Library·Divyāvadāna·19

Divyāvadāna 19

स तेनाभिहितह्--भो पुरुष, कियता मूल्येन दीयते? पञ्चभिः कार्षापणशतैः।

sa tenābhihitah--bho puruṣa, kiyatā mūlyena dīyate? pañcabhiḥ kārṣāpaṇaśataiḥ/

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तेन तं काष्ठभारं गृहीत्वा तद्गोशीर्षचन्दनमपनीय वीथीं गत्वा करपत्रिकया चतस्रः खण्डिकाः कृताः।

tena taṃ kāṣṭhabhāraṃ gṛhītvā tadgośīrṣacandanamapanīya vīthīṃ gatvā karapatrikayā catasraḥ khaṇḍikāḥ kṛtāḥ/

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तच्चूर्णकस्यार्थं कार्षापणसहस्रेण विक्रीतं वर्तते। ततस्तस्य पुरुषस्य पञ्चकार्षापणशतानि दत्तानि।

taccūrṇakasyārthaṃ kārṣāpaṇasahasreṇa vikrītaṃ vartate/ tatastasya puruṣasya pañcakārṣāpaṇaśatāni dattāni/

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

उक्तं च--एनं काष्ठभारकममुष्मिन् गृहे भविलपत्नी तिष्ठति तत्र नय, वक्तव्या पूर्णेन प्रेषितेति।

uktaṃ ca--enaṃ kāṣṭhabhārakamamuṣmin gṛhe bhavilapatnī tiṣṭhati tatra naya, vaktavyā pūrṇena preṣiteti/

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तेनासौ नीतो यथावृत्तं चारोचितम्। सा उरसि प्रहारं दत्त्वा कथयति--यद्यसावर्थात्परिभ्रष्टः, किं प्रज्ञयापि परिभ्रष्टह्? पक्वमानयेति पाचनं प्रेषितम्।

tenāsau nīto yathāvṛttaṃ cārocitam/ sā urasi prahāraṃ dattvā kathayati--yadyasāvarthātparibhraṣṭaḥ, kiṃ prajñayāpi paribhraṣṭah? pakvamānayeti pācanaṃ preṣitam/

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तदेव नास्ति यत् पक्तव्यमिति। पूर्णेन शेषकतिपयकार्षापणैर्दासदासीगोमहिषीवस्त्राणि जीवितोपकरणानि पक्वमादायागत्य दम्पत्योरुपनामितवान्।

tadeva nāsti yat paktavyamiti/ pūrṇena śeṣakatipayakārṣāpaṇairdāsadāsīgomahiṣīvastrāṇi jīvitopakaraṇāni pakvamādāyāgatya dampatyorupanāmitavān/

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तेन कुटुम्बं संतोषितम्॥

tena kuṭumbaṃ saṃtoṣitam//

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अत्रान्तरे सौर्पारकीयो राजा दाहज्वरेण विक्लवीभूतः। तस्य वैद्यैर्गोशीर्षचन्दनमुपा दिष्टम्।

atrāntare saurpārakīyo rājā dāhajvareṇa viklavībhūtaḥ/ tasya vaidyairgośīrṣacandanamupā diṣṭam/

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततो ऽमात्या गोशीर्षचन्दनं समन्वेषयितुमारब्धाः। तैर्वीथ्यां पारम्पर्येण श्रुतम्। ते पूर्णस्य सकाशं गत्वा कथयन्ति--तवास्ति गोशीर्षचन्दनम्? स आह--अस्ति।

tato 'mātyā gośīrṣacandanaṃ samanveṣayitumārabdhāḥ/ tairvīthyāṃ pāramparyeṇa śrutam/ te pūrṇasya sakāśaṃ gatvā kathayanti--tavāsti gośīrṣacandanam? sa āha--asti/

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ते ऊचुह्--कियता मूल्येन दीयते? स आह--कार्षापणसहस्रेण।

te ūcuh--kiyatā mūlyena dīyate? sa āha--kārṣāpaṇasahasreṇa/

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तैः कार्षापणसहस्रेण गृहीत्वा राज्ञः प्रलेपो दत्तः, स्वस्थीभूतः।

taiḥ kārṣāpaṇasahasreṇa gṛhītvā rājñaḥ pralepo dattaḥ, svasthībhūtaḥ/

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

राजा संलक्षयति--कीदृशो ऽसौ यस्य गृहे गोशीर्षचन्दनं नास्ति। राजा पृच्छति--कुत एतत्? देव पूर्णात्।

rājā saṃlakṣayati--kīdṛśo 'sau yasya gṛhe gośīrṣacandanaṃ nāsti/ rājā pṛcchati--kuta etat? deva pūrṇāt/

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आहूयतां पूर्णकः। स दूतेन गत्वा उक्तह्--पूर्ण, देवस्त्वां शब्दापयतीति।

āhūyatāṃ pūrṇakaḥ/ sa dūtena gatvā uktah--pūrṇa, devastvāṃ śabdāpayatīti/

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स विचारयितुमारब्धह्--किमर्थं मां राजा शब्दापयति? स संलक्षयति--गोशीर्षचन्दनेनासौ राजा स्वस्थीभूतः।

sa vicārayitumārabdhah--kimarthaṃ māṃ rājā śabdāpayati? sa saṃlakṣayati--gośīrṣacandanenāsau rājā svasthībhūtaḥ/

