Library·Divyāvadāna·131

Divyāvadāna 131

स कथयति--यदि मम धर्मेण राज्यं प्राप्स्यते, इहैवाधिष्ठानमागच्छतु।

sa kathayati--yadi mama dharmeṇa rājyaṃ prāpsyate, ihaivādhiṣṭhānamāgacchatu/

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततो ऽधिष्ठानं स्वयमेव तत्प्रदेशं गतम्। स्वयमागतं स्वयमागतं साकेतसाकेतमिति संज्ञा संवृत्ता।

tato 'dhiṣṭhānaṃ svayameva tatpradeśaṃ gatam/ svayamāgataṃ svayamāgataṃ sāketasāketamiti saṃjñā saṃvṛttā/

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पश्चात् ते ऽमात्या भटबलाग्रनैगमजनपदाश्चाभिषेकं गृहीत्वा आगताः।

paścāt te 'mātyā bhaṭabalāgranaigamajanapadāścābhiṣekaṃ gṛhītvā āgatāḥ/

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ते कथयन्ति--अभिषेकं देव प्रतीच्छस्व। स कथयति--मम मनुष्याः पट्टं बन्धिष्यन्ति? यदि धर्मेण राज्यं प्राप्स्यते, अमनुष्याः पट्टं बन्धन्तु।

te kathayanti--abhiṣekaṃ deva pratīcchasva/ sa kathayati--mama manuṣyāḥ paṭṭaṃ bandhiṣyanti? yadi dharmeṇa rājyaṃ prāpsyate, amanuṣyāḥ paṭṭaṃ bandhantu/

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततो ऽमनुष्यैः पट्टो बद्धः। तस्य सप्त रत्नानि प्रादुर्भूतानि, तद्यथा--चक्ररत्नं हस्तिरत्नमश्वरत्नं मणिरत्नं परिणायकरत्नं स्त्रीरत्नं गृहपतिरत्नमेव सप्तमम्।

tato 'manuṣyaiḥ paṭṭo baddhaḥ/ tasya sapta ratnāni prādurbhūtāni, tadyathā--cakraratnaṃ hastiratnamaśvaratnaṃ maṇiratnaṃ pariṇāyakaratnaṃ strīratnaṃ gṛhapatiratnameva saptamam/

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पूर्णं चास्य सहस्रं पुत्राणां शूराणां वीराणां वीराणां वराङ्गरुपिणां परसैन्यप्रमर्दकानाम्।

pūrṇaṃ cāsya sahasraṃ putrāṇāṃ śūrāṇāṃ vīrāṇāṃ vīrāṇāṃ varāṅgarupiṇāṃ parasainyapramardakānām/

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वैशालीसामन्तकेन रमणीयं वनखण्डम्। तत्र पञ्च ऋषिशतानि पञ्चाभिज्ञानि ध्यायन्ति।

vaiśālīsāmantakena ramaṇīyaṃ vanakhaṇḍam/ tatra pañca ṛṣiśatāni pañcābhijñāni dhyāyanti/

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत्र वनखण्डे प्रभूताः पक्षिणो मृगाश्च प्रतिवसन्ति। शब्दकण्टकानि च ध्यानानि।

tatra vanakhaṇḍe prabhūtāḥ pakṣiṇo mṛgāśca prativasanti/ śabdakaṇṭakāni ca dhyānāni/

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ते च पक्षिणो ऽवतीर्यमाणा अवतीर्यमाणाः शब्दं कुर्वन्ति। दुर्मुखो नाम ऋषिः। स कुपितः।

te ca pakṣiṇo 'vatīryamāṇā avatīryamāṇāḥ śabdaṃ kurvanti/ durmukho nāma ṛṣiḥ/ sa kupitaḥ/

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तेनोक्तम्--बकानां पक्षाणि शीर्यन्ताम्। यदा तेषाम् ऋषिकोपेन पक्षाणि शीर्णानि, ततस्ते पादोद्धारकेण प्रस्थिताः।

tenoktam--bakānāṃ pakṣāṇi śīryantām/ yadā teṣām ṛṣikopena pakṣāṇi śīrṇāni, tataste pādoddhārakeṇa prasthitāḥ/

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स च राजा जनपदाननुसंसार्य पश्यति पादोद्धारकेण गच्छतः।

sa ca rājā janapadānanusaṃsārya paśyati pādoddhārakeṇa gacchataḥ/

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यतस्ते ऽमात्याः पृष्टाह्--कस्मात् पादोद्धारकेण गच्छन्ति? पश्चात् ते ऽमात्याः कथयन्ति--देव, शब्दकण्टकानि ध्यानानीति एतेषाम् ऋषिकोपेन पक्षाणि शीर्णानि।

yataste 'mātyāḥ pṛṣṭāh--kasmāt pādoddhārakeṇa gacchanti? paścāt te 'mātyāḥ kathayanti--deva, śabdakaṇṭakāni dhyānānīti eteṣām ṛṣikopena pakṣāṇi śīrṇāni/

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततो राज्ञा अभिहितम्--एवंविधा अपि ऋषयो भवन्ति, येषां सत्त्वानामन्तिके नास्त्यनुकम्पा? ततो राज्ञा अमात्याः संदिष्टाह्--गच्छन्तु भवन्तः, ऋषीणामेवं वदन्तु--तत्र गच्छत यत्राहं न वसया(सा?)मीति।

tato rājñā abhihitam--evaṃvidhā api ṛṣayo bhavanti, yeṣāṃ sattvānāmantike nāstyanukampā? tato rājñā amātyāḥ saṃdiṣṭāh--gacchantu bhavantaḥ, ṛṣīṇāmevaṃ vadantu--tatra gacchata yatrāhaṃ na vasayā(sā?)mīti/

