गर्दभयानेन गच्छत्विति। स पित्रा आहूयोक्तह्--पुत्र न त्वया सार्थस्य पुरस्ताद् गन्तव्यम्, नापि पृष्ठतः।
gardabhayānena gacchatviti/ sa pitrā āhūyoktah--putra na tvayā sārthasya purastād gantavyam, nāpi pṛṣṭhataḥ/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यदि बलवांश्चौरो भवति, सार्थस्य पुरस्तान्निपतति। दुर्बलो भवति, पृष्ठतो निपतति।
yadi balavāṃścauro bhavati, sārthasya purastānnipatati/ durbalo bhavati, pṛṣṭhato nipatati/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
त्वया सार्थस्य मध्ये गन्तव्यम्। न च ते सार्थवाहे हते सार्थो वक्तव्यः।
tvayā sārthasya madhye gantavyam/ na ca te sārthavāhe hate sārtho vaktavyaḥ/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दासकपालकावपि उक्तौ--पुत्रौ, युवाभ्यां न केनचित् प्रकारेण श्रोणः कोटिकर्णो मोक्तव्य इति॥
dāsakapālakāvapi uktau--putrau, yuvābhyāṃ na kenacit prakāreṇa śroṇaḥ koṭikarṇo moktavya iti//
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अथापरेण समयेन श्रोणः कोटिकर्णः कृतकौतुकमङ्गलस्वस्त्ययनो मातुः सकाशमुपसंक्रम्य पादयोर् निपत्य कथयति--अम्ब गच्छामि, अवलोकिता भव, महासमुद्रमवतरामि।
athāpareṇa samayena śroṇaḥ koṭikarṇaḥ kṛtakautukamaṅgalasvastyayano mātuḥ sakāśamupasaṃkramya pādayor nipatya kathayati--amba gacchāmi, avalokitā bhava, mahāsamudramavatarāmi/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सा रुदितुमारब्धा। स कथयति--अम्ब कस्माद् रोदसि। माता साश्रुदुर्दिनवदना कथयति--पुत्र, कदाचिदहं पुत्रकं पुनरपि जीवन्तं द्रक्ष्यामीति।
sā ruditumārabdhā/ sa kathayati--amba kasmād rodasi/ mātā sāśrudurdinavadanā kathayati--putra, kadācidahaṃ putrakaṃ punarapi jīvantaṃ drakṣyāmīti/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स संलक्षयति--अहं मङ्गलैः संप्रस्थितः।
sa saṃlakṣayati--ahaṃ maṅgalaiḥ saṃprasthitaḥ/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इयमीदृशममङ्गलमभिधत्ते। स रुषितः कथयति--अम्ब, अहं कृतकौतूहलमङ्गलस्वस्त्ययनो महासमुद्रं संप्रस्थितः।
iyamīdṛśamamaṅgalamabhidhatte/ sa ruṣitaḥ kathayati--amba, ahaṃ kṛtakautūhalamaṅgalasvastyayano mahāsamudraṃ saṃprasthitaḥ/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
त्वं चेदृशान्यमङ्गलानि करोषि। अपायान् किं न पश्यसीति।
tvaṃ cedṛśānyamaṅgalāni karoṣi/ apāyān kiṃ na paśyasīti/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सा कथयति--पुत्र, खरं ते वाक्कर्म निश्चारितम्।
sā kathayati--putra, kharaṃ te vākkarma niścāritam/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अप्येवैतत् कर्म तनुत्वं परिक्षयं पर्यादानं गच्छेत्। सा तेनात्ययमत्ययतो क्षमापिता। अथ श्रोणः कोटिकर्णः कृतकौतूहलमङ्गलस्वस्त्ययनः शकटैर्भारैर्मोटैः पिटकैरुष्ट्रैर्गोभिर्गर्दभैः प्रभूतं समुद्रगमनीयं पण्यमारोप्य महासमुद्रं संप्रस्थितः।
