सा अष्टानां वा नवानां वा मासानामत्ययात् प्रसूता।
sā aṣṭānāṃ vā navānāṃ vā māsānāmatyayāt prasūtā/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
Divyāvadāna 2
दारको जातः। अभिरूपो दर्शनीयः प्रासादिको गौरः कनकवर्णश्छत्राकारशिराः प्रलम्बबाहुर्विस्तीर्णविशालललाटः संगतभ्रूरुत्तुङ्गनासो रत्नप्रत्युप्तिकया कर्णिकया आमुक्तयालंकृतः।
dārako jātaḥ/ abhirūpo darśanīyaḥ prāsādiko gauraḥ kanakavarṇaśchatrākāraśirāḥ pralambabāhurvistīrṇaviśālalalāṭaḥ saṃgatabhrūruttuṅganāso ratnapratyuptikayā karṇikayā āmuktayālaṃkṛtaḥ/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
बलसेनेन गृहपतिना रत्नपरीक्षका आहूयोक्ताः। भवन्तः, रत्नानां मूल्यं कुरुत इति।
balasenena gṛhapatinā ratnaparīkṣakā āhūyoktāḥ/ bhavantaḥ, ratnānāṃ mūlyaṃ kuruta iti/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
न शक्यते रत्नानां मूल्यं कर्तुमिति। धर्मता यस्य न शक्यते मूल्यं कर्तुं तस्य कोटिमूल्यं क्रियते।
na śakyate ratnānāṃ mūlyaṃ kartumiti/ dharmatā yasya na śakyate mūlyaṃ kartuṃ tasya koṭimūlyaṃ kriyate/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ते कथयन्ति--गृहपते, अस्य रत्नस्य कोटिर्मूल्यमिति।
te kathayanti--gṛhapate, asya ratnasya koṭirmūlyamiti/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्य ज्ञातयः संगम्य समागम्य त्रीणि सप्तकानि एकविंशतिदिवसानि विस्तरेण जातस्य जातिमहं कृत्वा नामधेयं व्यवस्थापयन्ति--किं भवतु दारकस्य नामेति।
tasya jñātayaḥ saṃgamya samāgamya trīṇi saptakāni ekaviṃśatidivasāni vistareṇa jātasya jātimahaṃ kṛtvā nāmadheyaṃ vyavasthāpayanti--kiṃ bhavatu dārakasya nāmeti/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अयं दारकः कोटिमूल्यया रत्नप्रत्युप्तिकया आमुक्तया जातः, श्रवणेषु च नक्षत्रेषु। भवतु दारकस्य श्रोणः कोटिकर्ण इति नाम।
ayaṃ dārakaḥ koṭimūlyayā ratnapratyuptikayā āmuktayā jātaḥ, śravaṇeṣu ca nakṣatreṣu/ bhavatu dārakasya śroṇaḥ koṭikarṇa iti nāma/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यस्मिन्नेव दिवसे श्रोणः कोटिकर्णो जातः, तस्मिन्नेव दिवसे बलसेनस्य गृहपतेर्द्वौ प्रेष्यदारकौ जातौ।
yasminneva divase śroṇaḥ koṭikarṇo jātaḥ, tasminneva divase balasenasya gṛhapaterdvau preṣyadārakau jātau/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तेनैकस्य दारक इति नामधेयं व्यवस्थापितम्, अपरस्य पालक इति।
tenaikasya dāraka iti nāmadheyaṃ vyavasthāpitam, aparasya pālaka iti/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
श्रोणः कोटिकर्णो ऽष्टाभ्यो धात्रीभ्यो ऽनुप्रदत्तो द्वाभ्यामंसधात्रीभ्यां द्वाभ्यां क्रीडनिकाभ्यां द्वाभ्यां मलधात्रीभ्यां द्वाभ्यां क्षीरधात्रीभ्याम्।
śroṇaḥ koṭikarṇo 'ṣṭābhyo dhātrībhyo 'nupradatto dvābhyāmaṃsadhātrībhyāṃ dvābhyāṃ krīḍanikābhyāṃ dvābhyāṃ maladhātrībhyāṃ dvābhyāṃ kṣīradhātrībhyām/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सो ऽष्टाभिर्धात्रीभिरुन्नीयते वर्ध्यते क्षीरेण दध्ना नवनीतेन सर्पिषा सर्पिमण्डेनान्यैश्चोत्तप्तोत्तप्तैरुपकरणविशेषैः।
so 'ṣṭābhirdhātrībhirunnīyate vardhyate kṣīreṇa dadhnā navanītena sarpiṣā sarpimaṇḍenānyaiścottaptottaptairupakaraṇaviśeṣaiḥ/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आशु वर्धते ह्रदस्थमिव पङ्कजम्॥
āśu vardhate hradasthamiva paṅkajam//
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स यदा महान् संवृत्तस्तदा लिप्याम् उपन्यस्तः, संख्यायां गणनायां मुद्रायामुद्धारे न्यासे निक्षेपे वस्तुपरीक्षायां रत्नपरीक्षायाम्।
sa yadā mahān saṃvṛttastadā lipyām upanyastaḥ, saṃkhyāyāṃ gaṇanāyāṃ mudrāyāmuddhāre nyāse nikṣepe vastuparīkṣāyāṃ ratnaparīkṣāyām/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सो ऽष्टासु परीक्षासूद्घटको वाचकः पिण्डतः पटुप्रचारः संवृत्तः।
