<२०८>स संप्रस्थितः। यावत् पश्यति द्वितीयं विहारमुद्गतं मञ्चपीठवेदिकाजालवातायनपरिक्षिप्तं गवक्षपरिमण्डितं भिक्षूंश्च सुप्रावृतान् सुप्रतिच्छन्नाञ् शान्ताञ् शान्तेर्यापथे व्यवस्थितान्।
<208>sa saṃprasthitaḥ/ yāvat paśyati dvitīyaṃ vihāramudgataṃ mañcapīṭhavedikājālavātāyanaparikṣiptaṃ gavakṣaparimaṇḍitaṃ bhikṣūṃśca suprāvṛtān supraticchannāñ śāntāñ śānteryāpathe vyavasthitān/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तेषामुपसंक्रान्तः। स तैरुक्तह्--स्वागतं भदन्तसंघरक्षिताय। स तैर्विश्रामितः।
teṣāmupasaṃkrāntaḥ/ sa tairuktah--svāgataṃ bhadantasaṃgharakṣitāya/ sa tairviśrāmitaḥ/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विश्रामयित्वा विहारं प्रवेशितो यावत् पश्यति। शोभनां शयनासनप्रज्ञप्तिः कृत्वा प्रणीतं चाहारं समन्वाहृत्य स तैरुक्तह्--भदन्त संघरक्षित मुङ्क्ष्व।
viśrāmayitvā vihāraṃ praveśito yāvat paśyati/ śobhanāṃ śayanāsanaprajñaptiḥ kṛtvā praṇītaṃ cāhāraṃ samanvāhṛtya sa tairuktah--bhadanta saṃgharakṣita muṅkṣva/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तेन दृष्टादीनवेन भुक्तम्। मुक्त्वा एकान्ते ऽपक्रम्यास्थितः।
tena dṛṣṭādīnavena bhuktam/ muktvā ekānte 'pakramyāsthitaḥ/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तेषां गण्ड्याकोटिता। ते स्वकस्वकानि पात्राण्यादाय यथागत्य निषण्णाः।
teṣāṃ gaṇḍyākoṭitā/ te svakasvakāni pātrāṇyādāya yathāgatya niṣaṇṇāḥ/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स च विहारो ऽन्तर्हितः, तदन्नपानमयोरसं प्रादुर्भूतम्। तैरातस्वरं क्रन्दद्भिस्तावदयोरसेन परस्परमात्मा सिक्तो यावत् कालदकालीभूतम्।
sa ca vihāro 'ntarhitaḥ, tadannapānamayorasaṃ prādurbhūtam/ tairātasvaraṃ krandadbhistāvadayorasena parasparamātmā sikto yāvat kāladakālībhūtam/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततः पश्चात् पुनरपि स तेषां विहारः प्रादुर्भूतः।
tataḥ paścāt punarapi sa teṣāṃ vihāraḥ prādurbhūtaḥ/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ते च भिक्षवः पुनरपि शान्ताः शान्तेर्यापथेनावस्थिताः। स तेषां सकाशमुपसंक्रान्तह्--के यूयमायुष्मन्तः, केन वा कर्मणा इहोपपन्नाह्? दुष्कुहका भदन्त संघरक्षित जम्बुद्वीपका मनुष्याः, नाभिश्रद्दद्धास्यन्ति।
te ca bhikṣavaḥ punarapi śāntāḥ śānteryāpathenāvasthitāḥ/ sa teṣāṃ sakāśamupasaṃkrāntah--ke yūyamāyuṣmantaḥ, kena vā karmaṇā ihopapannāh? duṣkuhakā bhadanta saṃgharakṣita jambudvīpakā manuṣyāḥ, nābhiśraddaddhāsyanti/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स कथयति--अहं प्रत्यक्षदर्शी, कस्मान्नाभिश्रद्दधास्ये? ते कथयन्ति--भदन्त संघरक्षित, वयं काश्यपस्य सम्यक्सम्बुद्धस्य श्रावका आसन्।
