Divyāvadāna 188

पुत्र, त्वं सुकुमारः। न शक्यसि भृतिकया कर्म कर्तुम्।

putra, tvaṃ sukumāraḥ/ na śakyasi bhṛtikayā karma kartum/

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अम्ब गच्छामि, शक्यामि। पुत्र, यदि शक्यो ऽसि, गच्छ। स तया अनुज्ञातो भृतकवीथीं गत्वा अवस्थितः।

amba gacchāmi, śakyāmi/ putra, yadi śakyo 'si, gaccha/ sa tayā anujñāto bhṛtakavīthīṃ gatvā avasthitaḥ/

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ब्राह्मणगृहपतयो ऽन्यान् भृतकपुरुषान् गृह्णन्ति, तं न कश्चित् पृच्छति।

brāhmaṇagṛhapatayo 'nyān bhṛtakapuruṣān gṛhṇanti, taṃ na kaścit pṛcchati/

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स तत्र दिवसमतिनाम्य विकाले गृहं गतः। स मात्रा पृष्टह्--पुत्र, कृतं ते भृतिकया कर्म? अम्ब, किं करोमि? न मां कश्चित् पृच्छति।

sa tatra divasamatināmya vikāle gṛhaṃ gataḥ/ sa mātrā pṛṣṭah--putra, kṛtaṃ te bhṛtikayā karma? amba, kiṃ karomi? na māṃ kaścit pṛcchati/

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पुत्र, न एवंविधा भृतकपुरुषा भवन्ति। पुत्र, स्फटितपरुषा रूक्षकेशा मलिनवस्त्रनिवसनाः।

putra, na evaṃvidhā bhṛtakapuruṣā bhavanti/ putra, sphaṭitaparuṣā rūkṣakeśā malinavastranivasanāḥ/

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यद्यवश्यं त्वया भृतिकया कर्म कर्तव्यम्, ईदृशं वेषमास्थाय भृतकवीथीं गत्वा तिष्ठ।

yadyavaśyaṃ tvayā bhṛtikayā karma kartavyam, īdṛśaṃ veṣamāsthāya bhṛtakavīthīṃ gatvā tiṣṭha/

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अम्ब, शोभनम्। एवं करोमि। सो ऽपरस्मिन् दिवसे तादृशं वेषमास्थाय भृतकवीथीं गत्वा अवस्थितः।

amba, śobhanam/ evaṃ karomi/ so 'parasmin divase tādṛśaṃ veṣamāsthāya bhṛtakavīthīṃ gatvā avasthitaḥ/

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यावदन्यतरस्य गृहपतेर्गृहमुत्तिष्ठते।

yāvadanyatarasya gṛhapatergṛhamuttiṣṭhate/

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स भृतकानामर्थे वीथीं गतः। तेन तं प्रत्याख्याय अन्ये भृतकपुरुषा गृहीताः।

sa bhṛtakānāmarthe vīthīṃ gataḥ/ tena taṃ pratyākhyāya anye bhṛtakapuruṣā gṛhītāḥ/

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स कथयति--गृहपते, अहमपि भृतिकया कर्म करोमीति। गृहपतिः कथयति--पुत्र, त्वं सुकुमारः, न शक्ष्यसि भृतिकया कर्म कर्तुम्।

sa kathayati--gṛhapate, ahamapi bhṛtikayā karma karomīti/ gṛhapatiḥ kathayati--putra, tvaṃ sukumāraḥ, na śakṣyasi bhṛtikayā karma kartum/

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तात्, किं त्वं पूर्वं भृतिं ददासि, आहोस्वित् पश्चात्?।

tāt, kiṃ tvaṃ pūrvaṃ bhṛtiṃ dadāsi, āhosvit paścāt?/

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तात्, अद्य तात्वत् कर्म करोमि। यदि तोषयिष्यामि, दास्यसि भृतिमिति।

tāt, adya tātvat karma karomi/ yadi toṣayiṣyāmi, dāsyasi bhṛtimiti/

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स संलक्षयति--शोभनमेष कथयति। अद्य तावत् जिज्ञास्यामि यदि शक्ष्यति कर्म कर्तुम्, दास्यामि।

sa saṃlakṣayati--śobhanameṣa kathayati/ adya tāvat jijñāsyāmi yadi śakṣyati karma kartum, dāsyāmi/

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

न शक्ष्यति, न दास्यामीति विदित्वा कथयति--पुत्र आगच्छ, गच्छाम इति।

na śakṣyati, na dāsyāmīti viditvā kathayati--putra āgaccha, gacchāma iti/

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स तेन गृहं नीतः। ते ऽन्यभृतकाः शाठ्येन कर्म कुर्वन्ति। स त्वरितत्वरितं कर्म करोति।

sa tena gṛhaṃ nītaḥ/ te 'nyabhṛtakāḥ śāṭhyena karma kurvanti/ sa tvaritatvaritaṃ karma karoti/

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तांश्च भृतकान् समनुशास्ति। वयं तावत् पूर्वकेण दुश्चरितेन दरिद्रगृहेषूपपन्नाः।

tāṃśca bhṛtakān samanuśāsti/ vayaṃ tāvat pūrvakeṇa duścaritena daridragṛheṣūpapannāḥ/