so 'ṣṭāsu parīkṣāsūdghaṭako vācakaḥ piṇḍataḥ paṭupracāraḥ saṃvṛttaḥ/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्य पित्रा त्रीणि वासगृहाणि मापितानि हैमन्तिकं ग्रैष्मिकं वार्षिकम्। त्रीणि उद्यानानि मापितानि हैमन्तिकं ग्रैष्मिकं वार्षिकम्।
tasya pitrā trīṇi vāsagṛhāṇi māpitāni haimantikaṃ graiṣmikaṃ vārṣikam/ trīṇi udyānāni māpitāni haimantikaṃ graiṣmikaṃ vārṣikam/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
त्रीणि अन्तःपुराणि प्रत्युपस्थापितानि ज्येष्ठकं मध्यमं कनीयसम्।
trīṇi antaḥpurāṇi pratyupasthāpitāni jyeṣṭhakaṃ madhyamaṃ kanīyasam/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स उपरिप्रासादतलगतो निष्पुरुषेण तूर्येण क्रीडति रमते परिचारयति।
sa upariprāsādatalagato niṣpuruṣeṇa tūryeṇa krīḍati ramate paricārayati/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
बलसेनो गृहपतिर् नित्यमेव कृषिकर्मान्ते उद्युक्तः। स कोटिकर्णस्तं पितरं पश्यति नित्यं कृषिकर्मान्ते--उद्युक्तम्।
balaseno gṛhapatir nityameva kṛṣikarmānte udyuktaḥ/ sa koṭikarṇastaṃ pitaraṃ paśyati nityaṃ kṛṣikarmānte--udyuktam/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स कथयति--तात, कस्यार्थे त्वं नित्यमेव कृषिकर्मान्ते उद्युक्तह्? स कथयति--पुत्र, यथा त्वमुपरिप्रासादतलगतो निष्पुरुषेण तूर्येण क्रीडसि रमसि परिचारयसि, यद्यहमपि एवमेव क्रीडेयं रमेयं परिचारयेयम्, नचिरादेवास्माकं भोगास्तनुत्वं परिक्षयं पर्यादायं गच्छेयुः।
sa kathayati--tāta, kasyārthe tvaṃ nityameva kṛṣikarmānte udyuktah? sa kathayati--putra, yathā tvamupariprāsādatalagato niṣpuruṣeṇa tūryeṇa krīḍasi ramasi paricārayasi, yadyahamapi evameva krīḍeyaṃ rameyaṃ paricārayeyam, nacirādevāsmākaṃ bhogāstanutvaṃ parikṣayaṃ paryādāyaṃ gaccheyuḥ/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स संलक्षयति--ममैवार्थं चोदना क्रियते।
sa saṃlakṣayati--mamaivārthaṃ codanā kriyate/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स कथयति--तात यद्येवम्, गच्छामि, महासमुद्रमवतरामि। पिता कथयति--पुत्र तावन्तं मे रत्नजातमस्ति।
sa kathayati--tāta yadyevam, gacchāmi, mahāsamudramavatarāmi/ pitā kathayati--putra tāvantaṃ me ratnajātamasti/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यदि त्वं तिलतण्डुलकोलकुलत्थन्यायेन रत्नानि परिमोक्ष्यसे, तथापि मे रत्नानां परिक्षयो न स्यात्।
yadi tvaṃ tilataṇḍulakolakulatthanyāyena ratnāni parimokṣyase, tathāpi me ratnānāṃ parikṣayo na syāt/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स कथयति--तात अनुजानीहि माम, पण्यमादाय महासमुद्रमवतरामीति।
sa kathayati--tāta anujānīhi māma, paṇyamādāya mahāsamudramavatarāmīti/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
बलसेनेन तस्यावश्यं निर्बन्धं ज्ञात्वानुज्ञातः। बलसेनेन गृहपतिना वासवग्रामके घण्टावघोषणं कृतम्--यो युष्माकमुत्सहते श्रोणेन कोटिकर्णेन सार्थवाहेन सार्धमशुल्केनातरपण्येन महासमुद्रमवतर्तुम्, स महासमुद्रगमनीयं पण्यं समुदानयतु।
balasenena tasyāvaśyaṃ nirbandhaṃ jñātvānujñātaḥ/ balasenena gṛhapatinā vāsavagrāmake ghaṇṭāvaghoṣaṇaṃ kṛtam--yo yuṣmākamutsahate śroṇena koṭikarṇena sārthavāhena sārdhamaśulkenātarapaṇyena mahāsamudramavatartum, sa mahāsamudragamanīyaṃ paṇyaṃ samudānayatu/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पञ्चभिर्वणिक्शतैर्महासमुद्रगमनीयं पण्यं समुदानीतम्।
pañcabhirvaṇikśatairmahāsamudragamanīyaṃ paṇyaṃ samudānītam/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
बलसेनो नाम गृहपतिः संलक्षयति--<३>कीदृशेन यानेन श्रोणः कोटिकर्णो यास्यति? स संलक्षयति--सचेद् हस्तिभिः, हस्तिनः सुकुमारा दुर्भराश्च, अश्वा अपि सुकुमारा दुभराश्च, गर्दभाः स्मृतिमन्तः सुकुमाराश्च।
balaseno nāma gṛhapatiḥ saṃlakṣayati--<3>kīdṛśena yānena śroṇaḥ koṭikarṇo yāsyati? sa saṃlakṣayati--saced hastibhiḥ, hastinaḥ sukumārā durbharāśca, aśvā api sukumārā dubharāśca, gardabhāḥ smṛtimantaḥ sukumārāśca/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.