Library·Divyāvadāna·169
<१६९>तदर्हसि ज्योतिष्कं कुमारं दातुमिति। राजा कथयति--गृहपते, न मया त्वत्सकाशात् ज्योतिष्कः कुमारो गृहीतः, किं तु भगवता मम न्यस्तः।
<169>tadarhasi jyotiṣkaṃ kumāraṃ dātumiti/ rājā kathayati--gṛhapate, na mayā tvatsakāśāt jyotiṣkaḥ kumāro gṛhītaḥ, kiṃ tu bhagavatā mama nyastaḥ/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यदि त्वं कुमारेणार्थी, भगवत्सकाशं गच्छेति। स भगवत्सकाशं गतः।
yadi tvaṃ kumāreṇārthī, bhagavatsakāśaṃ gaccheti/ sa bhagavatsakāśaṃ gataḥ/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पादयोर् निपत्य कथयति--भगवन्, मम ज्ञातय एवं परिभाषन्ते--यदि तावत् कुमारमानयसीत्येवं कुशलम्।
pādayor nipatya kathayati--bhagavan, mama jñātaya evaṃ paribhāṣante--yadi tāvat kumāramānayasītyevaṃ kuśalam/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नो चेदानयसि, वयं त्वां ज्ञातिमध्यादुत्क्षिपामः, संकारं पातयामः, रथ्यावीथीचत्वरशृङ्गाटकेषु चावरणं निश्चारयामः।
no cedānayasi, vayaṃ tvāṃ jñātimadhyādutkṣipāmaḥ, saṃkāraṃ pātayāmaḥ, rathyāvīthīcatvaraśṛṅgāṭakeṣu cāvaraṇaṃ niścārayāmaḥ/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अस्माकं भगिनी सुभद्रेण गृहपतिना प्रघातिता।
asmākaṃ bhaginī subhadreṇa gṛhapatinā praghātitā/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्त्रीघातको ऽयम्। न केनचिदाभाषितव्य इति। राजकुले चानर्थं कारयाम इति।
strīghātako 'yam/ na kenacidābhāṣitavya iti/ rājakule cānarthaṃ kārayāma iti/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तदर्हसि ज्योतिष्कं कुमारं दापयितुमिति। भगवान् संलक्षयति--यदि सुभद्रो ज्योतिष्कं कुमारं न लभते, स्थानमेतद्विद्यते यदुष्णं रुधिरं छर्दयित्वा कालं करिष्यति।
tadarhasi jyotiṣkaṃ kumāraṃ dāpayitumiti/ bhagavān saṃlakṣayati--yadi subhadro jyotiṣkaṃ kumāraṃ na labhate, sthānametadvidyate yaduṣṇaṃ rudhiraṃ chardayitvā kālaṃ kariṣyati/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इति विदित्वा आयुष्मन्तमानन्दमामन्त्रयते--गच्छ आनन्द, राजानं बिम्बिसारं मद्वचनेनारोग्यय, एवं च वद--अनुप्रयच्छ महाराज सुभद्रस्य गृहपतेर्ज्योतिष्कं कुमारम्।
iti viditvā āyuṣmantamānandamāmantrayate--gaccha ānanda, rājānaṃ bimbisāraṃ madvacanenārogyaya, evaṃ ca vada--anuprayaccha mahārāja subhadrasya gṛhapaterjyotiṣkaṃ kumāram/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यदि सुभद्रो गृहपतिर्ज्योतिष्कं कुमारं न लभते, स्थानमेतद्विद्यते यदुष्णं शोणितं छर्दयित्वा कालं करिष्यतीति।
yadi subhadro gṛhapatirjyotiṣkaṃ kumāraṃ na labhate, sthānametadvidyate yaduṣṇaṃ śoṇitaṃ chardayitvā kālaṃ kariṣyatīti/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एवं भदन्तेत्यायुष्मानानन्दो भगवतः प्रतिश्रुत्य येन राजा बिम्बिसारस्तेनोपसंस्क्रान्तः।
evaṃ bhadantetyāyuṣmānānando bhagavataḥ pratiśrutya yena rājā bimbisārastenopasaṃskrāntaḥ/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
उपसंक्रम्य राजानं बिम्बिसारमेतदवोचत्--भगवांस्ते महाराज आरोग्ययति, कथयति च--अनुप्रयच्छ महाराज सुभद्रस्य गृहपतेर्ज्योतिष्कं कुमारम्।
upasaṃkramya rājānaṃ bimbisārametadavocat--bhagavāṃste mahārāja ārogyayati, kathayati ca--anuprayaccha mahārāja subhadrasya gṛhapaterjyotiṣkaṃ kumāram/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यदि सुभद्रो गृहपतिर्ज्योतिष्कं कुमारं न लभते, स्थानमेतद्विद्यते यत् सुभद्रो गृहपतिरुष्णं शोणितं छर्दयित्वा कालं करिष्ये।
yadi subhadro gṛhapatirjyotiṣkaṃ kumāraṃ na labhate, sthānametadvidyate yat subhadro gṛhapatiruṣṇaṃ śoṇitaṃ chardayitvā kālaṃ kariṣye/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
राजा कथयति--वन्दे भदन्तानन्द बुद्धं भगवन्तम्। यथा भगवानाज्ञापयति तथा करिष्ये।
