Library·Divyāvadāna·147
<१४७>अथ पानकं भवति तदपि तथैव यदधिकं भवति तत्तस्यानुप्रदीयते। तस्य च यतः प्रव्रजितस्य न कदाचिदन्नपानेन कुक्षिः पूणः।
<147>atha pānakaṃ bhavati tadapi tathaiva yadadhikaṃ bhavati tattasyānupradīyate/ tasya ca yataḥ pravrajitasya na kadācidannapānena kukṣiḥ pūṇaḥ/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तेन खलु समयेन अन्यतमेन गृहपतिना बुद्धप्रमुखो भिक्षुसंघ उपनिमन्त्रितः।
tena khalu samayena anyatamena gṛhapatinā buddhapramukho bhikṣusaṃgha upanimantritaḥ/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भगवान् भिक्षुसंघेन सार्धमन्तर्गृहं प्रविष्टः पूर्वाह्णे निवास्य पात्रचीवरमादाय।
bhagavān bhikṣusaṃghena sārdhamantargṛhaṃ praviṣṭaḥ pūrvāhṇe nivāsya pātracīvaramādāya/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
धर्मरुचिर्विहारे उपधिवारिको व्यवस्थापितः॥
dharmarucirvihāre upadhivāriko vyavasthāpitaḥ//
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्र च श्रावस्त्यामन्यतमो गृहपतिः प्रतिवसति। तेन चैवमुपलब्धम् यो ऽसंविदितमेव बुद्धप्रमुखं भिक्षुसंघं भोजयति स सहसैव भोगैरभ्युद्गच्छति।
tatra ca śrāvastyāmanyatamo gṛhapatiḥ prativasati/ tena caivamupalabdham yo 'saṃviditameva buddhapramukhaṃ bhikṣusaṃghaṃ bhojayati sa sahasaiva bhogairabhyudgacchati/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यतस्तेन पञ्चमात्राणां भिक्षुशतानामाहारः समुदानीतः।
yatastena pañcamātrāṇāṃ bhikṣuśatānāmāhāraḥ samudānītaḥ/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स तस्याहारस्य शकटं पूरयित्वा प्रणीतप्रणीतस्य शुचिनः सार्धं सर्वरूपैर्मित्रस्वजनसहायो बुद्धप्रमुखं भिक्षुसंघं भोजयिष्यामीति विहारं निर्गतः।
sa tasyāhārasya śakaṭaṃ pūrayitvā praṇītapraṇītasya śucinaḥ sārdhaṃ sarvarūpairmitrasvajanasahāyo buddhapramukhaṃ bhikṣusaṃghaṃ bhojayiṣyāmīti vihāraṃ nirgataḥ/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स पश्यति तस्मिञ् जेतवने भिक्षव एव न सन्ति। तेन तत्रान्वाहिण्डता उपधिवारिको धर्मरुषिर्दृष्टः।
sa paśyati tasmiñ jetavane bhikṣava eva na santi/ tena tatrānvāhiṇḍatā upadhivāriko dharmaruṣirdṛṣṭaḥ/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्य तेन गृहपतिनोक्तम्--आर्य, क्व गता भिक्षवह्? स कथयति--अन्तर्गृहे उपनिमन्त्रिताः प्रविष्टाः।
tasya tena gṛhapatinoktam--ārya, kva gatā bhikṣavah? sa kathayati--antargṛhe upanimantritāḥ praviṣṭāḥ/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स गृहपतिस्तच्छुत्वा दुर्मना व्यवस्थितह्--कष्टम्, एवमस्माकं विफलः परिश्रमो जातः।
sa gṛhapatistacchutvā durmanā vyavasthitah--kaṣṭam, evamasmākaṃ viphalaḥ pariśramo jātaḥ/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
