Library·Divyāvadāna·15

Divyāvadāna 15

दिव्२ पूर्णावदानम्।

div2 pūrṇāvadānam/

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भगवाञ् श्रावस्त्यां विहरति स्म जेतवने ऽनाथपिण्डदस्यारामे। तेन खलु समयेन सूर्पारके नगरे नाम गृहपतिः प्रतिवसति आढ्यो महाधनो महाभोगो विस्तीर्णविशालपरिग्रहो वैश्रवणधनसमुदितो वैश्रवणधनप्रतिस्पर्धी।

bhagavāñ śrāvastyāṃ viharati sma jetavane 'nāthapiṇḍadasyārāme/ tena khalu samayena sūrpārake nagare nāma gṛhapatiḥ prativasati āḍhyo mahādhano mahābhogo vistīrṇaviśālaparigraho vaiśravaṇadhanasamudito vaiśravaṇadhanapratispardhī/

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तेन सदृशात् कुलात् कुलत्रमानीतम्।

tena sadṛśāt kulāt kulatramānītam/

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स तया सार्धं क्रीडति रमते परिचारयति। तस्य क्रीडतो रममाणस्य परिचारयतः कालान्तरेण पत्नी आपन्नसत्त्वा संवृत्ता।

sa tayā sārdhaṃ krīḍati ramate paricārayati/ tasya krīḍato ramamāṇasya paricārayataḥ kālāntareṇa patnī āpannasattvā saṃvṛttā/

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सा अष्टानां नवानां वा मासानामत्ययात् प्रसूता। दारको जातः।

sā aṣṭānāṃ navānāṃ vā māsānāmatyayāt prasūtā/ dārako jātaḥ/

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तस्य त्रीणि सप्तकानि एकविंशतिदिवसानि विस्तरेण जातस्य जातमहं कृत्वा नामधेयं व्यवस्थाप्यते--किं भवतु दारकस्य नामेति।

tasya trīṇi saptakāni ekaviṃśatidivasāni vistareṇa jātasya jātamahaṃ kṛtvā nāmadheyaṃ vyavasthāpyate--kiṃ bhavatu dārakasya nāmeti/

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ज्ञातय ऊचुह्--अयं दारको भवस्य गृहपतेः पुत्रः, तस्माद्भवतु भविलेति नामधेयं व्यवस्थापितम्।

jñātaya ūcuh--ayaṃ dārako bhavasya gṛhapateḥ putraḥ, tasmādbhavatu bhavileti nāmadheyaṃ vyavasthāpitam/

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भूयो ऽप्यस्य क्रीडतो रममाणस्य परिचारयतः पुत्रो जातः।

bhūyo 'pyasya krīḍato ramamāṇasya paricārayataḥ putro jātaḥ/

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तस्य भवत्रातेति नामधेयं व्यवस्थापितम्। पुनरप्यस्य पुत्रो जातः।

tasya bhavatrāteti nāmadheyaṃ vyavasthāpitam/ punarapyasya putro jātaḥ/

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तस्य भवनन्दीति नामधेयं व्यवस्थापितम्। यावदपरेण समयेन भवो गृहपतिर् ग्लानं संवृत्तः।

tasya bhavanandīti nāmadheyaṃ vyavasthāpitam/ yāvadapareṇa samayena bhavo gṛhapatir glānaṃ saṃvṛttaḥ/

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सो ऽत्यर्थं परुषवचनसमुदाचारी यतः, पत्न्या पुत्रैश्चाप्युपेक्षितः। तस्य प्रेष्यदारिका।

so 'tyarthaṃ paruṣavacanasamudācārī yataḥ, patnyā putraiścāpyupekṣitaḥ/ tasya preṣyadārikā/

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सा संलक्षयति--मम स्वामिना अनेकैरुपायशतैर्भोगाः समुदानीताः।

sā saṃlakṣayati--mama svāminā anekairupāyaśatairbhogāḥ samudānītāḥ/

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सेदानीं ग्लानः संवृत्तः।

sedānīṃ glānaḥ saṃvṛttaḥ/

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सा वैद्यसकाशं गत्वा कथयति--आर्य जानीषे त्वं भवं गृहपतिम्? जाने, किं तस्य? तस्यैवंविधं ग्लान्यं समुपजातम्।

sā vaidyasakāśaṃ gatvā kathayati--ārya jānīṣe tvaṃ bhavaṃ gṛhapatim? jāne, kiṃ tasya? tasyaivaṃvidhaṃ glānyaṃ samupajātam/

