Library·Divyāvadāna·115
अथायुष्मान् स्वागतस्तस्य ह्रदं गत्वा पात्रचीवरमेकान्तमुपसंक्षिप्य पादौ प्रक्षाल्य हस्तौ निर्माद्य पानीयं परिस्राव्य जीर्णपर्णकानि समुदानीय निषद्य भक्तकृत्यं कर्तुमारब्धः।
athāyuṣmān svāgatastasya hradaṃ gatvā pātracīvaramekāntamupasaṃkṣipya pādau prakṣālya hastau nirmādya pānīyaṃ parisrāvya jīrṇaparṇakāni samudānīya niṣadya bhaktakṛtyaṃ kartumārabdhaḥ/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अश्वतीर्थिकेन नागेनासावतिथिरिति कृत्वाध्युपेक्षितः। आयुष्मान् स्वागतः संलक्षयति--नासंक्षोभिता दुष्टनागा दमथमागच्छन्ति।
aśvatīrthikena nāgenāsāvatithiriti kṛtvādhyupekṣitaḥ/ āyuṣmān svāgataḥ saṃlakṣayati--nāsaṃkṣobhitā duṣṭanāgā damathamāgacchanti/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
संक्षोभयाम्येनमिति। तेन पात्रं पक्षाल्य तत्पात्रोदकं तस्मिन् ह्रदे प्रक्षिप्तम्।
saṃkṣobhayāmyenamiti/ tena pātraṃ pakṣālya tatpātrodakaṃ tasmin hrade prakṣiptam/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स संक्षुब्धः। स संलक्षयति--अयं मया श्रमण आगच्छन्नध्युपेक्षितः, भुञ्जानो ऽप्युपेक्षितः, अनेन मम भवने उच्छिष्टोदकं छोरितम्।
sa saṃkṣubdhaḥ/ sa saṃlakṣayati--ayaṃ mayā śramaṇa āgacchannadhyupekṣitaḥ, bhuñjāno 'pyupekṣitaḥ, anena mama bhavane ucchiṣṭodakaṃ choritam/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नामावशेषमेनं करोमीति तीव्रेण पर्यवस्थानेन पर्यवस्थितः। उपरिविहायसमभ्युद्गम्य आयुष्मतः स्वागतस्योपरि चक्रकणपपरशुभिन्दिपालादीनि प्रहरणानि क्षेप्तुमारब्धः।
nāmāvaśeṣamenaṃ karomīti tīvreṇa paryavasthānena paryavasthitaḥ/ uparivihāyasamabhyudgamya āyuṣmataḥ svāgatasyopari cakrakaṇapaparaśubhindipālādīni praharaṇāni kṣeptumārabdhaḥ/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आयुष्मान् स्वागतो मैत्रीसमापन्नः।
āyuṣmān svāgato maitrīsamāpannaḥ/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तान्यस्य दिव्यान्युत्पलपद्मकुमुदपुण्डरीकमन्दारकाणि पुष्पाणि भूत्वा काये निपतन्ति।
tānyasya divyānyutpalapadmakumudapuṇḍarīkamandārakāṇi puṣpāṇi bhūtvā kāye nipatanti/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अश्वतीर्थिको नागो ऽङ्गारवर्षमुत्स्रष्टुमारब्धः। तदपि दिव्यानि पुष्पाणि मान्दारकाणि भूत्वा काये निपतितुमारब्धम्।
aśvatīrthiko nāgo 'ṅgāravarṣamutsraṣṭumārabdhaḥ/ tadapi divyāni puṣpāṇi māndārakāṇi bhūtvā kāye nipatitumārabdham/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अश्वतीर्थिको नागः पांसु वर्षितुमारब्धः।
aśvatīrthiko nāgaḥ pāṃsu varṣitumārabdhaḥ/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तदपि दिव्यान्यगुरुचूर्णानि तमालपत्रचूर्णानि भूत्वा निपतितुमारब्धम्।
tadapi divyānyagurucūrṇāni tamālapatracūrṇāni bhūtvā nipatitumārabdham/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अश्वतीर्थिको नागः क्रोधपर्यवस्थानानुभावाद्धूमयितुमारब्धः। आयुष्मानपि स्वागत ऋद्ध्यनुभावाद्धूमयितुमारब्धः।
aśvatīrthiko nāgaḥ krodhaparyavasthānānubhāvāddhūmayitumārabdhaḥ/ āyuṣmānapi svāgata ṛddhyanubhāvāddhūmayitumārabdhaḥ/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अश्वतीर्थिको नागः क्रोधपर्यवस्थानानुभावात् प्रज्वलितः।
aśvatīrthiko nāgaḥ krodhaparyavasthānānubhāvāt prajvalitaḥ/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आयुष्मानपि स्वागतस्तेजोधातुं समापन्नः। इति तत्राश्वतीर्थिकस्य नागस्य क्रोधस्यानुभावेनायुष्मतः स्वागतस्य ऋद्ध्यनुभावेन महानवभासः प्रादुर्भूतो यं दृष्ट्वा शुशुमारगिरीयका ब्राह्मणगृहपतयः संभ्रान्ताह् इतश्चामुतश्च निरीक्षितुमारब्धाः।
āyuṣmānapi svāgatastejodhātuṃ samāpannaḥ/ iti tatrāśvatīrthikasya nāgasya krodhasyānubhāvenāyuṣmataḥ svāgatasya ṛddhyanubhāvena mahānavabhāsaḥ prādurbhūto yaṃ dṛṣṭvā śuśumāragirīyakā brāhmaṇagṛhapatayaḥ saṃbhrāntāh itaścāmutaśca nirīkṣitumārabdhāḥ/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कथयन्ति--एष भवन्तो भगवानश्वतीर्थिकं नागं विनयति, आगच्छत पश्याम इति।
