राजा कथयति--कुमार न द्रष्टव्या, कालो ऽतिवर्तते। स कथयति--तावद्यदि एवम्, मातरं दृष्ट्वा गच्छामि।
rājā kathayati--kumāra na draṣṭavyā, kālo 'tivartate/ sa kathayati--tāvadyadi evam, mātaraṃ dṛṣṭvā gacchāmi/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गच्छ कुमारो अवलोक्य जननीम्। स मनोहरसन्तकं चूडामणिमादाय मातुःसकाशमुपसंक्रान्तः।
gaccha kumāro avalokya jananīm/ sa manoharasantakaṃ cūḍāmaṇimādāya mātuḥsakāśamupasaṃkrāntaḥ/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पादयोर् निपत्य कथयति--अम्ब, अहं कार्वटिकं संनामनाय गच्छामि।
pādayor nipatya kathayati--amba, ahaṃ kārvaṭikaṃ saṃnāmanāya gacchāmi/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दुहिता शक्रकल्पस्य किन्नरेन्द्रस्य मानिनी।
duhitā śakrakalpasya kinnarendrasya māninī/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पाल्या विरहशोकार्ता मद्वात्सल्यधिया॥३॥
pālyā virahaśokārtā madvātsalyadhiyā//3//
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अयं चूडामणि सुगुप्तं स्थापयितव्यः। न कदाचिन्मनोहराया दातव्यो ऽन्यत्र प्राणवियोगादिति।
ayaṃ cūḍāmaṇi suguptaṃ sthāpayitavyaḥ/ na kadācinmanoharāyā dātavyo 'nyatra prāṇaviyogāditi/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स एवं मातरं पितरं संदिश्य अभिवाद्य च नानायोधबलौघतूर्यनिर् नादितैः संप्रस्थितः।
sa evaṃ mātaraṃ pitaraṃ saṃdiśya abhivādya ca nānāyodhabalaughatūryanir nāditaiḥ saṃprasthitaḥ/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अनुपूर्वेण जनपदानतिक्रम्य तस्य कार्वटिकस्य नातिदूरे ऽन्यतं वृक्षमूलं निश्रित्य वासमुपगतः।
anupūrveṇa janapadānatikramya tasya kārvaṭikasya nātidūre 'nyataṃ vṛkṣamūlaṃ niśritya vāsamupagataḥ/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तेन खलु समयेन वैश्रवणो महाराजो ऽनेकयक्षपरिवारो ऽनेकयक्षशतसहस्रपरिवारः।
tena khalu samayena vaiśravaṇo mahārājo 'nekayakṣaparivāro 'nekayakṣaśatasahasraparivāraḥ/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तेन यक्षाणाम् यक्षसमितिं संप्रस्थितः। तस्य तेन पथा गच्छतः खगपथेन यानमवस्थितम्।
tena yakṣāṇām yakṣasamitiṃ saṃprasthitaḥ/ tasya tena pathā gacchataḥ khagapathena yānamavasthitam/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्यैतदभवत्--बहुशो ऽहमनेन पथा समतिक्रान्तः। न च मे कदाचिद्यानं प्रतिहतम्।
tasyaitadabhavat--bahuśo 'hamanena pathā samatikrāntaḥ/ na ca me kadācidyānaṃ pratihatam/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
को ऽत्र हेतुर्येनेदानीं प्रतिहत इति? पश्यति सुधनं कुमारम्। तस्यैतदभवत्--अयं भद्रकल्पिको बोधिसत्त्वः खेदमापत्स्यति युद्धायाभिप्रस्थितः।
ko 'tra heturyenedānīṃ pratihata iti? paśyati sudhanaṃ kumāram/ tasyaitadabhavat--ayaṃ bhadrakalpiko bodhisattvaḥ khedamāpatsyati yuddhāyābhiprasthitaḥ/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
साहाय्यमस्य करणीयम्।
sāhāyyamasya karaṇīyam/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कार्वटिकः संनामयितव्यः। न च कस्यचित्प्राणिनः पीडा करणीयेति विदित्वा पाञ्चिकं महायक्षसेनापतिमामन्त्रयते--एहि त्वं पाञ्चिक, सुधनस्य कुमारस्य कार्वटिकमयुद्धेन संनामय।
kārvaṭikaḥ saṃnāmayitavyaḥ/ na ca kasyacitprāṇinaḥ pīḍā karaṇīyeti viditvā pāñcikaṃ mahāyakṣasenāpatimāmantrayate--ehi tvaṃ pāñcika, sudhanasya kumārasya kārvaṭikamayuddhena saṃnāmaya/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
