तस्य ज्ञातयः संगम्य समागम्य त्रीणि सप्तकान्येकविंशतिदिवसानि विस्तरेण जातस्य जातमहं कृत्वा पूर्ववत् यावत्पूर्णेति नामधेयं व्यवस्थापितम्।
tasya jñātayaḥ saṃgamya samāgamya trīṇi saptakānyekaviṃśatidivasāni vistareṇa jātasya jātamahaṃ kṛtvā pūrvavat yāvatpūrṇeti nāmadheyaṃ vyavasthāpitam/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पूर्णो दारको ऽष्टाभ्यो धात्रीभ्यो द्वाभ्यामंसधातीभ्यां दत्तो विस्तरेण यावदाशु वर्धते ह्रदस्थमिव पङ्कजम्।
pūrṇo dārako 'ṣṭābhyo dhātrībhyo dvābhyāmaṃsadhātībhyāṃ datto vistareṇa yāvadāśu vardhate hradasthamiva paṅkajam/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यदा महान् संवृत्तः, तदा लिप्यामुपन्यस्तः संख्यायां गणनायां मुद्रायामुद्धारे न्यासे निक्षेपे वस्तुपरीक्षायां रत्नपरीक्षायां हस्तिपरीक्षायामश्वपरीक्षायां कुमारपरीक्षायां कुमारिकापरीक्षायाम्।
yadā mahān saṃvṛttaḥ, tadā lipyāmupanyastaḥ saṃkhyāyāṃ gaṇanāyāṃ mudrāyāmuddhāre nyāse nikṣepe vastuparīkṣāyāṃ ratnaparīkṣāyāṃ hastiparīkṣāyāmaśvaparīkṣāyāṃ kumāraparīkṣāyāṃ kumārikāparīkṣāyām/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अष्टासु परीक्षासूद्धटको वाचकः पण्डितः पटुप्रचारः संवृत्तः।
aṣṭāsu parīkṣāsūddhaṭako vācakaḥ paṇḍitaḥ paṭupracāraḥ saṃvṛttaḥ/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततो भवेन गृहपतिना भविलादीनां पुत्राणाम् यथानुपूर्व्या निवेशाः कृताः।
tato bhavena gṛhapatinā bhavilādīnāṃ putrāṇām yathānupūrvyā niveśāḥ kṛtāḥ/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ते पत्नीभिः सार्धमतीव संरक्ता निवृत्ता मण्डनपरमा व्यवस्थिताः।
te patnībhiḥ sārdhamatīva saṃraktā nivṛttā maṇḍanaparamā vyavasthitāḥ/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततो भवो गृहपतिः करे कपोलं दत्त्वा चिन्तापरो व्यवस्थितः। स पुत्रैर्दृष्टः पुष्टश्च--तात, कस्मात्त्वं करे कपोलं दत्त्वा चिन्तापरो व्यवस्थित इति।
tato bhavo gṛhapatiḥ kare kapolaṃ dattvā cintāparo vyavasthitaḥ/ sa putrairdṛṣṭaḥ puṣṭaśca--tāta, kasmāttvaṃ kare kapolaṃ dattvā cintāparo vyavasthita iti/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स कथयति--पुत्रकाः, न तावन्मया निवेशः कृतो यावत्सुवर्णलक्षः समुदानीत इति।
sa kathayati--putrakāḥ, na tāvanmayā niveśaḥ kṛto yāvatsuvarṇalakṣaḥ samudānīta iti/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ते यूयं निरस्तव्यापाराः पत्नीष्वत्यर्थं संरक्ता मण्डनपरमा व्यवस्थिताः।
te yūyaṃ nirastavyāpārāḥ patnīṣvatyarthaṃ saṃraktā maṇḍanaparamā vyavasthitāḥ/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ममात्ययात् गृहं शोचनीयं भविष्यति। कथं न चिन्तापरो भविष्यामीति? भविलेन रत्नकर्णिका पिनद्धा।
mamātyayāt gṛhaṃ śocanīyaṃ bhaviṣyati/ kathaṃ na cintāparo bhaviṣyāmīti? bhavilena ratnakarṇikā pinaddhā/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स तामवतार्यदारुकर्णिकां पिनह्य प्रतिज्ञामारूढह्--न तावत् रत्नकर्णिकां पिनह्यामि यावत् सुवर्णलक्षः समुपार्जित इति।
sa tāmavatāryadārukarṇikāṃ pinahya pratijñāmārūḍhah--na tāvat ratnakarṇikāṃ pinahyāmi yāvat suvarṇalakṣaḥ samupārjita iti/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अपरेण स्तवकर्णिका।
apareṇa stavakarṇikā/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अपरेण त्रपुकर्णिका। तेषाम् यास्ताः संज्ञा भविलो भवत्रातो भवनन्दीति ता अन्तर्हिताः।
apareṇa trapukarṇikā/ teṣām yāstāḥ saṃjñā bhavilo bhavatrāto bhavanandīti tā antarhitāḥ/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दारुकर्णी स्तवकर्णी त्रपुकर्णीति प्रादुर्भूताः। ते पण्यमादाय महासमुद्रं संप्रस्थिताः। पूर्णः कथयति--तात, अहमपि महासमुद्रं गच्छामीति।
