Library·Divyāvadāna·157
<१५७>एतद्द्वितीये ऽसंख्येये अस्य च धर्मरुचेर्मम च दर्शनम् यदहं संधाय कथयामि--चिरस्य धर्मरुचे, सुचिरस्स्य धर्मरुचे॥
<157>etaddvitīye 'saṃkhyeye asya ca dharmarucermama ca darśanam yadahaṃ saṃdhāya kathayāmi--cirasya dharmaruce, sucirassya dharmaruce//
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्मादप्यार्वाक् तृतीये ऽसंख्येये क्रकुच्छन्दो नाम सम्यक्सम्बुद्धो लोक उत्पन्नो विद्याचरणसम्पन्नः सुगतो लोकविदनुत्तरः पुरुषदम्यसारथिः शास्ता देवमनुष्याणां बुद्धो भगवान्।
tasmādapyārvāk tṛtīye 'saṃkhyeye krakucchando nāma samyaksambuddho loka utpanno vidyācaraṇasampannaḥ sugato lokavidanuttaraḥ puruṣadamyasārathiḥ śāstā devamanuṣyāṇāṃ buddho bhagavān/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्यां च राजधान्यामन्यतरो महाश्रेष्ठी प्रतिवसति। तेन च सदृशात् कुलात् कलत्रमानीतम्।
tasyāṃ ca rājadhānyāmanyataro mahāśreṣṭhī prativasati/ tena ca sadṛśāt kulāt kalatramānītam/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स च कलत्रसहायः क्रीडति रमते परिचारयति। तस्य क्रीडतो रममाणस्य परिचारयतः पुत्रो जातः।
sa ca kalatrasahāyaḥ krīḍati ramate paricārayati/ tasya krīḍato ramamāṇasya paricārayataḥ putro jātaḥ/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स च गृहपतिः श्राद्धः। तस्य चार्हन् भिक्षुः कुलाववादको ऽस्ति। स च गृहपतिस्तां पत्नीमेवमाह--जातो ऽस्माकम् ऋणधरो धनहरः।
sa ca gṛhapatiḥ śrāddhaḥ/ tasya cārhan bhikṣuḥ kulāvavādako 'sti/ sa ca gṛhapatistāṃ patnīmevamāha--jāto 'smākam ṛṇadharo dhanaharaḥ/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गच्छाम्यहमिदानीं भद्रे वणिग्धर्माणां देशान्तरं भाण्डमादाय।
gacchāmyahamidānīṃ bhadre vaṇigdharmāṇāṃ deśāntaraṃ bhāṇḍamādāya/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स च वणिग्लोकेनावृतो दूरतरं गतो भाण्डमादाय। यतो ऽस्य न भूयश्चिरमप्यागच्छति।
sa ca vaṇiglokenāvṛto dūrataraṃ gato bhāṇḍamādāya/ yato 'sya na bhūyaściramapyāgacchati/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स च दारकः कालान्तरेण महान् संवृत्तो ऽभिरूपो दर्शनीयः प्रासादिकः।
sa ca dārakaḥ kālāntareṇa mahān saṃvṛtto 'bhirūpo darśanīyaḥ prāsādikaḥ/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततो ऽसौ मातरं पृच्छति--अम्ब, किमस्माकं कुलार्थागतं कर्म? सा कथयति--वत्स, पिता तव आपणं वाहयन्नासीत्।
tato 'sau mātaraṃ pṛcchati--amba, kimasmākaṃ kulārthāgataṃ karma? sā kathayati--vatsa, pitā tava āpaṇaṃ vāhayannāsīt/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततः स दारक आपणमारब्धो वाहयितुम्। सा च माता अस्य क्लेशैर्बाध्यमाना चिन्तयितुं प्रवृत्ता--क उपायः स्यात् यदहं क्लेशान् विनोदयेयम्, न च मे कश्चिज्जानीयात्? तया संचिन्त्यैवमध्यवसितम्--एवमेव पुत्रकामहेतोस्तथा परिचरामि, यथा अनेनैव मे सार्धं रोगविनोदकं भवति, नैव स्वजनस्य शङ्का भविष्यति।
tataḥ sa dāraka āpaṇamārabdho vāhayitum/ sā ca mātā asya kleśairbādhyamānā cintayituṃ pravṛttā--ka upāyaḥ syāt yadahaṃ kleśān vinodayeyam, na ca me kaścijjānīyāt? tayā saṃcintyaivamadhyavasitam--evameva putrakāmahetostathā paricarāmi, yathā anenaiva me sārdhaṃ rogavinodakaṃ bhavati, naiva svajanasya śaṅkā bhaviṣyati/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततस्तया वृद्धयुवती आहूय भोजयित्वा द्विस् त्रिः पश्चान्नवेन पटेनाच्छादिता। तस्याः सा वृद्धा कथयति--केन कार्येणैव ममानुप्रसादादिना उपक्रमेणानुप्रवृत्तिं करोषि? सा तस्या वृद्धाया विश्वस्ता भूत्वा एवमाह--अम्ब, शृणु विज्ञाप्यम्।