rājā kathayati--vande bhadantānanda buddhaṃ bhagavantam/ yathā bhagavānājñāpayati tathā kariṣye/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आरोग्यमित्युक्ता आयुष्मानानन्दः प्रक्रान्तः। राजा बिम्बिसारः कथयति--गृहपते, मया अयं कुमारः संवर्धितः।
ārogyamityuktā āyuṣmānānandaḥ prakrāntaḥ/ rājā bimbisāraḥ kathayati--gṛhapate, mayā ayaṃ kumāraḥ saṃvardhitaḥ/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रियश्च मे मनापश्च। समयतो ऽहं मुञ्चामि, यदि मां दिवसे दिवसे त्रिष्कालं दर्शनायोपसंक्रामतीति।
priyaśca me manāpaśca/ samayato 'haṃ muñcāmi, yadi māṃ divase divase triṣkālaṃ darśanāyopasaṃkrāmatīti/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स कथयति--देव उपसंक्रमिष्यति।
sa kathayati--deva upasaṃkramiṣyati/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
को ऽन्य उपसंक्रमितव्य इति? स राज्ञा सर्वालंकारविभूषितं कृत्वा हस्तिस्कन्ध आरोप्य विसर्जितः॥
ko 'nya upasaṃkramitavya iti? sa rājñā sarvālaṃkāravibhūṣitaṃ kṛtvā hastiskandha āropya visarjitaḥ//
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आचरितमेतल्लोकस्य--न तावत् पुत्रस्य नाम प्रज्ञायते यावत् पिता जीवति। यावदपरेण समयेन सुभद्रो गृहपतिः कालगतः।
ācaritametallokasya--na tāvat putrasya nāma prajñāyate yāvat pitā jīvati/ yāvadapareṇa samayena subhadro gṛhapatiḥ kālagataḥ/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ज्योतिष्कः कुमारः स्वगृहे प्रतिष्ठितः। स बुद्धे ऽभिप्रसन्नो धर्मे संघे ऽभिप्रसन्नः।
jyotiṣkaḥ kumāraḥ svagṛhe pratiṣṭhitaḥ/ sa buddhe 'bhiprasanno dharme saṃghe 'bhiprasannaḥ/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
बुद्धं शरणं गतो धर्मं संघं शरणं गतः। तेन यस्मिन् प्रदेशे तेन सुभद्रेण पत्नी आघातिता, तस्मिन् प्रदेशे विहारं कारयित्वा सर्वापकरणसम्पूर्णश्चातुर्दिशार्यभिक्षुसंघाय निर्यातितः।
buddhaṃ śaraṇaṃ gato dharmaṃ saṃghaṃ śaraṇaṃ gataḥ/ tena yasmin pradeśe tena subhadreṇa patnī āghātitā, tasmin pradeśe vihāraṃ kārayitvā sarvāpakaraṇasampūrṇaścāturdiśāryabhikṣusaṃghāya niryātitaḥ/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तथा स्थविरैरपि सूत्रान्त उपनिबद्धम्--भगवान् राजगृहे विहरति मृदितकुक्षिके दाव इति॥
tathā sthavirairapi sūtrānta upanibaddham--bhagavān rājagṛhe viharati mṛditakukṣike dāva iti//
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सुभद्रस्य गृहपतेः पौरुषेया ये पण्यमादाय देशान्तरं गताः, तैः श्रुतम्--सुभद्रो गृहपतिः कालगतः।
subhadrasya gṛhapateḥ pauruṣeyā ye paṇyamādāya deśāntaraṃ gatāḥ, taiḥ śrutam--subhadro gṛhapatiḥ kālagataḥ/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ज्योतिष्कः कुमारः स्वगृहे प्रतिष्ठितः। स बुद्धे ऽभिप्रसन्नो धर्मे संघे ऽभिप्रसन्नो बुद्धं शरणं गतो धर्मं संघं शरणं गत इति।
jyotiṣkaḥ kumāraḥ svagṛhe pratiṣṭhitaḥ/ sa buddhe 'bhiprasanno dharme saṃghe 'bhiprasanno buddhaṃ śaraṇaṃ gato dharmaṃ saṃghaṃ śaraṇaṃ gata iti/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तेषां च गोशीर्षचननमयं पात्रं संपन्नम्।
teṣāṃ ca gośīrṣacananamayaṃ pātraṃ saṃpannam/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तैस्तद्रत्नानां पूरयित्वा ज्योतिष्कस्य गृहपतेः प्राभृतमनुप्रेषितम्। तेन तद्दीर्घे स्तम्भे आरोप्य स्थापितम्।
taistadratnānāṃ pūrayitvā jyotiṣkasya gṛhapateḥ prābhṛtamanupreṣitam/ tena taddīrghe stambhe āropya sthāpitam/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
घण्डावघोषणं कारितम्--नेदं केनचित् विष्टया वा <१७०>शीतया वा कर्कटकेन वा गृहीतव्यम्।
ghaṇḍāvaghoṣaṇaṃ kāritam--nedaṃ kenacit viṣṭayā vā <170>śītayā vā karkaṭakena vā gṛhītavyam/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.