Library·Divyāvadāna·193
असति बुद्धानामुत्पादे प्रत्येकबुद्धा लोक उत्पद्यन्ते हीनदीनानुकम्पकाः प्रान्तशयनासनभक्ता एकदक्षिणीया लोकस्या। यावदन्यतमः प्रत्येकबुद्धो जनपदचारिकां चरंस्तं कर्वटकमनुप्राप्तः।
asati buddhānāmutpāde pratyekabuddhā loka utpadyante hīnadīnānukampakāḥ prāntaśayanāsanabhaktā ekadakṣiṇīyā lokasyā/ yāvadanyatamaḥ pratyekabuddho janapadacārikāṃ caraṃstaṃ karvaṭakamanuprāptaḥ/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रान्तशयनासनसेविनस्ते न। सो ऽप्रविश्यैव कर्वटकम् येन तदुद्यानं तेनोपसंक्रान्तः। अद्राक्षीत् स गृहपतिस्तं प्रत्येकबुद्धं कायप्रासादिकं च शान्तेनेर्यापथेनोद्यानं प्रविशन्तम्।
prāntaśayanāsanasevinaste na/ so 'praviśyaiva karvaṭakam yena tadudyānaṃ tenopasaṃkrāntaḥ/ adrākṣīt sa gṛhapatistaṃ pratyekabuddhaṃ kāyaprāsādikaṃ ca śānteneryāpathenodyānaṃ praviśantam/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दृष्ट्वा च पुनः प्रीतिप्रामोद्यजातस्त्वरितत्वरितं प्रत्युद्गतः।
dṛṣṭvā ca punaḥ prītiprāmodyajātastvaritatvaritaṃ pratyudgataḥ/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रत्येकबुद्धः संलक्षयति--आकीर्णमिदमुद्यानम्।
pratyekabuddhaḥ saṃlakṣayati--ākīrṇamidamudyānam/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अन्यत्र गच्छे। इति विदित्वा प्रतिनिवर्तितुमारब्धः। स गृहपतिः पादयोर् निपत्य कथयति--आर्य, किं निवर्तसे त्वम्? पिण्डकेनार्थी।
anyatra gacche/ iti viditvā pratinivartitumārabdhaḥ/ sa gṛhapatiḥ pādayor nipatya kathayati--ārya, kiṃ nivartase tvam? piṇḍakenārthī/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अहमपि पुण्येन। अस्मिन्नेवोद्याने विहर, पिण्डकेनाविघातं करोमीति।
ahamapi puṇyena/ asminnevodyāne vihara, piṇḍakenāvighātaṃ karomīti/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
परानुग्रहप्रवृत्तास्ते महात्मानः। स तस्यानुकम्पाचित्तमुपस्थाप्य तस्मिन्नेवोद्याने विहर्तुमारब्धः।
parānugrahapravṛttāste mahātmānaḥ/ sa tasyānukampācittamupasthāpya tasminnevodyāne vihartumārabdhaḥ/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सो ऽपि तस्य पिण्डकेन योगोद्वहनं कर्तुं प्रवृत्तः।
so 'pi tasya piṇḍakena yogodvahanaṃ kartuṃ pravṛttaḥ/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यावदपरेण समयेन तस्य गृहपतेरन्यतरकर्वटके किंचित् करणीयमुत्पन्नम्। स पत्नीमामन्त्रयते--भद्रे, ममामुष्मिन् कर्वटके किंचित् करणीयमुत्पन्नम्।
yāvadapareṇa samayena tasya gṛhapateranyatarakarvaṭake kiṃcit karaṇīyamutpannam/ sa patnīmāmantrayate--bhadre, mamāmuṣmin karvaṭake kiṃcit karaṇīyamutpannam/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्राहं गच्छामि। त्वया तस्य महात्मनः प्रव्रजितस्यान्नपानेनाविघातः कर्तव्यः।
tatrāhaṃ gacchāmi/ tvayā tasya mahātmanaḥ pravrajitasyānnapānenāvighātaḥ kartavyaḥ/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इत्युक्त्वा प्रक्रान्तः। अपरस्मिन् दिवसे सा गृहपत्नी काल्यमेवोत्थाय तदर्थमन्नपानं साधयितुमारब्धा।
ityuktvā prakrāntaḥ/ aparasmin divase sā gṛhapatnī kālyamevotthāya tadarthamannapānaṃ sādhayitumārabdhā/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सा पुत्रेणोच्यते--अम्ब, कस्यार्थे ऽन्नपानं साध्यत इति? सा कथयति--पुत्र, यो ऽसौ उद्याने शान्तात्म प्रव्रजितस्तिष्ठति, तस्यार्थे साध्यत इति।
sā putreṇocyate--amba, kasyārthe 'nnapānaṃ sādhyata iti? sā kathayati--putra, yo 'sau udyāne śāntātma pravrajitastiṣṭhati, tasyārthe sādhyata iti/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स रुषितः कथयति--अम्ब, किमर्थं भृतिकया कर्म कृत्वा न भुङ्क्त इति? सा कथयति--पुत्र, मा एवं वोचः।
sa ruṣitaḥ kathayati--amba, kimarthaṃ bhṛtikayā karma kṛtvā na bhuṅkta iti? sā kathayati--putra, mā evaṃ vocaḥ/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अनिष्टो ऽस्य कर्मणो विपाक इति।
