Library·Divyāvadāna·142

Divyāvadāna 142

दिव्१८ धर्मरुच्यवदानम्।

div18 dharmarucyavadānam/

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एवं मया श्रुतम्। एकस्मिन् समये भगवाञ् श्रावस्त्यां विहरति स्म जेतवने ऽनाथपिण्डदस्यारामे।

evaṃ mayā śrutam/ ekasmin samaye bhagavāñ śrāvastyāṃ viharati sma jetavane 'nāthapiṇḍadasyārāme/

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तेन खलु समयेन पञ्चमात्राणि वणिक्शतानि भाण्डं समुदानीय अनुपूर्वेण ग्रामनिगमपल्लीपत्तनराजधानीषु चञ्चूर्यमाणानि महासमुद्रतटमनुप्राप्तानि।

tena khalu samayena pañcamātrāṇi vaṇikśatāni bhāṇḍaṃ samudānīya anupūrveṇa grāmanigamapallīpattanarājadhānīṣu cañcūryamāṇāni mahāsamudrataṭamanuprāptāni/

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तैर् निपुणतः सामुद्रम् यानपात्रं प्रतिपादितम्।

tair nipuṇataḥ sāmudram yānapātraṃ pratipāditam/

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यतो वणिजस्तं महासमुद्रं दृष्ट्वा संभिन्नमनसो न प्रसहन्ते समवतरितुम्।

yato vaṇijastaṃ mahāsamudraṃ dṛṣṭvā saṃbhinnamanaso na prasahante samavataritum/

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पश्चात्तेर्वणिग्भिः कर्णधार उक्तह्--उद्धोषय नः पुरुषो महासमुद्रस्य भूतं वर्णम्।

paścāttervaṇigbhiḥ karṇadhāra uktah--uddhoṣaya naḥ puruṣo mahāsamudrasya bhūtaṃ varṇam/

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यतो वर्णधार उद्धोषयितुं प्रवृत्तह्--शृण्वन्तु भवन्तो जम्बुद्वीपका मनुष्याः, सन्त्यस्मिन् महासमुद्रे एवंविधानि रत्नानि, तद्यथा--मणयो मुक्ता वैडूर्यशङ्खशिला प्रवालो रजतं जातरूपमश्मगर्भो मुसारगल्वो लोहितिका दक्षिणावर्ताः।

yato varṇadhāra uddhoṣayituṃ pravṛttah--śṛṇvantu bhavanto jambudvīpakā manuṣyāḥ, santyasmin mahāsamudre evaṃvidhāni ratnāni, tadyathā--maṇayo muktā vaiḍūryaśaṅkhaśilā pravālo rajataṃ jātarūpamaśmagarbho musāragalvo lohitikā dakṣiṇāvartāḥ/

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

य इच्छति एवम्रूपै रत्नैरात्मानं सम्यक्सुखेन प्रीणयितुं मातापितरौ पुत्रदारं दासीदासकर्मकरपौरुषेयं मित्रामात्यज्ञातिसालोहितम्, कालेन च कालं दक्षिणीयेभ्यः श्रमणब्राह्मणेभ्यो दक्षिणां प्रतिष्ठापयितुमूर्ध्वगामिनीं सौभाग्यकरीं सुखविपाकामायत्यां स्वर्गसंवर्तनीम्, सो ऽस्मिन् महासमुद्रे अवतरतु धनहेतोः।

ya icchati evamrūpai ratnairātmānaṃ samyaksukhena prīṇayituṃ mātāpitarau putradāraṃ dāsīdāsakarmakarapauruṣeyaṃ mitrāmātyajñātisālohitam, kālena ca kālaṃ dakṣiṇīyebhyaḥ śramaṇabrāhmaṇebhyo dakṣiṇāṃ pratiṣṭhāpayitumūrdhvagāminīṃ saubhāgyakarīṃ sukhavipākāmāyatyāṃ svargasaṃvartanīm, so 'smin mahāsamudre avataratu dhanahetoḥ/

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एवमुक्ते च पुनः सर्व एव सत्त्वाः संपत्तिकामा विपत्तिप्रतिकूलास्तं श्रुत्वा तस्मिन् महासमुद्रे व्यवसिताः समवतरितुम्।

evamukte ca punaḥ sarva eva sattvāḥ saṃpattikāmā vipattipratikūlāstaṃ śrutvā tasmin mahāsamudre vyavasitāḥ samavataritum/

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यतस्तद्वहनमतिप्रभूतैर्मनुष्यैरतिभारेण च आक्रान्तत्वात् तत्रैवावसीदति।

yatastadvahanamatiprabhūtairmanuṣyairatibhāreṇa ca ākrāntatvāt tatraivāvasīdati/

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततः कर्णधारेणोक्तम्--असह्यं वहनम्। यतो वणिजः कथयन्ति--कस्येदानीं वक्ष्यामो वहनात् प्रत्यवतरस्वेति।

tataḥ karṇadhāreṇoktam--asahyaṃ vahanam/ yato vaṇijaḥ kathayanti--kasyedānīṃ vakṣyāmo vahanāt pratyavatarasveti/