sa kathayati--ahaṃ pratyakṣadarśī, kasmānnābhiśraddadhāsye? te kathayanti--bhadanta saṃgharakṣita, vayaṃ kāśyapasya samyaksambuddhasya śrāvakā āsan/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
संघस्य च स्नेहलाभे संपन्ने आगन्तुका भिक्षव आगताः। तैरस्माभिरनार्यपरिगृहीतैरेवं चित्तमुत्पादितम्--न तावद्भोजयिष्यामो यावदेते आगन्तुका भिक्षवो न प्रक्रान्ता भविष्यन्तीति।
saṃghasya ca snehalābhe saṃpanne āgantukā bhikṣava āgatāḥ/ tairasmābhiranāryaparigṛhītairevaṃ cittamutpāditam--na tāvadbhojayiṣyāmo yāvadete āgantukā bhikṣavo na prakrāntā bhaviṣyantīti/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तैरस्माभिस्तत्तथैव कृतम्। सप्ताहिकं चाकालदुर्दिनं प्रादुर्भूतम्। तेन तदन्नपानं क्लेदं गतम्।
tairasmābhistattathaiva kṛtam/ saptāhikaṃ cākāladurdinaṃ prādurbhūtam/ tena tadannapānaṃ kledaṃ gatam/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वयं श्रद्धादेयं विनिपातयित्वा इह प्रत्येकनरकेषूपपन्नाः। स्थानमेतद्विद्यते यदस्माभिरिह च्युतैर् नरकेषूपपत्तव्यं भविष्यति।
vayaṃ śraddhādeyaṃ vinipātayitvā iha pratyekanarakeṣūpapannāḥ/ sthānametadvidyate yadasmābhiriha cyutair narakeṣūpapattavyaṃ bhaviṣyati/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
साधु भदन्त संघरक्षित, जम्बुद्वीपं गत्वा सब्रह्मचारिणामारओचय--मा आयुष्मन्तः श्रद्धादेयं विनिपातयिष्यथ, मा अस्य एवम्रूपस्य दुःखदौर्मनस्यस्य भागिनो भविष्यथ, तद्यथा ब्राह्मणाः काश्यपीयाः॥
sādhu bhadanta saṃgharakṣita, jambudvīpaṃ gatvā sabrahmacāriṇāmāraocaya--mā āyuṣmantaḥ śraddhādeyaṃ vinipātayiṣyatha, mā asya evamrūpasya duḥkhadaurmanasyasya bhāgino bhaviṣyatha, tadyathā brāhmaṇāḥ kāśyapīyāḥ//
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स संप्रस्थितो यावत् पश्यति तृतीयं विहारमुद्गतं मञ्चपीठविदिकाजालवातायनगवाक्षपरिमण्डितं पूर्ववद्यावदायुष्मान् संघरक्षितो संघरक्षितो भुक्त्वा एकान्ते ऽपक्रम्याव्स्थितः।
sa saṃprasthito yāvat paśyati tṛtīyaṃ vihāramudgataṃ mañcapīṭhavidikājālavātāyanagavākṣaparimaṇḍitaṃ pūrvavadyāvadāyuṣmān saṃgharakṣito saṃgharakṣito bhuktvā ekānte 'pakramyāvsthitaḥ/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गण्ड्याकोटिता।
gaṇḍyākoṭitā/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स तेन विहार आदीप्तः प्रदीप्तः संप्रज्वलित एकज्वालीभूतो ध्मायितुमारब्धः। ते ऽपि तस्मिन्नार्तस्वरं क्रन्दतस्तावद्दग्धा यावत् कालादकालीभूतम्।
sa tena vihāra ādīptaḥ pradīptaḥ saṃprajvalita ekajvālībhūto dhmāyitumārabdhaḥ/ te 'pi tasminnārtasvaraṃ krandatastāvaddagdhā yāvat kālādakālībhūtam/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततः पश्चात् पुनरपि तेषां विहारः प्रादुर्भूतः, ते च भिक्षवः शान्तशान्तेनेर्यापथेनावस्थिताः।