aniṣṭo 'sya karmaṇo vipāka iti/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स निवार्यमाणो ऽपि नावतिष्ठते। यावदसौ गृहपतिरागतः। पत्नीमामन्त्रयते--भद्रे, कृतस्ते तस्य पिण्डकेनाविघातह्? आर्यपुत्र कृतः।
sa nivāryamāṇo 'pi nāvatiṣṭhate/ yāvadasau gṛhapatirāgataḥ/ patnīmāmantrayate--bhadre, kṛtaste tasya piṇḍakenāvighātah? āryaputra kṛtaḥ/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
किं तु अनेन दारकेण तस्यान्तिके खरावाग्निश्चारिता।
kiṃ tu anena dārakeṇa tasyāntike kharāvāgniścāritā/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स कथयति--भद्रे, किं कथयति? तया विस्तरेण समाख्यातम्। स संलक्षयति--क्षमो ऽयं तपस्वी।
sa kathayati--bhadre, kiṃ kathayati? tayā vistareṇa samākhyātam/ sa saṃlakṣayati--kṣamo 'yaṃ tapasvī/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गच्छामि, तं महात्मानं क्षमापयामि--मा अत्यन्तमेव क्षतो भविष्यति।
gacchāmi, taṃ mahātmānaṃ kṣamāpayāmi--mā atyantameva kṣato bhaviṣyati/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इति विदित्वा तं दारकमादाय येन प्रत्येकबुद्धस्तेनोपसंक्रान्तः। अद्राक्षीत् स प्रत्येकबुद्धस्तं गृहपतिमात्मना द्वितीयमागच्छन्तम्।
iti viditvā taṃ dārakamādāya yena pratyekabuddhastenopasaṃkrāntaḥ/ adrākṣīt sa pratyekabuddhastaṃ gṛhapatimātmanā dvitīyamāgacchantam/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स संलक्षयति--न कदाचिदयं गृहपतिरात्मना द्वितीयमागच्छति।
sa saṃlakṣayati--na kadācidayaṃ gṛhapatirātmanā dvitīyamāgacchati/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत् किमत्र कारणमिति? असमन्वाहृत्य श्रावकप्रत्येकबुद्धानां ज्ञानदर्शनं न प्रवर्तते।
tat kimatra kāraṇamiti? asamanvāhṛtya śrāvakapratyekabuddhānāṃ jñānadarśanaṃ na pravartate/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स समन्वाहर्तुं प्रवृत्तः। तेन् समन्वाहृत्य विज्ञातम्। कायिकी तेषां महात्मनां धर्मदेशना न वाचिकी।
sa samanvāhartuṃ pravṛttaḥ/ ten samanvāhṛtya vijñātam/ kāyikī teṣāṃ mahātmanāṃ dharmadeśanā na vācikī/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स तस्यानुकम्पार्थं विततपक्ष हव हंसराज उपरिविहायसमभ्युद्गम्य ज्वलनतपनवर्षणविद्योतनप्रातिहार्याणि कर्तुमारब्धः।
sa tasyānukampārthaṃ vitatapakṣa hava haṃsarāja uparivihāyasamabhyudgamya jvalanatapanavarṣaṇavidyotanaprātihāryāṇi kartumārabdhaḥ/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आशु पृथग्जनस्य ऋद्धिरावर्जनकरी।
āśu pṛthagjanasya ṛddhirāvarjanakarī/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स मूलनिकृत्त इव द्रुमः सपुत्रः पादयोर् निपतितः। ततः स दारक आहृष्टरोमकूपः कथयति--अवतर अवतर सद्भूतदक्षिणीय, मम कामपङ्कनिमग्नस्य हस्तोद्धारमनुप्रयच्छेति।
sa mūlanikṛtta iva drumaḥ saputraḥ pādayor nipatitaḥ/ tataḥ sa dāraka āhṛṣṭaromakūpaḥ kathayati--avatara avatara sadbhūtadakṣiṇīya, mama kāmapaṅkanimagnasya hastoddhāramanuprayaccheti/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स तस्यानुकम्पार्थमवतीर्णः। स गृहपतिपुत्रस्तीव्रेणाशयेन पादयोर् निपत्य प्रणिधानं कर्तुमारब्धह्--यन्मया एवंविधे सद्भूतदक्षिणीये खरा वाग्निश्चारिता, मा तस्य कर्मणो भागी स्याम्।
sa tasyānukampārthamavatīrṇaḥ/ sa gṛhapatiputrastīvreṇāśayena pādayor nipatya praṇidhānaṃ kartumārabdhah--yanmayā evaṃvidhe sadbhūtadakṣiṇīye kharā vāgniścāritā, mā tasya karmaṇo bhāgī syām/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यत्तु इदानीं चित्तमभिप्रसादितम्, अनेनाहं कुशलमूलेनाढ्ये महाधने <१९४>महाभोगे कुले जायेयम्, एवंविधानां च धर्माणां लाभी स्याम्, प्रतिविशिष्टतरं चातः शास्तारमारागयेयं मा विरागयेयमिति॥
yattu idānīṃ cittamabhiprasāditam, anenāhaṃ kuśalamūlenāḍhye mahādhane <194>mahābhoge kule jāyeyam, evaṃvidhānāṃ ca dharmāṇāṃ lābhī syām, prativiśiṣṭataraṃ cātaḥ śāstāramārāgayeyaṃ mā virāgayeyamiti//
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.