न च ते कस्यचित्प्राणिनः पीडा कर्तव्येति। तथेति पाञ्चिकेन यक्षसेनापतिना वैश्रवणस्य महाराजस्य प्रतिश्रुत्य दिव्यश्चतुरङ्गो बलकायो निर्मितह्--तालमात्रप्रमाणाः पुरुषः, पर्वतप्रमाणा हस्तिनः, हस्तिप्रमाणा अश्वाः।
na ca te kasyacitprāṇinaḥ pīḍā kartavyeti/ tatheti pāñcikena yakṣasenāpatinā vaiśravaṇasya mahārājasya pratiśrutya divyaścaturaṅgo balakāyo nirmitah--tālamātrapramāṇāḥ puruṣaḥ, parvatapramāṇā hastinaḥ, hastipramāṇā aśvāḥ/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततो नानाविधखङ्गमुशलतोमरपाशचक्रशरपरश्वधादिशस्त्रविशेषेण नानावादित्रसंक्षोभेण च महाभयमुपदर्शयन् महता बलौधेन पाञ्चिको ऽनुप्राप्तः।
tato nānāvidhakhaṅgamuśalatomarapāśacakraśaraparaśvadhādiśastraviśeṣeṇa nānāvāditrasaṃkṣobheṇa ca mahābhayamupadarśayan mahatā balaudhena pāñciko 'nuprāptaḥ/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
हस्त्यश्वरथनिर्घोषान्नानावादित्रनिद्वनात्।
hastyaśvarathanirghoṣānnānāvāditranidvanāt/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यक्षाणां स्वप्रभावाच्च प्राकारः प्रपपात वै॥४॥
yakṣāṇāṃ svaprabhāvācca prākāraḥ prapapāta vai//4//
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततस्ते कर्वटनिवासिनस्तं बलौघं दृष्ट्वा तच्च प्राकारपतनं परं विषादमापन्नाः पप्रच्छुह्--कुत एष बलौघ आगच्छतीति? ते कथयन्ति--शीघ्रं द्वाराणि मुञ्चत।
tataste karvaṭanivāsinastaṃ balaughaṃ dṛṣṭvā tacca prākārapatanaṃ paraṃ viṣādamāpannāḥ papracchuh--kuta eṣa balaugha āgacchatīti? te kathayanti--śīghraṃ dvārāṇi muñcata/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एष पृष्ठतः कुमार आगच्छति।
eṣa pṛṣṭhataḥ kumāra āgacchati/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्य च बलौघो यदि चिरं विधारयिष्यथ, सर्वथा न भविष्यथेति।
tasya ca balaugho yadi ciraṃ vidhārayiṣyatha, sarvathā na bhaviṣyatheti/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ते कथयन्ति--
te kathayanti--
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
व्युत्पन्ना न वयं राज्ञो न कुमारस्य धीमतः।
vyutpannā na vayaṃ rājño na kumārasya dhīmataḥ/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नृपपौरुषकेभ्यो स्म भीताः संत्रासमागताः॥५॥
nṛpapauruṣakebhyo sma bhītāḥ saṃtrāsamāgatāḥ//5//
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तैर्द्वाराणि मुक्तानि। तत उच्छ्रितध्वजपताकापूर्णकलशा नानाविधतूर्यनिर् नादितैः सुधनं कुमारं प्रत्युद्गताः।
tairdvārāṇi muktāni/ tata ucchritadhvajapatākāpūrṇakalaśā nānāvidhatūryanir nāditaiḥ sudhanaṃ kumāraṃ pratyudgatāḥ/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तेन च समाश्वासिताः, तदभिप्रायश्च राजभटः स्थापितः। निपकाश्च निगृहीताः।
tena ca samāśvāsitāḥ, tadabhiprāyaśca rājabhaṭaḥ sthāpitaḥ/ nipakāśca nigṛhītāḥ/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
करप्रत्यायाश्च निबद्धाः। ततस्तं कर्वटकं स्फीतीकृत्य सुधनकुमारह् <२९१>प्रतिनिवृत्तः।
karapratyāyāśca nibaddhāḥ/ tatastaṃ karvaṭakaṃ sphītīkṛtya sudhanakumārah <291>pratinivṛttaḥ/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
A library of Sanskrit texts, held as their editions give them, with a search and a study companion that quote only what is held.
532 texts, 7,62,517 verses.
© 2026 HREEM. Sanskrit from GRETIL (CC BY-NC-SA 4.0, or the terms of the individual file), Sanskrit Wikisource (public-domain texts; page markup CC BY-SA 4.0) and the Digital Corpus of Sanskrit (CC BY 4.0). Translations are public domain unless a verse says otherwise.