tataḥ paścāt punarapi teṣāṃ vihāraḥ prādurbhūtaḥ, te ca bhikṣavaḥ śāntaśānteneryāpathenāvasthitāḥ/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स तेषां सकाशमुपसंक्रान्तह्--के यूयमायुष्मन्तः, केन वा कर्मणा इहोपपन्नाह्? दुष्कुहका भदन्त संघरक्षित जम्बुद्वीपका मनुष्याः, नाभिश्रद्दधास्यसि।
sa teṣāṃ sakāśamupasaṃkrāntah--ke yūyamāyuṣmantaḥ, kena vā karmaṇā ihopapannāh? duṣkuhakā bhadanta saṃgharakṣita jambudvīpakā manuṣyāḥ, nābhiśraddadhāsyasi/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स कथयति--अहं प्रत्यक्षदर्शी, कस्मान्नाभिश्रद्दधास्ये? ते कथयन्ति--भदन्त संघरक्षित वयं काश्यपस्य सम्यक्सम्बुद्धस्य श्रावका आसन्।
sa kathayati--ahaṃ pratyakṣadarśī, kasmānnābhiśraddadhāsye? te kathayanti--bhadanta saṃgharakṣita vayaṃ kāśyapasya samyaksambuddhasya śrāvakā āsan/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दुःशीलास्ते वयं शीलवद्भिर्भिक्षुभिर् निष्कासिताः।
duḥśīlāste vayaṃ śīlavadbhirbhikṣubhir niṣkāsitāḥ/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तैरस्माभिरेकः शून्यविहार आवासितः। यावत् तत्रैकः शीलवान् भिक्षुरागतः।
tairasmābhirekaḥ śūnyavihāra āvāsitaḥ/ yāvat tatraikaḥ śīlavān bhikṣurāgataḥ/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अस्माकं बुद्धिरुत्पन्ना--तिष्ठतु अयं भिक्षुः। अयमप्येको ऽस्माकं दक्षिणां शोधयिष्यति।
asmākaṃ buddhirutpannā--tiṣṭhatu ayaṃ bhikṣuḥ/ ayamapyeko 'smākaṃ dakṣiṇāṃ śodhayiṣyati/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स तत्रैव स्थितो यावत् तस्यानिसङ्गेन(?) पुनरपि बहवः शीलवन्तो भिक्षव आगताः।
sa tatraiva sthito yāvat tasyānisaṅgena(?) punarapi bahavaḥ śīlavanto bhikṣava āgatāḥ/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ते वयं तत्रापि निर्वासिताः। तैरस्माभिरमर्षजातैः शुष्कानि काष्ठानि शुष्कानि तृणानि शुष्कानि गोमयानि उपसंहृत्य तस्मिन् विहारो ऽग्निर्दग्धः।
te vayaṃ tatrāpi nirvāsitāḥ/ tairasmābhiramarṣajātaiḥ śuṣkāni kāṣṭhāni śuṣkāni tṛṇāni śuṣkāni gomayāni upasaṃhṛtya tasmin vihāro 'gnirdagdhaḥ/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्र प्रभूताह् <२०९>शैक्षाशैक्षाः पुद्गला दग्धाः।
tatra prabhūtāh <209>śaikṣāśaikṣāḥ pudgalā dagdhāḥ/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
A library of Sanskrit texts, held as their editions give them, with a search and a study companion that quote only what is held.
532 texts, 7,62,517 verses.
© 2026 HREEM. Sanskrit from GRETIL (CC BY-NC-SA 4.0, or the terms of the individual file), Sanskrit Wikisource (public-domain texts; page markup CC BY-SA 4.0) and the Digital Corpus of Sanskrit (CC BY 4.0). Translations are public domain unless a verse says otherwise.