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यतस्तैरमात्यैह् ऋषयो ऽभिहिताः। राजा समादिशति--न मम राज्ये वस्तव्यम्।

yatastairamātyaih ṛṣayo 'bhihitāḥ/ rājā samādiśati--na mama rājye vastavyam/

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गच्छन्तु भवन्तो यत्राहं न वसया(सा?)मीति। ततस्ते संलक्षयन्ति--एषो ऽयं चतुर्द्वीपेश्वरः।

gacchantu bhavanto yatrāhaṃ na vasayā(sā?)mīti/ tataste saṃlakṣayanti--eṣo 'yaṃ caturdvīpeśvaraḥ/

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गच्छामो वयं सुमेरुपरिखण्डम्। ते तत्र गत्वा अवस्थिताः॥

gacchāmo vayaṃ sumeruparikhaṇḍam/ te tatra gatvā avasthitāḥ//

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

राज्ञो मूर्धातस्यामात्याश्चिन्तकास्तुलका उपपरीषकाः। चिन्तयित्वा तुलयित्वोपपरीक्ष्य पृथक् पृथगुत्काः शिल्पस्थानकर्मस्थानानि मापयितुम्।

rājño mūrdhātasyāmātyāścintakāstulakā upaparīṣakāḥ/ cintayitvā tulayitvopaparīkṣya pṛthak pṛthagutkāḥ śilpasthānakarmasthānāni māpayitum/

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

चिन्तका इमे तुलका उपपरीक्षका इति मन्त्रजा मन्त्रजा इति संज्ञा।

cintakā ime tulakā upaparīkṣakā iti mantrajā mantrajā iti saṃjñā/

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तैरारब्धानि कर्षणकर्माणि कर्तुम्। यतः स राजा पश्यति जनपदाननुसंसार्याकृष्यान् कर्मान्तान् कुर्वतः।

tairārabdhāni karṣaṇakarmāṇi kartum/ yataḥ sa rājā paśyati janapadānanusaṃsāryākṛṣyān karmāntān kurvataḥ/

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यतो राज्ञा अभिहितम्--किमेते मनुष्याः कुर्वन्ति? ततस्तैरमात्यै राजा अभिहितह्--एते देव मनुष्याः शास्यादीनि कृषन्ति, ततो ओषधयो भविष्यन्ति।

yato rājñā abhihitam--kimete manuṣyāḥ kurvanti? tatastairamātyai rājā abhihitah--ete deva manuṣyāḥ śāsyādīni kṛṣanti, tato oṣadhayo bhaviṣyanti/

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यतश्च स राजा कथयति--मम राज्ये मनुष्याः कृषिष्यन्ति? ततस्तेनोक्तम्--अप्ताविंशतिबीजजातीनां देवो वर्षतु।

yataśca sa rājā kathayati--mama rājye manuṣyāḥ kṛṣiṣyanti? tatastenoktam--aptāviṃśatibījajātīnāṃ devo varṣatu/

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सहचित्तोत्पादादेव राज्ञो मूर्धातस्य सप्ताविंशतिबीजजातिर्देवो वृष्टः।

sahacittotpādādeva rājño mūrdhātasya saptāviṃśatibījajātirdevo vṛṣṭaḥ/

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

राज्ञा मूर्धातेन जनपदाः पृष्टाह्--कस्यैतानि पुण्यानि? तैरभिहितम्--देवस्य चास्माकं च।

rājñā mūrdhātena janapadāḥ pṛṣṭāh--kasyaitāni puṇyāni? tairabhihitam--devasya cāsmākaṃ ca/

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यतस्ते मनुष्याः कर्पासवातानारब्धा मापयितुम्, भूयो ऽपि च राज्ञा मूर्धातेन जनपदाननुसंसार्य तेन पृष्टाः।

yataste manuṣyāḥ karpāsavātānārabdhā māpayitum, bhūyo 'pi ca rājñā mūrdhātena janapadānanusaṃsārya tena pṛṣṭāḥ/

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततो राज्ञा अभिहितम्--किमेते मनुष्याः कुर्वन्ति? तैरमात्यैरभिहितम्--देव, मनुष्याः कर्पासवातान् मापयन्ति।

tato rājñā abhihitam--kimete manuṣyāḥ kurvanti? tairamātyairabhihitam--deva, manuṣyāḥ karpāsavātān māpayanti/

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पश्चात् राज्ञा अभिहितम्--कस्यार्थे? तैरमात्यैरभिहितम्--देव, वस्त्राणामर्हे।

paścāt rājñā abhihitam--kasyārthe? tairamātyairabhihitam--deva, vastrāṇāmarhe/

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततो राज्ञा तेनोक्तम्--मम राज्ये मनुष्याः कर्पासवातान् मापयिष्यन्तीति कर्पासमेव देवो वर्षतु।

tato rājñā tenoktam--mama rājye manuṣyāḥ karpāsavātān māpayiṣyantīti karpāsameva devo varṣatu/

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सहचित्तोत्पादादेव<१३२> राज्ञो मूर्धातस्य कर्पासानेव देवो वृष्टः।

sahacittotpādādeva<132> rājño mūrdhātasya karpāsāneva devo vṛṣṭaḥ/

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.