kathayanti--eṣa bhavanto bhagavānaśvatīrthikaṃ nāgaṃ vinayati, āgacchata paśyāma iti/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अनेकानि प्राणशतसहस्राणि निर्गतानि।
anekāni prāṇaśatasahasrāṇi nirgatāni/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भिक्षवो ऽपि तमुदारावभासं तत्रस्था एव निरीक्षितुमारब्धाः। तत्र भगवान् भिक्षूनामन्त्रयते स्म--एषो ऽग्रो मे भिक्षवो भिक्षूणां मम श्रावकाणामभीक्ष्णं तेजोधातुं समापद्यमानानाम् यदुत स्वागतो भिक्षुरिति।
bhikṣavo 'pi tamudārāvabhāsaṃ tatrasthā eva nirīkṣitumārabdhāḥ/ tatra bhagavān bhikṣūnāmantrayate sma--eṣo 'gro me bhikṣavo bhikṣūṇāṃ mama śrāvakāṇāmabhīkṣṇaṃ tejodhātuṃ samāpadyamānānām yaduta svāgato bhikṣuriti/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यदाश्वतीर्थिको नागो विगतमददर्पः क्षीणप्रहरणश्च संवृत्तः, तदा निष्पलायितुमारब्धः।
yadāśvatīrthiko nāgo vigatamadadarpaḥ kṣīṇapraharaṇaśca saṃvṛttaḥ, tadā niṣpalāyitumārabdhaḥ/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आयुष्मता स्वागतेन समन्ततो ऽग्निर् निर्मितः। अश्वतीर्थको नागो याम् यां दिशं गच्छति, तां तां दिशमादीप्तां प्रदीप्तां संप्रज्वलितामेकज्वालीभूतां पश्यति।
āyuṣmatā svāgatena samantato 'gnir nirmitaḥ/ aśvatīrthako nāgo yām yāṃ diśaṃ gacchati, tāṃ tāṃ diśamādīptāṃ pradīptāṃ saṃprajvalitāmekajvālībhūtāṃ paśyati/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स इतश्चामुतश्च नैर्माणिकेनाग्निना पर्याकुलीकृतो ऽत्राणः सर्वमशान्तं पश्यति नान्यत्रायुष्मत एव स्वागतस्य समीपं शान्तं शीतिभूतम्।
sa itaścāmutaśca nairmāṇikenāgninā paryākulīkṛto 'trāṇaḥ sarvamaśāntaṃ paśyati nānyatrāyuṣmata eva svāgatasya samīpaṃ śāntaṃ śītibhūtam/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स येनायुष्मान् स्वागतस्तेनोपसंक्रान्तः। उपसंक्रम्य आयुष्मन्तं स्वागतमिदमवोचत्--अहं भदन्त स्वागत।
sa yenāyuṣmān svāgatastenopasaṃkrāntaḥ/ upasaṃkramya āyuṣmantaṃ svāgatamidamavocat--ahaṃ bhadanta svāgata/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
किं मां विहेठयसीति? स कथयति--जराधर्मा नाहं त्वां विहेठयामि, अपि तु त्वमेव मां विहेठयसि।
kiṃ māṃ viheṭhayasīti? sa kathayati--jarādharmā nāhaṃ tvāṃ viheṭhayāmi, api tu tvameva māṃ viheṭhayasi/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यदि मया एवंविधा गुणगणा नाधिगता अभविष्यन्, अद्याहं त्वया नामावशेषः कृतो ऽभविष्यमिति।
yadi mayā evaṃvidhā guṇagaṇā nādhigatā abhaviṣyan, adyāhaṃ tvayā nāmāvaśeṣaḥ kṛto 'bhaviṣyamiti/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स कथयति--भदन्त स्वागत, आज्ञापयतु, किं मया करणीयम्? भद्रमुख, भगवतो ऽन्तिकं गत्वा शरणगमनशिक्षापदानि गृहाणेति।
sa kathayati--bhadanta svāgata, ājñāpayatu, kiṃ mayā karaṇīyam? bhadramukha, bhagavato 'ntikaṃ gatvā śaraṇagamanaśikṣāpadāni gṛhāṇeti/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स कथयति--भदन्त स्वागत, शोभनम्, एवं करोमीति। अथायुष्मान् स्वागतो ऽश्वतीर्थनागमादाय येन भगवांस्तेनोपसंक्रान्तः।
sa kathayati--bhadanta svāgata, śobhanam, evaṃ karomīti/ athāyuṣmān svāgato 'śvatīrthanāgamādāya yena bhagavāṃstenopasaṃkrāntaḥ/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
उपसंक्रम्य भगवतः पादौ शिरसा वन्दित्वा एकान्ते निषण्णः।
upasaṃkramya bhagavataḥ pādau śirasā vanditvā ekānte niṣaṇṇaḥ/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एकान्तनिषण्ण आयुष्मान् स्वागतो भगवन्तमिदमवोचत्--अयं सो ऽश्वतीर्थिको<११६> नाग इति।
ekāntaniṣaṇṇa āyuṣmān svāgato bhagavantamidamavocat--ayaṃ so 'śvatīrthiko<116> nāga iti/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.