dārukarṇī stavakarṇī trapukarṇīti prādurbhūtāḥ/ te paṇyamādāya mahāsamudraṃ saṃprasthitāḥ/ pūrṇaḥ kathayati--tāta, ahamapi mahāsamudraṃ gacchāmīti/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स कथयति--पुत्र बालस्त्वम्। अत्रैव तिष्ठ, आवार्यां व्यापारं कुरु।
sa kathayati--putra bālastvam/ atraiva tiṣṭha, āvāryāṃ vyāpāraṃ kuru/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स तत्रैवावस्थितः। ते ऽपि संसिद्धयानपात्रा आगताः। मार्गश्रमं प्रतिविनोद्य कथयन्ति--तात कल्यतामस्मदीयं पण्यमिति।
sa tatraivāvasthitaḥ/ te 'pi saṃsiddhayānapātrā āgatāḥ/ mārgaśramaṃ prativinodya kathayanti--tāta kalyatāmasmadīyaṃ paṇyamiti/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तेन् कलितम्--एकैकस्य सुवर्णलक्षाः संवृत्ताः।
ten kalitam--ekaikasya suvarṇalakṣāḥ saṃvṛttāḥ/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पूर्णेनापि तत्रैव धर्मेण न्यायेन व्यवहारिताः सातिरेकाः सुवर्णलक्षाः समुदानीताअः। पूर्णो ऽपि पितुः पादयोर् निपत्य कथयति--तात, ममापि कल्यतामावारीसमुत्थितं द्रव्यमिति।
pūrṇenāpi tatraiva dharmeṇa nyāyena vyavahāritāḥ sātirekāḥ suvarṇalakṣāḥ samudānītāaḥ/ pūrṇo 'pi pituḥ pādayor nipatya kathayati--tāta, mamāpi kalyatāmāvārīsamutthitaṃ dravyamiti/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स कथयति--पुत्र त्वमत्रैवावस्थितः।
sa kathayati--putra tvamatraivāvasthitaḥ/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
किं तव कल्यते? स कथयति--तात कल्यताम्। तथापि ज्ञातं भविष्यतीति।
kiṃ tava kalyate? sa kathayati--tāta kalyatām/ tathāpi jñātaṃ bhaviṣyatīti/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कलितम् यावन्न्यायोपार्जितस्य सुवर्णस्य मूल्यं वर्जयित्वा सातिरिक्ता लक्षाः संवृत्ताः।
kalitam yāvannyāyopārjitasya suvarṇasya mūlyaṃ varjayitvā sātiriktā lakṣāḥ saṃvṛttāḥ/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भवो गृहपतिः प्रीतिसौमनस्यजातः संलक्षयति--पुण्यमहेशाख्यो ऽयं सत्त्वो येनेहैव स्थितेनेयत्सुवर्णं समुपार्जितमिति।
bhavo gṛhapatiḥ prītisaumanasyajātaḥ saṃlakṣayati--puṇyamaheśākhyo 'yaṃ sattvo yenehaiva sthiteneyatsuvarṇaṃ samupārjitamiti/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यावदपरेण समयेन भवो गृहपतिर्ग्लानः संवृत्तः। स संलक्षयति--ममात्ययादेते भेदं गमिष्यन्ति।
yāvadapareṇa samayena bhavo gṛhapatirglānaḥ saṃvṛttaḥ/ sa saṃlakṣayati--mamātyayādete bhedaṃ gamiṣyanti/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
उपायसंविधानं कर्तव्यमिति। तेन ते ऽभिहिताह्--पुत्रकाः, काष्ठानि समुदानयतेति।
upāyasaṃvidhānaṃ kartavyamiti/ tena te 'bhihitāh--putrakāḥ, kāṣṭhāni samudānayateti/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तैः काष्ठानि समुदानीतानि। स कथयति--अग्निं प्रज्वालयतेति।
taiḥ kāṣṭhāni samudānītāni/ sa kathayati--agniṃ prajvālayateti/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तैरग्निः प्रज्वालितः। भवो गृहपतिः कथयति--एकैकमलातमपनयतेति।
tairagniḥ prajvālitaḥ/ bhavo gṛhapatiḥ kathayati--ekaikamalātamapanayateti/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तैरपनीतम्। सो ऽग्निर् निवार्णः। स कथयति--पुत्रकाः, दृष्टो वह्? तात दृष्टः। स गाथां भाषते--
tairapanītam/ so 'gnir nivārṇaḥ/ sa kathayati--putrakāḥ, dṛṣṭo vah? tāta dṛṣṭaḥ/ sa gāthāṃ bhāṣate--
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ज्वलन्ति सहिताङ्गारा भ्रातरः सहितास्तथा।
jvalanti sahitāṅgārā bhrātaraḥ sahitāstathā/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रविभक्ता निशाम्यन्ति यथाङ्गारस्तथा नराः॥१॥
pravibhaktā niśāmyanti yathāṅgārastathā narāḥ//1//
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.