Library·Divyāvadāna·273

Divyāvadāna 273

<२७३>यावद्वीतशोक उच्यते--सशस्त्रैर्वध्यघातैरस्माभिः परिवृतो ऽसीति। ततो ऽमात्या राज्ञः पादयोर् निपल्योवाच--देव, मर्षय वीतशोकम्।

<273>yāvadvītaśoka ucyate--saśastrairvadhyaghātairasmābhiḥ parivṛto 'sīti/ tato 'mātyā rājñaḥ pādayor nipalyovāca--deva, marṣaya vītaśokam/

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

देवस्यैष भ्राता। ततो राज्ञा अभिहितम्--सप्ताहमस्य मर्षयामि।

devasyaiṣa bhrātā/ tato rājñā abhihitam--saptāhamasya marṣayāmi/

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भ्राता चैषः। मम भ्रातुः स्नेहादस्य सप्ताहं राज्यं प्रयच्छामि। यावत् तूर्यशतानि संप्रवादितानि, जयशब्दैश्चानन्दितम्, प्राणिशतसहस्रैश्चाञ्जलिः कृतः, स्त्रीशतैश्च परिवृतः।

bhrātā caiṣaḥ/ mama bhrātuḥ snehādasya saptāhaṃ rājyaṃ prayacchāmi/ yāvat tūryaśatāni saṃpravāditāni, jayaśabdaiścānanditam, prāṇiśatasahasraiścāñjaliḥ kṛtaḥ, strīśataiśca parivṛtaḥ/

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वध्यघातकाश्च द्वारि तिष्ठन्ति। दिवसे गते वीतशोकस्याग्रतः स्थित्वा आरोचयन्ति--निर्गतं वीतशोक एकं दिवसम्।

vadhyaghātakāśca dvāri tiṣṭhanti/ divase gate vītaśokasyāgrataḥ sthitvā ārocayanti--nirgataṃ vītaśoka ekaṃ divasam/

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

षडहान्यवशिष्टानि। एवं द्वितीये दिवसे। विस्तरेण यावत्सप्ताहदिवसे वीतशोको राजालंकारविभूषितो राज्ञो ऽशोकस्य समीपमुपनीतः।

ṣaḍahānyavaśiṣṭāni/ evaṃ dvitīye divase/ vistareṇa yāvatsaptāhadivase vītaśoko rājālaṃkāravibhūṣito rājño 'śokasya samīpamupanītaḥ/

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततो राज्ञा अशोकेनाभिहितम्--वीतशोक, कञ्चित्सुगीतं सुनृत्यं सुवादितमिति ? वीतशोक उवाच--न मे दृष्टं वा स्याच्छ्रुतं वेति।

tato rājñā aśokenābhihitam--vītaśoka, kañcitsugītaṃ sunṛtyaṃ suvāditamiti ? vītaśoka uvāca--na me dṛṣṭaṃ vā syācchrutaṃ veti/

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आह च--

āha ca--

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

येन श्रुतं भवेद्गीतं नृत्यं चापि निरीक्षितम्।

yena śrutaṃ bhavedgītaṃ nṛtyaṃ cāpi nirīkṣitam/

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

रसाश्चास्वादिता येन स भूयात्तव निर्णयम्॥२॥

rasāścāsvāditā yena sa bhūyāttava nirṇayam//2//

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

राजा आह--वीतशोक, इदं मया राज्यं सप्ताहं तव दत्तम्, तूर्यशतानि संप्रवादितानि, जयशब्दैश्चानन्दितम्, अञ्जलिशतानि प्रगृहीतानि, स्त्रीशतैश्च परिचीर्णः।

rājā āha--vītaśoka, idaṃ mayā rājyaṃ saptāhaṃ tava dattam, tūryaśatāni saṃpravāditāni, jayaśabdaiścānanditam, añjaliśatāni pragṛhītāni, strīśataiśca paricīrṇaḥ/

