Library·Divyāvadāna·286

Divyāvadāna 286

<२८६>यावदपरेण समयेन धनो राजा देव्या सार्धं क्रीडति रमते परिचारयति। तस्य क्रीडतो रममाणस्य परिचारयतो न पुत्रो न दुहिता।

<286>yāvadapareṇa samayena dhano rājā devyā sārdhaṃ krīḍati ramate paricārayati/ tasya krīḍato ramamāṇasya paricārayato na putro na duhitā/

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स करे कपोलं दत्त्वा चिन्तापरो व्यवस्थितह्--अनेकधनसमुदितं मे गृहम्।

sa kare kapolaṃ dattvā cintāparo vyavasthitah--anekadhanasamuditaṃ me gṛham/

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

न मे पुत्रो न दुहिता। ममात्ययात्स्वकुलवंशच्छेदे राष्ट्रापहारः सर्वसन्तस्वापतेयमपुत्रमिति कृत्वा अन्यराजविधेयो भविष्यतीति।

na me putro na duhitā/ mamātyayātsvakulavaṃśacchede rāṣṭrāpahāraḥ sarvasantasvāpateyamaputramiti kṛtvā anyarājavidheyo bhaviṣyatīti/

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स श्रमणब्राह्मणसुहृत्सम्बन्धिबान्धवैरुच्यते--देव, किमसि चिन्तापरह्? स एतत्प्रकरणं विस्तरेणारोचयति।

sa śramaṇabrāhmaṇasuhṛtsambandhibāndhavairucyate--deva, kimasi cintāparah? sa etatprakaraṇaṃ vistareṇārocayati/

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ते कथयति--देवताराधनं कुरु, पुत्रस्ते भविष्यतीति। सो ऽपुत्रः पुत्राभिनन्दी शिववरुणकुबेरवासवादीनन्यांश्च देवताविशेषानायाचते, तद्यथा--आरामदेवता वनदेवता चत्वरदेवता शृङ्गाटकदेवता बलिप्रतिग्राहिकाः।

te kathayati--devatārādhanaṃ kuru, putraste bhaviṣyatīti/ so 'putraḥ putrābhinandī śivavaruṇakuberavāsavādīnanyāṃśca devatāviśeṣānāyācate, tadyathā--ārāmadevatā vanadevatā catvaradevatā śṛṅgāṭakadevatā balipratigrāhikāḥ/

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सहजाः सहधर्मिका नित्यावुबद्धा अपि देवता आयाचते।

sahajāḥ sahadharmikā nityāvubaddhā api devatā āyācate/

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अस्ति चैष लोके प्रवादो यदायाचनहेतोः पुत्रा जायन्ते दुहितरश्चेति। तच्च नेइवम्।

asti caiṣa loke pravādo yadāyācanahetoḥ putrā jāyante duhitaraśceti/ tacca neivam/

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यद्येवमभविष्यत्, एकैकस्य पुत्रसहस्रमभविष्यत्, तद्यथा राज्ञश्चक्रवर्तिनः। अपि तु त्रयाणां स्थानानां संमुखीभावात्पुत्रा जायन्ते दुहितरश्च।

yadyevamabhaviṣyat, ekaikasya putrasahasramabhaviṣyat, tadyathā rājñaścakravartinaḥ/ api tu trayāṇāṃ sthānānāṃ saṃmukhībhāvātputrā jāyante duhitaraśca/

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कतमेषां त्रयाणाम्? मातापितरौ रक्तौ भवतः संनिपतितौ।

katameṣāṃ trayāṇām? mātāpitarau raktau bhavataḥ saṃnipatitau/

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

माता चास्य कल्या भवति ऋतुमती च। गन्धर्वः प्रत्युपस्थितो भवति।

mātā cāsya kalyā bhavati ṛtumatī ca/ gandharvaḥ pratyupasthito bhavati/

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एषा त्रयाणां स्थानानां संमुखीभावात्पुत्रा जायन्ते दुहितरश्च। स चैवमायाचनपरस्तिष्ठति।

eṣā trayāṇāṃ sthānānāṃ saṃmukhībhāvātputrā jāyante duhitaraśca/ sa caivamāyācanaparastiṣṭhati/

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अन्यतमश्च भद्रकल्पिको बोधिसत्त्वस्तस्याग्रमहिष्या अवक्रान्तः।

anyatamaśca bhadrakalpiko bodhisattvastasyāgramahiṣyā avakrāntaḥ/

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पञ्चावेणीया धर्मा एकत्ये पण्डितजातीये मातृग्रामे। कतमे पञ्च? रक्तं पुरुषं जानाति विरक्तं जानाति।

pañcāveṇīyā dharmā ekatye paṇḍitajātīye mātṛgrāme/ katame pañca? raktaṃ puruṣaṃ jānāti viraktaṃ jānāti/

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कालं जानाति क्रतुं जानाति। गर्भमवक्रान्तं जानाति। यस्य सकाशाद्गर्भमवक्रामति तमपि जानाति।

kālaṃ jānāti kratuṃ jānāti/ garbhamavakrāntaṃ jānāti/ yasya sakāśādgarbhamavakrāmati tamapi jānāti/

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दारकं जानाति, दारिकां जानाति। सचेद्दारको भवति, दक्षिणं कुक्षिं निश्रित्य तिष्ठति।

dārakaṃ jānāti, dārikāṃ jānāti/ saceddārako bhavati, dakṣiṇaṃ kukṣiṃ niśritya tiṣṭhati/