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तद्यदि शाठ्येन कर्म करिष्यामः, इतश्च्युतानां का गतिभविष्यति? ते कथयन्ति--भागिनेय, त्वं नवदान्तः।

tadyadi śāṭhyena karma kariṣyāmaḥ, itaścyutānāṃ kā gatibhaviṣyati? te kathayanti--bhāgineya, tvaṃ navadāntaḥ/

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्थानमेतद्विद्यते यदस्माकं पृष्ठतो गमिष्यसि। आगच्छ पश्यामः।

sthānametadvidyate yadasmākaṃ pṛṣṭhato gamiṣyasi/ āgaccha paśyāmaḥ/

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स लोकाख्यायिकायां कुशलः। तेंस् तेषां तादृशी लोकाख्यानकथा प्रस्तुता, यां श्रुत्वा ते भृतकपुरुषा आक्षिप्ताः।

sa lokākhyāyikāyāṃ kuśalaḥ/ teṃs teṣāṃ tādṛśī lokākhyānakathā prastutā, yāṃ śrutvā te bhṛtakapuruṣā ākṣiptāḥ/

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तस्यातिस्वरेण गच्छतो ऽनुपदं गच्छन्ति, मा लोकाख्यायिकां न श्रोष्याम इति।

tasyātisvareṇa gacchato 'nupadaṃ gacchanti, mā lokākhyāyikāṃ na śroṣyāma iti/

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तस्मिन् दिवसे तैर्भृतकपुरुषैस्तद्द्विगुणं कर्म कृतम्।

tasmin divase tairbhṛtakapuruṣaistaddviguṇaṃ karma kṛtam/

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सो ऽधिष्ठायकपुरुषं पृच्छति--भोः पुरुष, किं त्वया अपरे भृतका गृहीताह्? आर्य, न गृहीताः।

so 'dhiṣṭhāyakapuruṣaṃ pṛcchati--bhoḥ puruṣa, kiṃ tvayā apare bhṛtakā gṛhītāh? ārya, na gṛhītāḥ/

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अथ कस्मादद्य द्विगुणं कर्म कृतम्? तेन यथावृत्तमारोचितम्।

atha kasmādadya dviguṇaṃ karma kṛtam? tena yathāvṛttamārocitam/

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

श्रुत्वा गृहपतिस्तस्य दारकस्य द्विगुणां भृतिं दातुमारब्धः।

śrutvā gṛhapatistasya dārakasya dviguṇāṃ bhṛtiṃ dātumārabdhaḥ/

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स कथयति--तात्, किं द्विदैवसिकां भृतिं ददासीति? स कथयति--पुत्र, न द्विदैवसिकां ददामि, अपि तु प्रसन्नो ऽहं प्रसन्नाधिकारं करोमीति।

sa kathayati--tāt, kiṃ dvidaivasikāṃ bhṛtiṃ dadāsīti? sa kathayati--putra, na dvidaivasikāṃ dadāmi, api tu prasanno 'haṃ prasannādhikāraṃ karomīti/

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स कथयति--तात्, यदि त्वं ममाभिप्रसन्नः, यावत् तव गृहे कर्म कर्तव्यं तावत् तवैव हस्ते तिष्ठतु।

sa kathayati--tāt, yadi tvaṃ mamābhiprasannaḥ, yāvat tava gṛhe karma kartavyaṃ tāvat tavaiva haste tiṣṭhatu/

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पुत्र एवं भवतु। यदा तस्य गृहपतेस्तद्गृहं परिसमाप्तम्, तदा असौ दारको भृतिं गणयितुमारब्धो यावत् पञ्च कार्षापणशतानि न परिपूर्यन्ते।

putra evaṃ bhavatu/ yadā tasya gṛhapatestadgṛhaṃ parisamāptam, tadā asau dārako bhṛtiṃ gaṇayitumārabdho yāvat pañca kārṣāpaṇaśatāni na paripūryante/

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स रोदितुमारब्धः। स गृहपतिः कथयति--पुत्र, किं रोदिषि? मासि मया किंचित् व्यंसितः।

sa roditumārabdhaḥ/ sa gṛhapatiḥ kathayati--putra, kiṃ rodiṣi? māsi mayā kiṃcit vyaṃsitaḥ/

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तात्, महात्मा त्वम्, किं मां व्यंसयिष्यसि? अपि तु अहमेव मन्दभाग्यः।

tāt, mahātmā tvam, kiṃ māṃ vyaṃsayiṣyasi? api tu ahameva mandabhāgyaḥ/

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मया पञ्चानां कार्षापणशतानामर्थाय भृतिकया कर्म प्रारब्धं बुद्धप्रमुखं भिक्षुसंघं भोजयिष्यामि, ततो देवेषूपपत्स्यामीति।

mayā pañcānāṃ kārṣāpaṇaśatānāmarthāya bhṛtikayā karma prārabdhaṃ buddhapramukhaṃ bhikṣusaṃghaṃ bhojayiṣyāmi, tato deveṣūpapatsyāmīti/

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तानि <१८९>न परिपूर्णानि।

tāni <189>na paripūrṇāni/

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.