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तदर्थं मां शब्दायति। सर्वथा गोशीर्षचन्दनमादाय गन्तव्यम्।

tadarthaṃ māṃ śabdāyati/ sarvathā gośīrṣacandanamādāya gantavyam/

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स गोशीर्षचन्दनस्य तिस्रो गण्डिका वस्त्रेण पिधायैकं पाणिना गृहीत्वा राज्ञः सकाशं गतः।

sa gośīrṣacandanasya tisro gaṇḍikā vastreṇa pidhāyaikaṃ pāṇinā gṛhītvā rājñaḥ sakāśaṃ gataḥ/

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

राज्ञा पृष्टह्--पूर्ण, अस्ति किंचिद् गोशीर्षचन्दनम्। स कथयति--देव इदमस्ति।

rājñā pṛṣṭah--pūrṇa, asti kiṃcid gośīrṣacandanam/ sa kathayati--deva idamasti/

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

किमस्य मूल्यम्? देव सुवर्णलक्षाः। अपरमस्ति? देव अस्ति। तेन तास्तिस्रो गण्डिका दर्शिताः।

kimasya mūlyam? deva suvarṇalakṣāḥ/ aparamasti? deva asti/ tena tāstisro gaṇḍikā darśitāḥ/

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

राज्ञामात्यानामाज्ञा दत्ता--पूर्णस्य चतस्रः सुवर्णलक्षाः प्रयच्छतेति।

rājñāmātyānāmājñā dattā--pūrṇasya catasraḥ suvarṇalakṣāḥ prayacchateti/

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पूर्णः कथयति--देव, तिस्रो दीयन्ताम्। एकगण्डिका देवस्य प्राभृतमिति। ततस्तस्य तिस्रो दत्ताः।

pūrṇaḥ kathayati--deva, tisro dīyantām/ ekagaṇḍikā devasya prābhṛtamiti/ tatastasya tisro dattāḥ/

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

राजा कथयति--पूर्ण, परितुष्टो ऽहम्। वद किं ते वरमनुप्रयच्छामीति। पूर्णः कथयति--यदि मे देवः परितुष्टो देवस्य विजते ऽपरिभूतो वसेयमिति।

rājā kathayati--pūrṇa, parituṣṭo 'ham/ vada kiṃ te varamanuprayacchāmīti/ pūrṇaḥ kathayati--yadi me devaḥ parituṣṭo devasya vijate 'paribhūto vaseyamiti/

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

राज्ञा अमात्यानामाज्ञा दत्ता--भवन्तः, अद्याग्रेण कुमाराणामाज्ञा देया न त्वेवं पूर्णस्येति।

rājñā amātyānāmājñā dattā--bhavantaḥ, adyāgreṇa kumārāṇāmājñā deyā na tvevaṃ pūrṇasyeti/

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यावन्महासमुद्रात् पञ्चमात्राणि वणिक्शतानि संसिद्धयानपात्राणि सूर्पारकं नगरमनुप्राप्तानि।

yāvanmahāsamudrāt pañcamātrāṇi vaṇikśatāni saṃsiddhayānapātrāṇi sūrpārakaṃ nagaramanuprāptāni/

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वणिग्ग्रामेण क्रियाकारः कृतह्--न केनचिदस्माकं समस्तानां निर्गत्यैकाकिना वणिजां सकाशमुपसंक्रमितव्यम्।

vaṇiggrāmeṇa kriyākāraḥ kṛtah--na kenacidasmākaṃ samastānāṃ nirgatyaikākinā vaṇijāṃ sakāśamupasaṃkramitavyam/

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गण एव संभूय भाण्डं ग्रहीष्यतीति।

gaṇa eva saṃbhūya bhāṇḍaṃ grahīṣyatīti/

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अपरे कथयन्ति--पूर्णमपि शब्दापयामः। अन्ये कथयन्ति--किं तस्य कृपणस्यास्ति यः शब्दायत इति।

apare kathayanti--pūrṇamapi śabdāpayāmaḥ/ anye kathayanti--kiṃ tasya kṛpaṇasyāsti yaḥ śabdāyata iti/

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तेन खलु समयेन पूर्णो बहिर्निर्गतः। तेन श्रुतं महासमुद्रात् पञ्च वणिक्छतानि संसिद्धयानपात्राणि सूर्पारकं नगरमनुप्राप्तानीति।

tena khalu samayena pūrṇo bahirnirgataḥ/ tena śrutaṃ mahāsamudrāt pañca vaṇikchatāni saṃsiddhayānapātrāṇi sūrpārakaṃ nagaramanuprāptānīti/

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सो ऽप्रविश्यैव नगरं तेषां सकाशमुपसंक्रान्तः। पृच्छति--भवतः, किमिदं द्रव्यमिति? ते कथयन्ति--इदं चेदं चेति।

so 'praviśyaiva nagaraṃ teṣāṃ sakāśamupasaṃkrāntaḥ/ pṛcchati--bhavataḥ, kimidaṃ dravyamiti? te kathayanti--idaṃ cedaṃ ceti/

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

किं मूल्यम्? ते कथयन्ति--सार्थवाह, दूरमपि परमपि गत्वा त्वमेव प्रष्टव्यः।

kiṃ mūlyam? te kathayanti--sārthavāha, dūramapi paramapi gatvā tvameva praṣṭavyaḥ/

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यद्यप्येवं तथापि उच्यतां मूल्यम्। तैरष्टादश सुवर्णलक्षा मूल्यमुपदिष्टम्। स <२०>कथयति--भवन्तस्तिस्रो लक्षा अवद्रंगं गृह्णीत, ममैतत्।

yadyapyevaṃ tathāpi ucyatāṃ mūlyam/ tairaṣṭādaśa suvarṇalakṣā mūlyamupadiṣṭam/ sa <20>kathayati--bhavantastisro lakṣā avadraṃgaṃ gṛhṇīta, mamaitat/

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.