संचिन्त्य च तस्य धर्मरुचेः कथयति--आर्य, भक्ष त्वमपि तावत्। स कथयति--यदि ते महात्मन् परित्यक्तं भवति।
saṃcintya ca tasya dharmaruceḥ kathayati--ārya, bhakṣa tvamapi tāvat/ sa kathayati--yadi te mahātman parityaktaṃ bhavati/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततस्तेन गृहपतिना संलक्षयित्वा येनाहारेणैकस्य भिक्षोः पर्याप्तं भवति, तावदन्नपानं शकटं गृहीत्वा तं धर्मरुचिं परिवेषयितुं प्रवृत्तः।
tatastena gṛhapatinā saṃlakṣayitvā yenāhāreṇaikasya bhikṣoḥ paryāptaṃ bhavati, tāvadannapānaṃ śakaṭaṃ gṛhītvā taṃ dharmaruciṃ pariveṣayituṃ pravṛttaḥ/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तेन धर्मरुचिना भोक्तुमारब्धं तन्निरवशिष्टम्।
tena dharmarucinā bhoktumārabdhaṃ tanniravaśiṣṭam/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नैव तृप्तः। गृहपतिः संलक्सयति--नायं तृप्तः।
naiva tṛptaḥ/ gṛhapatiḥ saṃlakSayati--nāyaṃ tṛptaḥ/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तेन उच्यते--आर्य, पुनर्भोक्ष्यसे? स कथयति--महात्मन्, यदि ते परित्यक्तम्। ततस्तेन गृहपतिना भूयस्तस्मात् शकटाद्येन भिक्षुद्वयस्याहारेण पर्याप्तं स्यात्, तावदन्नपानं शकटं गृहीत्वा भोजयितुं प्रवृत्तः।
tena ucyate--ārya, punarbhokṣyase? sa kathayati--mahātman, yadi te parityaktam/ tatastena gṛhapatinā bhūyastasmāt śakaṭādyena bhikṣudvayasyāhāreṇa paryāptaṃ syāt, tāvadannapānaṃ śakaṭaṃ gṛhītvā bhojayituṃ pravṛttaḥ/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यतो धर्मरुचिस्तदपि भुक्त्वा नैव तृप्तः। गृहप्तिना भूयः संलक्षितम्--नायं तृप्तः।
yato dharmarucistadapi bhuktvā naiva tṛptaḥ/ gṛhaptinā bhūyaḥ saṃlakṣitam--nāyaṃ tṛptaḥ/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तेनोक्तम्--आर्य, पुनर्भोक्ष्यसे? स कथयति--महात्मन्, यदि ते परित्यक्तम्।
tenoktam--ārya, punarbhokṣyase? sa kathayati--mahātman, yadi te parityaktam/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यतस्तस्माच्छकटादन्नपानं गृहीत्वा त्रयाणां भिक्षूणां पर्याप्तं स्यादिति पुनर्भोजयितुं प्रवृत्तः।
yatastasmācchakaṭādannapānaṃ gṛhītvā trayāṇāṃ bhikṣūṇāṃ paryāptaṃ syāditi punarbhojayituṃ pravṛttaḥ/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स धर्मरुचिस्तदपि भुक्त्वा नैव तृप्तः। पृष्टह्--आर्य, पुनर्भोक्ष्यसे? स कथयति--यदि ते परित्यक्तम्।
sa dharmarucistadapi bhuktvā naiva tṛptaḥ/ pṛṣṭah--ārya, punarbhokṣyase? sa kathayati--yadi te parityaktam/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यतः स गृहपतिस्तस्मादन्नपानं गृहीत्वा येन चतुर्णां भिक्षूणां पर्याप्तं स्यादिति पुनर्भोजयितुं प्रवृत्तः।
yataḥ sa gṛhapatistasmādannapānaṃ gṛhītvā yena caturṇāṃ bhikṣūṇāṃ paryāptaṃ syāditi punarbhojayituṃ pravṛttaḥ/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स धर्मरुचिस्तदपि भुक्त्वा नैव तृप्तः। पृष्टह्--आर्य, पुनर्भोक्ष्यसे? भूयः स कथयति--यदि ते परित्यक्तम्।