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सचेद्दारिका भवति, वामं कुक्षिं निश्रित्य तिष्ठति। सा आत्तमनाः स्वामिन्न् आरोचयति--दिष्ट्या वर्धस्व आर्यपुत्र।

saceddārikā bhavati, vāmaṃ kukṣiṃ niśritya tiṣṭhati/ sā āttamanāḥ svāminn ārocayati--diṣṭyā vardhasva āryaputra/

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आपन्नसत्त्वास्मि संवृत्ता। यथा च मे दक्षिणं कुक्षिं निश्रित्य तिष्ठति, नियतं दारको भविष्यतीति।

āpannasattvāsmi saṃvṛttā/ yathā ca me dakṣiṇaṃ kukṣiṃ niśritya tiṣṭhati, niyataṃ dārako bhaviṣyatīti/

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सो ऽप्यात्तमनात्तमनाः पूर्वं कायमुन्नमय्य दक्षिणं बाहुमभिप्रसार्य उदानमुदानयति--अप्येवाहं चिरकालाभिलषितं पुत्रमुखं पश्येयम्।

so 'pyāttamanāttamanāḥ pūrvaṃ kāyamunnamayya dakṣiṇaṃ bāhumabhiprasārya udānamudānayati--apyevāhaṃ cirakālābhilaṣitaṃ putramukhaṃ paśyeyam/

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

जातो मे स्यान्नावजातः। कृत्यानि मे कुर्वीत्। प्रतिभरेत्। दायाद्यं मे प्रतिपद्येत।

jāto me syānnāvajātaḥ/ kṛtyāni me kurvīt/ pratibharet/ dāyādyaṃ me pratipadyeta/

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कुलवंशो मे चिरस्थितिकः स्यात्। अस्माकं चाप्यतीतकालगतानामल्पं वा प्रभूतं वा दानानि दत्वा पुण्यानि कृत्वा अस्माकं नांना दक्षिणामादेक्ष्यति--इदं तयोर्यत्रतत्रोपपन्नयोर्गच्छतोरनुगच्छतु इति।

kulavaṃśo me cirasthitikaḥ syāt/ asmākaṃ cāpyatītakālagatānāmalpaṃ vā prabhūtaṃ vā dānāni datvā puṇyāni kṛtvā asmākaṃ nāṃnā dakṣiṇāmādekṣyati--idaṃ tayoryatratatropapannayorgacchatoranugacchatu iti/

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आपन्नसत्त्वां विदित्वा उपरिप्रासादतलगतामयन्त्रितां धारयति तिक्ताम्ललवणमधुर्कटुकषायविवर्जितैराहारैः।

āpannasattvāṃ viditvā upariprāsādatalagatāmayantritāṃ dhārayati tiktāmlalavaṇamadhurkaṭukaṣāyavivarjitairāhāraiḥ/

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

हारार्धहारविभूषितगात्रीमप्सरसमिव नन्दनवनचारिणीं मञ्चान्मञ्चं पीठात्पीठमनवतरन्तीमधरिमां भूमिम्।

hārārdhahāravibhūṣitagātrīmapsarasamiva nandanavanacāriṇīṃ mañcānmañcaṃ pīṭhātpīṭhamanavatarantīmadharimāṃ bhūmim/

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

न चास्याः किंचिदमनोज्ञशब्दश्रवणम् यावदेव गर्भस्य परिपाकाय।

na cāsyāḥ kiṃcidamanojñaśabdaśravaṇam yāvadeva garbhasya paripākāya/

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सा अष्टानां वा नवानां वा मासानामत्ययात्प्रसूता।

sā aṣṭānāṃ vā navānāṃ vā māsānāmatyayātprasūtā/

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दारको जातो ऽभिरूपो दर्शनीयः प्रासादिको गौरः कनकवर्णश्छत्राकारशिराः प्रलम्बबाहुर्विस्तीर्णललाट उच्चघोणः संगतभ्रूस्तुङ्गनासः सर्वाङ्गप्रत्यङ्गोपेतः।

dārako jāto 'bhirūpo darśanīyaḥ prāsādiko gauraḥ kanakavarṇaśchatrākāraśirāḥ pralambabāhurvistīrṇalalāṭa uccaghoṇaḥ saṃgatabhrūstuṅganāsaḥ sarvāṅgapratyaṅgopetaḥ/

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तस्य जातौ आनन्दभेर्यस्ताडिताः।

tasya jātau ānandabheryastāḍitāḥ/

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

श्रुत्वा राजा कथयति--किमेतदिति। अन्तःपुरिकाभी राज्ञे निवेदितम्--देव, दिष्ट्या वर्धस्व।

śrutvā rājā kathayati--kimetaditi/ antaḥpurikābhī rājñe niveditam--deva, diṣṭyā vardhasva/

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पुत्रस्ते जात इति। ततो राज्ञा तं सर्वं नगरमपगतपाषाणशर्करकठल्लम् <२८७>व्यवस्थितम्, चन्दनवारिसिक्तमुच्छ्रतध्वजपताकं सुरभिधूपघटिकोपनिबुद्धं नानापुष्पाभिकीर्णरमणीयम्।

putraste jāta iti/ tato rājñā taṃ sarvaṃ nagaramapagatapāṣāṇaśarkarakaṭhallam <287>vyavasthitam, candanavārisiktamucchratadhvajapatākaṃ surabhidhūpaghaṭikopanibuddhaṃ nānāpuṣpābhikīrṇaramaṇīyam/

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.