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कथं त्वं कथयसि--नैव मे दृष्टं न श्रुतमिति? वीतशोक उवाच--

kathaṃ tvaṃ kathayasi--naiva me dṛṣṭaṃ na śrutamiti? vītaśoka uvāca--

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

न मे दृष्टं नृत्यं न च नृप श्रुतो गीतनिनदो न मे गन्धा घ्राता न खलु रसा मे ऽद्य विदिताः।

na me dṛṣṭaṃ nṛtyaṃ na ca nṛpa śruto gītaninado na me gandhā ghrātā na khalu rasā me 'dya viditāḥ/

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

न मे स्पृष्टः स्पर्शः कनकमणिहाराङ्गजनितः समूहो नारीणां मरणपरिबद्धेन मनसा॥३॥

na me spṛṣṭaḥ sparśaḥ kanakamaṇihārāṅgajanitaḥ samūho nārīṇāṃ maraṇaparibaddhena manasā//3//

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्त्रियो नृत्तं गीतं भवशयनान्यासनविधिर्वयो रूपं लक्ष्मीर्बहुविविधरत्ना च वसुधा।

striyo nṛttaṃ gītaṃ bhavaśayanānyāsanavidhirvayo rūpaṃ lakṣmīrbahuvividharatnā ca vasudhā/

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

निरानन्दा शून्या मम नृप वरशय्या गतसुखा स्थितान् दृष्ट्वा द्वारे वधकपुरुषान्नीलवसनान्॥४॥

nirānandā śūnyā mama nṛpa varaśayyā gatasukhā sthitān dṛṣṭvā dvāre vadhakapuruṣānnīlavasanān//4//

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

श्रुत्वा घण्टारवं घोरं नीलाम्बरधरस्य हि।

śrutvā ghaṇṭāravaṃ ghoraṃ nīlāmbaradharasya hi/

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भयं मे मरणाज्जातं पार्थिवेन्द्र सुदारुणम्॥५॥

bhayaṃ me maraṇājjātaṃ pārthivendra sudāruṇam//5//

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मृत्युशल्यपरीतो ऽहं नाश्रौषीद्गीतमुत्तमम्।

mṛtyuśalyaparīto 'haṃ nāśrauṣīdgītamuttamam/

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नाद्राक्षं नृपते नृत्तं न च भोक्तुं मनःस्पृहा॥६॥

nādrākṣaṃ nṛpate nṛttaṃ na ca bhoktuṃ manaḥspṛhā//6//

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मृत्युज्वरगृहीतस्य न मे स्वप्नो ऽपि विद्यते।

mṛtyujvaragṛhītasya na me svapno 'pi vidyate/

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कृत्स्ना मे रजनी याता मृत्युमेवानुचिन्तयन्॥७॥

kṛtsnā me rajanī yātā mṛtyumevānucintayan//7//

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

राजा आह--वीतशोक, मा तावत् तवैकजन्मिकस्य मरणभयात्तव राजश्रियं प्राप्य हर्षो नोत्पन्नः।

rājā āha--vītaśoka, mā tāvat tavaikajanmikasya maraṇabhayāttava rājaśriyaṃ prāpya harṣo notpannaḥ/

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

किं पुनर्भिक्षवो जन्मशतमरणभयभीताः सर्वाण्युपपत्त्यायतनानि दुःखान्यनुसृतानि पश्यन्ति।

kiṃ punarbhikṣavo janmaśatamaraṇabhayabhītāḥ sarvāṇyupapattyāyatanāni duḥkhānyanusṛtāni paśyanti/

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नरके तावच्छरीरसंतापकृतमग्निदाहदुःखं च, तिर्यक्षु अन्योन्यभक्षणपरित्रासदुःखम्, प्रेतेषु क्षुत्तर्षदुःखम्, पर्येष्टिसमुदाचारदुःखं मनुष्येषु, च्यवनपतनभ्रंशदुःखम्<२७४> देवेषु।

narake tāvaccharīrasaṃtāpakṛtamagnidāhaduḥkhaṃ ca, tiryakṣu anyonyabhakṣaṇaparitrāsaduḥkham, preteṣu kṣuttarṣaduḥkham, paryeṣṭisamudācāraduḥkhaṃ manuṣyeṣu, cyavanapatanabhraṃśaduḥkham<274> deveṣu/

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.