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स पत्न्या पुत्रैश्चाप्युपेक्षितः। तस्य भविषज्यम् (भैषज्यम्) व्यपदिशेति।

sa patnyā putraiścāpyupekṣitaḥ/ tasya bhaviṣajyam (bhaiṣajyam) vyapadiśeti/

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स कथयति--दारिके त्वमेव कथयसि--स पत्न्या पुत्रैश्चाप्युपेक्षित इति।

sa kathayati--dārike tvameva kathayasi--sa patnyā putraiścāpyupekṣita iti/

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अथ कस्तस्योपस्थानं करोति? सा कथयति--अहमस्योपस्थानं करोमि।

atha kastasyopasthānaṃ karoti? sā kathayati--ahamasyopasthānaṃ karomi/

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

किं त्वल्पमूल्यानि भैषज्यानि व्यपदिशेति। तेन व्यपदिष्टम्--इदं तस्य भैषज्यमिति। ततस्तया किंचित् स्वभक्तात्तस्मादेव गृहादपहृत्योपस्थानं कृतम्।

kiṃ tvalpamūlyāni bhaiṣajyāni vyapadiśeti/ tena vyapadiṣṭam--idaṃ tasya bhaiṣajyamiti/ tatastayā kiṃcit svabhaktāttasmādeva gṛhādapahṛtyopasthānaṃ kṛtam/

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स स्वस्थीभूतः संलक्षयति--अहं पत्न्या पुत्रैश्चाध्युपेक्षितः।

sa svasthībhūtaḥ saṃlakṣayati--ahaṃ patnyā putraiścādhyupekṣitaḥ/

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यदहं जीवितः, तदस्या दारिकायाः प्रभावात्। तदस्याः प्रत्युपपकारः कर्तव्य इति।

yadahaṃ jīvitaḥ, tadasyā dārikāyāḥ prabhāvāt/ tadasyāḥ pratyupapakāraḥ kartavya iti/

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सा तेनोक्ता--दारिके, अहं पत्न्या पुत्रैश्चाप्युपेक्षितः। यत् किंचिदहं जीवितः, सर्वं तव प्रभावात्।

sā tenoktā--dārike, ahaṃ patnyā putraiścāpyupekṣitaḥ/ yat kiṃcidahaṃ jīvitaḥ, sarvaṃ tava prabhāvāt/

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अहं ते वरमनुप्रयच्छामीति। सा कथयति--स्वामिन्, यदि मे परितुष्टो ऽसि, भवतु मे त्वया सार्धं समागम इति।

ahaṃ te varamanuprayacchāmīti/ sā kathayati--svāmin, yadi me parituṣṭo 'si, bhavatu me tvayā sārdhaṃ samāgama iti/

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स कथयति--आर्यपुत्र, दूरमपि परमपि गत्वा दास्येवाहम्, यदि तु आर्यपुत्रेण सार्धं समागमो भवति, एवमदासी भवामीति।

sa kathayati--āryaputra, dūramapi paramapi gatvā dāsyevāham, yadi tu āryaputreṇa sārdhaṃ samāgamo bhavati, evamadāsī bhavāmīti/

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तेनावश्यं निर्बन्धं ज्ञात्वा अभिहिता--यदा संवृत्ता ऋतुमती तदा ममारोचयिष्यसीति। सा अपरेण समयेन कल्या संवृत्ता ऋतुमती।

tenāvaśyaṃ nirbandhaṃ jñātvā abhihitā--yadā saṃvṛttā ṛtumatī tadā mamārocayiṣyasīti/ sā apareṇa samayena kalyā saṃvṛttā ṛtumatī/

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तया तस्यारोचितम्। ततो भवेन गृहपतिना तया सार्धं परिचारितम्।

tayā tasyārocitam/ tato bhavena gṛhapatinā tayā sārdhaṃ paricāritam/

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सा आपन्नसत्त्वा संवृत्ता। यमेव दिवसमापन्नसत्त्वा संवृत्ता तमेव दिवसमुपादाय भवस्य गृहपतेः सर्वार्थाः सर्वकर्मान्ताश्च परिपूर्णाः।

sā āpannasattvā saṃvṛttā/ yameva divasamāpannasattvā saṃvṛttā tameva divasamupādāya bhavasya gṛhapateḥ sarvārthāḥ sarvakarmāntāśca paripūrṇāḥ/

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सा त्वष्टानां वा नवानां मासानामत्ययात् प्रसूता।

sā tvaṣṭānāṃ vā navānāṃ māsānāmatyayāt prasūtā/

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दारको जातो ऽभिरूपो दर्शनीयः प्रासादिको गौरः कनकवर्णश्छत्राकारशीर्षः प्रलम्बबाहुर्विस्तीर्णललाटः संगतभ्रूस्तुङ्गनासः।

dārako jāto 'bhirūpo darśanīyaḥ prāsādiko gauraḥ kanakavarṇaśchatrākāraśīrṣaḥ pralambabāhurvistīrṇalalāṭaḥ saṃgatabhrūstuṅganāsaḥ/

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यस्मिन्नेव दिवसे <१६>दारको जातः, तस्मिन्नेव दिवसे भवस्य गृहपतेर्भूयस्या मात्रया सर्वार्थाः सर्वकर्मान्ताः परिपूर्णाः।

yasminneva divase <16>dārako jātaḥ, tasminneva divase bhavasya gṛhapaterbhūyasyā mātrayā sarvārthāḥ sarvakarmāntāḥ paripūrṇāḥ/

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.