयमवस्था। तत्र भगवांस् तं स्वागतमामन्त्रयते--आकाङ्क्षसे वत्स पात्रशेषम्? भगवन्।
tṛpyata sarvabhavopapattyupakaraṇebhyaḥ, yatra nāma caramabhavikasya sattvasyeyamavasthā/ tatra bhagavāṃs taṃ svāgatamāmantrayate--ākāṅkṣase vatsa pātraśeṣam? bhagavan/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्र भगवानायुष्मन्तमानन्दमामन्त्रयते--स्वागतस्य ते आनन्द पात्रशेषः स्थापयितव्यमिति।
tatra bhagavānāyuṣmantamānandamāmantrayate--svāgatasya te ānanda pātraśeṣaḥ sthāpayitavyamiti/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एवं भदन्तेत्यायुष्मानानन्दो भगवतः प्रत्यश्रौषीत्॥
evaṃ bhadantetyāyuṣmānānando bhagavataḥ pratyaśrauṣīt//
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अथ भगवान् येनानाथपिण्डदस्य गृहपतेर्भक्ताभिसारस्तेनोपसंक्रान्तः। उपसंक्रम्य पुरस्ताद्भिक्षुसंघस्य प्रज्ञप्त एवासने निषण्णः।
atha bhagavān yenānāthapiṇḍadasya gṛhapaterbhaktābhisārastenopasaṃkrāntaḥ/ upasaṃkramya purastādbhikṣusaṃghasya prajñapta evāsane niṣaṇṇaḥ/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अनाथपिण्डदो गृहपतिः सुखोपनिषण्णं बुद्धप्रमुखं भिक्षुसंघं विदित्वा प्रणीतेन खादनीयभोजनीयेन स्वहस्तेन संतर्प्य संप्रवार्य भगवन्तं भुक्तवन्तं विदित्वा धौतहस्तमपनीतपात्रं नीचतरमासनं गृहीत्वा भगवतः पुरस्तान्निषण्णो धर्मश्रवणाय।
anāthapiṇḍado gṛhapatiḥ sukhopaniṣaṇṇaṃ buddhapramukhaṃ bhikṣusaṃghaṃ viditvā praṇītena khādanīyabhojanīyena svahastena saṃtarpya saṃpravārya bhagavantaṃ bhuktavantaṃ viditvā dhautahastamapanītapātraṃ nīcataramāsanaṃ gṛhītvā bhagavataḥ purastānniṣaṇṇo dharmaśravaṇāya/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आयुष्मत आनन्दस्य तत्पात्रशेषं स्वागताय विस्मृतम्। असंमोषधर्माणो बुद्धा भगवन्तः।
āyuṣmata ānandasya tatpātraśeṣaṃ svāgatāya vismṛtam/ asaṃmoṣadharmāṇo buddhā bhagavantaḥ/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भगवता उत्थापितम्। आयुष्मानानन्दो भगवतः पात्रं गृहीतुमारब्धो यावत् पश्यति तत्र पात्रशेषं न संस्थापितम्।
bhagavatā utthāpitam/ āyuṣmānānando bhagavataḥ pātraṃ gṛhītumārabdho yāvat paśyati tatra pātraśeṣaṃ na saṃsthāpitam/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दृष्ट्वा च स्मृतिरुत्पन्ना। स धर्मतत्त्वो वचसा(?) अथ रोदितुमारब्धः।
dṛṣṭvā ca smṛtirutpannā/ sa dharmatattvo vacasā(?) atha roditumārabdhaḥ/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भगवानाह--कस्मात् त्वमानन्द रोदिषीति। स कथयति--न मया भदन्त भगवतः कदाचिदाज्ञा प्रत्यूढपूर्वेति।
bhagavānāha--kasmāt tvamānanda rodiṣīti/ sa kathayati--na mayā bhadanta bhagavataḥ kadācidājñā pratyūḍhapūrveti/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
किं कृतम्? स्वागतस्य पात्रशेषं न स्थापितमिति।
kiṃ kṛtam? svāgatasya pātraśeṣaṃ na sthāpitamiti/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भगवानाह--न त्वया आनन्द ममाज्ञा प्रतिस्मृता, अपि तु स्वागतस्यैव तानि कर्माणि लब्धसम्भाराणि परिणतप्रत्ययान्योघवत्प्रत्युपस्थितान्यवश्यभावीनि येन तव विस्मृतम्।
bhagavānāha--na tvayā ānanda mamājñā pratismṛtā, api tu svāgatasyaiva tāni karmāṇi labdhasambhārāṇi pariṇatapratyayānyoghavatpratyupasthitānyavaśyabhāvīni yena tava vismṛtam/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अलं विषादेन। गच्छ, तं शब्दापयेति। स गत्वा शब्दापयितुमारब्धः। अनेकैः प्रतिवचनं दत्तम्।
alaṃ viṣādena/ gaccha, taṃ śabdāpayeti/ sa gatvā śabdāpayitumārabdhaḥ/ anekaiḥ prativacanaṃ dattam/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्वागतस्य तदपि विस्मृतम् यद्भगवता प्रतिज्ञातम्--तव पात्रशेषं स्थापयिष्यामीति।
svāgatasya tadapi vismṛtam yadbhagavatā pratijñātam--tava pātraśeṣaṃ sthāpayiṣyāmīti/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स संलक्षयति--को ऽप्ययं पुण्यकर्मा भगवता त्रैलोक्यगुरुणा समन्वाहृतः शब्दत इति। आयुष्मता आनन्देन गत्वा भगवत आरोचितम्।
sa saṃlakṣayati--ko 'pyayaṃ puṇyakarmā bhagavatā trailokyaguruṇā samanvāhṛtaḥ śabdata iti/ āyuṣmatā ānandena gatvā bhagavata ārocitam/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भगवन् स्वागत इत्युक्त्वा अनेकैः प्रतिवचनं दत्तम्।
bhagavan svāgata ityuktvā anekaiḥ prativacanaṃ dattam/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
न जाने कं शब्दापयामीति। भगवानाह--गच्छ आनन्द, गत्वा कथय--यो बोधस्य गृहपतेः शुशुमारगिरीयस्य पुत्रः स्वागतः, स आगच्छतु इति।
na jāne kaṃ śabdāpayāmīti/ bhagavānāha--gaccha ānanda, gatvā kathaya--yo bodhasya gṛhapateḥ śuśumāragirīyasya putraḥ svāgataḥ, sa āgacchatu iti/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आयुष्मता आनन्देन गत्वोच्चैः शब्दैरुक्तह्--यो बोधस्य गृहपतेः शुशुमारगिरीयकस्य पुत्रः स्वागतः, स आगच्छतु इति।
āyuṣmatā ānandena gatvoccaiḥ śabdairuktah--yo bodhasya gṛhapateḥ śuśumāragirīyakasya putraḥ svāgataḥ, sa āgacchatu iti/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तेन पुतुर् नामश्रवणादात्मनो नाम स्मृतम्। स शनैर्दण्डविष्टम्भनयोगादुत्थाय गाथां भाषते--
tena putur nāmaśravaṇādātmano nāma smṛtam/ sa śanairdaṇḍaviṣṭambhanayogādutthāya gāthāṃ bhāṣate--
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.