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तैर्वणिग्भिः कर्णधारस्योक्तम्--महासमुद्रस्य भूतं वर्णमुद्घोषयत।

tairvaṇigbhiḥ karṇadhārasyoktam--mahāsamudrasya bhūtaṃ varṇamudghoṣayata/

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततः स उद्घोषयितुं प्रवृत्तह्--शृण्वन्तु भवन्तो जम्बुद्वीपका मनुष्याः, सन्त्यस्मिन् महासमुद्रे इमानि एवम्रूपाणि महान्ति महाभयानि, तद्यथा तिमिभयं तिमिंगिलभयमूर्मिभयं कूर्मभयं स्थले उत्सीदनभयं जले संसीदनभयमन्तर्जलगतानां पर्वतानामाघट्टनभयं कालिकावातभयम्।

tataḥ sa udghoṣayituṃ pravṛttah--śṛṇvantu bhavanto jambudvīpakā manuṣyāḥ, santyasmin mahāsamudre imāni evamrūpāṇi mahānti mahābhayāni, tadyathā timibhayaṃ timiṃgilabhayamūrmibhayaṃ kūrmabhayaṃ sthale utsīdanabhayaṃ jale saṃsīdanabhayamantarjalagatānāṃ parvatānāmāghaṭṭanabhayaṃ kālikāvātabhayam/

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

चौरा अपि आगच्छन्ति नीलवाससो धनहारिणः। येन चात्मनो जीवितपरित्यागो व्यवास्थितो मातापितरौ पुत्रदारं दासीदासकर्मकरपौरुषेयं मित्रामात्यज्ञातिसालोहितं चित्रं च जम्बुद्वीपं परित्यक्तुम्, स महासमुद्रमवतरतु।

caurā api āgacchanti nīlavāsaso dhanahāriṇaḥ/ yena cātmano jīvitaparityāgo vyavāsthito mātāpitarau putradāraṃ dāsīdāsakarmakarapauruṣeyaṃ mitrāmātyajñātisālohitaṃ citraṃ ca jambudvīpaṃ parityaktum, sa mahāsamudramavataratu/

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अल्पाः शूरा बहवः कातराः। तं श्रुत्वा तथोद्घुष्य तु तस्माद्यानपात्रादवतीर्णा बहवः, केचिदवशिष्टाः।

alpāḥ śūrā bahavaḥ kātarāḥ/ taṃ śrutvā tathodghuṣya tu tasmādyānapātrādavatīrṇā bahavaḥ, kecidavaśiṣṭāḥ/

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततस्तैर्वणिग्भिर्वहनस्यैकं वरत्रं छिन्नम्।

tatastairvaṇigbhirvahanasyaikaṃ varatraṃ chinnam/

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पश्चाद् द्वौ त्रयो यावदनुपूर्वेण सर्वे वरत्राश्छिन्नाः। तासु च्छिन्नासु तद्वहनं महाकर्णधारसम्प्रेरितं गगने महावातसम्प्रेरितो मेघ इव बलवद्वायुसम्प्रेरितं क्षिप्रमेव संप्रस्थितम्।

paścād dvau trayo yāvadanupūrveṇa sarve varatrāśchinnāḥ/ tāsu cchinnāsu tadvahanaṃ mahākarṇadhārasampreritaṃ gagane mahāvātasamprerito megha iva balavadvāyusampreritaṃ kṣiprameva saṃprasthitam/

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यावद्रत्नद्वीपमनुप्राप्तः। स तं प्रदेशमनुप्राप्तानां कर्णधारः कथयति--सन्त्यस्मिन् रत्नद्वीपे काचमणयो रत्नसदृशाः, ते भवद्भिरुपपरीक्ष्योपपरीक्ष्य गृहीतव्याः।

yāvadratnadvīpamanuprāptaḥ/ sa taṃ pradeśamanuprāptānāṃ karṇadhāraḥ kathayati--santyasmin ratnadvīpe kācamaṇayo ratnasadṛśāḥ, te bhavadbhirupaparīkṣyopaparīkṣya gṛhītavyāḥ/

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मा वः पश्चाज्जम्बुद्वीपगतानां ताप्यं भविष्यति।

mā vaḥ paścājjambudvīpagatānāṃ tāpyaṃ bhaviṣyati/

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत्रैव च क्रोञ्चकुमारिका नाम स्त्रियो भवन्ति। ताः पुरुषं लब्ध्वा तथोपलांस्ताडयन्ति, यथा अत्रैवानयेन व्यसनमापद्यते।

tatraiva ca kroñcakumārikā nāma striyo bhavanti/ tāḥ puruṣaṃ labdhvā tathopalāṃstāḍayanti, yathā atraivānayena vyasanamāpadyate/

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अत्रैव च मदनीयानि फलानि भवन्ति।

atraiva ca madanīyāni phalāni bhavanti/

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तानि यो भक्षयति, स सप्त रात्रिंदिवसान् सुप्तस्तिष्ठति। अस्मिन्नेव च रत्नद्वीपे सप्ताहात् परेण अमनुष्या न सहन्ते, तावद्विधान् विपरीतान् वायूनुत्पादयन्ति यैर्वहनमपह्रियते यथापि तदकृतकार्याणाम्।

tāni yo bhakṣayati, sa sapta rātriṃdivasān suptastiṣṭhati/ asminneva ca ratnadvīpe saptāhāt pareṇa amanuṣyā na sahante, tāvadvidhān viparītān vāyūnutpādayanti yairvahanamapahriyate yathāpi tadakṛtakāryāṇām/

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तानि भवद्भिर्लब्धानि न भक्षयितव्यानि।

tāni bhavadbhirlabdhāni na bhakṣayitavyāni/

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.