tatastayā vṛddhayuvatī āhūya bhojayitvā dvis triḥ paścānnavena paṭenācchāditā/ tasyāḥ sā vṛddhā kathayati--kena kāryeṇaiva mamānuprasādādinā upakrameṇānupravṛttiṃ karoṣi? sā tasyā vṛddhāyā viśvastā bhūtvā evamāha--amba, śṛṇu vijñāpyam/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
क्लेशैरतीव बाध्ये, प्रियतां ममोत्पाद्य मनुष्यान्वेषणं कुरु, यो ऽभ्यन्तर एव स्यान्न च शङ्कनीयो जनस्य।
kleśairatīva bādhye, priyatāṃ mamotpādya manuṣyānveṣaṇaṃ kuru, yo 'bhyantara eva syānna ca śaṅkanīyo janasya/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वृद्धा कथयति--नेह गृहे तथाविधो मनुष्यः संविद्यते, नापि प्रणयवान् कश्चित् प्रविशति, यो जनस्याशङ्कनीयो भवेत्।
vṛddhā kathayati--neha gṛhe tathāvidho manuṣyaḥ saṃvidyate, nāpi praṇayavān kaścit praviśati, yo janasyāśaṅkanīyo bhavet/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कतमः स मनुष्यो भविष्यति यस्याहं वक्ष्यामि? ततः सा वणिक्पत्नी तस्या वृद्धायाः कथयति--यद्यन्यो मनुष्य एवंविधोपक्रमयुक्तो नास्ति, एष एव मे पुत्रो भवति, नैष लोकस्य शङ्कनीयो भविष्यति।
katamaḥ sa manuṣyo bhaviṣyati yasyāhaṃ vakṣyāmi? tataḥ sā vaṇikpatnī tasyā vṛddhāyāḥ kathayati--yadyanyo manuṣya evaṃvidhopakramayukto nāsti, eṣa eva me putro bhavati, naiṣa lokasya śaṅkanīyo bhaviṣyati/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्यास्तया वृद्धया अभिहितम्--कथं नु पुत्रेण सार्धं रतिक्रीडां गमिष्यसि? युक्तं स्यादन्येन मनुष्येण सार्धं रतिक्रीडामनुभवितुम्।
tasyāstayā vṛddhayā abhihitam--kathaṃ nu putreṇa sārdhaṃ ratikrīḍāṃ gamiṣyasi? yuktaṃ syādanyena manuṣyeṇa sārdhaṃ ratikrīḍāmanubhavitum/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततः सा वणिक्पत्नी कथयति--यद्यन्यो ऽभ्यन्तरो मनुष्यो न संविद्यते, भवतु एष एव मे पुत्रः।
tataḥ sā vaṇikpatnī kathayati--yadyanyo 'bhyantaro manuṣyo na saṃvidyate, bhavatu eṣa eva me putraḥ/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तया वृद्धया अभिहितम्--यथेप्सितं कुरु।
tayā vṛddhayā abhihitam--yathepsitaṃ kuru/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततः सा वृद्धयुवती तस्य वणिजः पुत्रस्यैवागम्य पृच्छति--वत्स, तरुणो ऽसि रूपवांश्च।
tataḥ sā vṛddhayuvatī tasya vaṇijaḥ putrasyaivāgamya pṛcchati--vatsa, taruṇo 'si rūpavāṃśca/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
किं प्रतिष्ठितो ऽस्यार्थेन? तेन तस्या अभिहितम्--किमेतत्? ततः सा वृद्धा कथयति--भवानेवमभिरूपश्च युवा च अस्मिन् वयसि तरुणयुवत्या सार्धं शोभेथाः क्रीडन् रमन् परिचारयन्। किमेव कामभोगपरिहीनस्तिष्ठसि? वणिग्दारकस्तं श्रुत्वा लज्जाव्यपत्राप्यसम्लीनचेतास्तस्या वृद्धायास्तद्वचनं नाधिवासयति।
kiṃ pratiṣṭhito 'syārthena? tena tasyā abhihitam--kimetat? tataḥ sā vṛddhā kathayati--bhavānevamabhirūpaśca yuvā ca asmin vayasi taruṇayuvatyā sārdhaṃ śobhethāḥ krīḍan raman paricārayan/ kimeva kāmabhogaparihīnastiṣṭhasi? vaṇigdārakastaṃ śrutvā lajjāvyapatrāpyasamlīnacetāstasyā vṛddhāyāstadvacanaṃ nādhivāsayati/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततः सा वृद्धा एवं द्विरपि त्रिरपि तस्य दारकस्य कथयति--तरुणयुवतिस्तवार्थे क्लेशैर्बाध्यते।
tataḥ sā vṛddhā evaṃ dvirapi trirapi tasya dārakasya kathayati--taruṇayuvatistavārthe kleśairbādhyate/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स वणिग्दारको द्विरपि त्रिरप्युच्यमानस्तस्या वृद्धायाः कथयति--अम्ब, किं तस्यास्तरुणयुवत्याः संनिमित्ते किंचिदभिहितम्? ततह् <१५८>सा वृद्धा कथयति--उक्तं तस्या मया तन्निमित्तम्।
sa vaṇigdārako dvirapi trirapyucyamānastasyā vṛddhāyāḥ kathayati--amba, kiṃ tasyāstaruṇayuvatyāḥ saṃnimitte kiṃcidabhihitam? tatah <158>sā vṛddhā kathayati--uktaṃ tasyā mayā tannimittam/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.