sa dharmarucistadapi bhuktvā naiva tṛptaḥ/ pṛṣṭah--ārya, punarbhokṣyase? bhūyaḥ sa kathayati--yadi te parityaktam/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यतः पुनस्तस्माच्छकटाद्येन पञ्चभिक्षूणामन्नपानैस्तृप्तिः स्यात्, तावद्गृहीत्वा पुनर्भोजयितुं प्रवृत्तः।
yataḥ punastasmācchakaṭādyena pañcabhikṣūṇāmannapānaistṛptiḥ syāt, tāvadgṛhītvā punarbhojayituṃ pravṛttaḥ/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तदपि चाभ्यवहृतम्। नैव तृप्तः।
tadapi cābhyavahṛtam/ naiva tṛptaḥ/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विस्तरेण यावद्दशानां भिक्षूणामन्नपानेन पर्याप्तं स्यात्, तावद् भुक्त्वा नैव तृप्यते। यतस्तेन संलक्षितम्--नायं मनुष्यो मनुष्यविकारः।
vistareṇa yāvaddaśānāṃ bhikṣūṇāmannapānena paryāptaṃ syāt, tāvad bhuktvā naiva tṛpyate/ yatastena saṃlakṣitam--nāyaṃ manuṣyo manuṣyavikāraḥ/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यतः श्रूयते पञ्चभिर् नीलवाससो यक्षशतैर्जेतवनमशून्यमिति तेषां भविष्यत्येव अन्यतमः।
yataḥ śrūyate pañcabhir nīlavāsaso yakṣaśatairjetavanamaśūnyamiti teṣāṃ bhaviṣyatyeva anyatamaḥ/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इति संचिन्त्य गर्भरूपाणि गृहे ऽनुप्रवेशयितुं प्रवृत्तह्--गच्छथ यूयं शीघ्रं गृहमेव, अहमेवैको यदि जीवामि म्रिये वेति।
iti saṃcintya garbharūpāṇi gṛhe 'nupraveśayituṃ pravṛttah--gacchatha yūyaṃ śīghraṃ gṛhameva, ahamevaiko yadi jīvāmi mriye veti/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स गृहजनं विसर्ज्य मरणभयभीतस्तस्मात् शकटादन्नपानं गृहीत्वा परिवेषयितुमारब्धः।
sa gṛhajanaṃ visarjya maraṇabhayabhītastasmāt śakaṭādannapānaṃ gṛhītvā pariveṣayitumārabdhaḥ/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स च स्वैरं भुञ्जति।
sa ca svairaṃ bhuñjati/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गृहपतिना उक्तम्--आर्य, त्वरितत्वरितं प्रतीच्छस्व। यतस्तेन धर्मरुचिना क्षिप्रं प्रतिगृहीत्वा भिक्तुमारब्धम्।
gṛhapatinā uktam--ārya, tvaritatvaritaṃ pratīcchasva/ yatastena dharmarucinā kṣipraṃ pratigṛhītvā bhiktumārabdham/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स गृहपतिस्त्वरितत्वरितं परिवेषयित्वा निरवशेषतस्तदन्नपानं शकटं दत्त्वा <१४८>दक्षिणादेशनामपि भयगृहीतो ऽश्रुत्वा त्वरितत्वरितं वन्दाम्यार्येति पृष्ठमनवलोकयमानो नगरं प्रस्थितः।
sa gṛhapatistvaritatvaritaṃ pariveṣayitvā niravaśeṣatastadannapānaṃ śakaṭaṃ dattvā <148>dakṣiṇādeśanāmapi bhayagṛhīto 'śrutvā tvaritatvaritaṃ vandāmyāryeti pṛṣṭhamanavalokayamāno nagaraṃ prasthitaḥ/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.