apyevaitat karma tanutvaṃ parikṣayaṃ paryādānaṃ gacchet/ sā tenātyayamatyayato kṣamāpitā/ atha śroṇaḥ koṭikarṇaḥ kṛtakautūhalamaṅgalasvastyayanaḥ śakaṭairbhārairmoṭaiḥ piṭakairuṣṭrairgobhirgardabhaiḥ prabhūtaṃ samudragamanīyaṃ paṇyamāropya mahāsamudraṃ saṃprasthitaḥ/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सो ऽनुपूर्वेण ग्रामनगरनिगमपल्लिपत्तनेषु चञ्चूर्यमाणो महासमुद्रतटमनुप्राप्तः।
so 'nupūrveṇa grāmanagaranigamapallipattaneṣu cañcūryamāṇo mahāsamudrataṭamanuprāptaḥ/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
निपुणतः सामुद्रम् यानपात्रं प्रतिपाद्य महासमुद्रमवतीर्णो धनहारकः।
nipuṇataḥ sāmudram yānapātraṃ pratipādya mahāsamudramavatīrṇo dhanahārakaḥ/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सो ऽनुगुणेन वायुना रत्नद्वीपमनुप्राप्तः। तेन तत्रोपपरीक्ष्योपपरीक्ष्य रत्नानां तद् वहनं पूरितं तद्यथा तिलतण्डुलकोलकुलत्थानाम्।
so 'nuguṇena vāyunā ratnadvīpamanuprāptaḥ/ tena tatropaparīkṣyopaparīkṣya ratnānāṃ tad vahanaṃ pūritaṃ tadyathā tilataṇḍulakolakulatthānām/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सो ऽनुगुणेन श्रोणः संसिद्धयानपात्रो जम्बुद्वीपमनुप्राप्तः।
so 'nuguṇena śroṇaḥ saṃsiddhayānapātro jambudvīpamanuprāptaḥ/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स सार्थस्तस्मिन्नेव समुद्रतीरे आवासितः। सौ श्रोणः कोटिकर्णो ऽपि सार्थवाहो दासकपालकावादाय सार्थमध्यादेकान्ते ऽपक्रम्य आयं व्ययं च तुलयितुमारब्धः।
sa sārthastasminneva samudratīre āvāsitaḥ/ sau śroṇaḥ koṭikarṇo 'pi sārthavāho dāsakapālakāvādāya sārthamadhyādekānte 'pakramya āyaṃ vyayaṃ ca tulayitumārabdhaḥ/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पश्चात् तेनासौ दासको ऽभिहितह्--दासक, पश्य साथः किं करोतीति। स गतः। यावत् पश्यति स्थोरां लर्दयन्तं सार्थम्।
paścāt tenāsau dāsako 'bhihitah--dāsaka, paśya sāthaḥ kiṃ karotīti/ sa gataḥ/ yāvat paśyati sthorāṃ lardayantaṃ sārtham/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सो ऽपि स्थोरां लर्दयितुमारब्धः। दासकः संलक्षयति--पालकः सार्थवाहं शब्दापयिष्यति।
so 'pi sthorāṃ lardayitumārabdhaḥ/ dāsakaḥ saṃlakṣayati--pālakaḥ sārthavāhaṃ śabdāpayiṣyati/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पालको ऽपि संलक्षयति--दासकः सार्थवाहः शब्दापयिष्यतीति।
pālako 'pi saṃlakṣayati--dāsakaḥ sārthavāhaḥ śabdāpayiṣyatīti/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स सार्थः सरात्रिमेव स्थोरां लर्दयित्वा संप्रस्थितः। सो ऽपि गाढनिद्रावष्टब्धः शयितः।
sa sārthaḥ sarātrimeva sthorāṃ lardayitvā saṃprasthitaḥ/ so 'pi gāḍhanidrāvaṣṭabdhaḥ śayitaḥ/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स सार्थस्तावद् गतो यावत्प्रभातम्। ते कथयन्ति--भवन्तः, क्व सार्थवाहह्? पुरस्ताद् गच्छति।
sa sārthastāvad gato yāvatprabhātam/ te kathayanti--bhavantaḥ, kva sārthavāhah? purastād gacchati/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पुरस्ताद् गत्वा पृच्छन्ति--क्व सार्थवाहह्? पृष्ठत आगच्छति। पृष्ठतो गत्वा पृच्छन्ति--क्व सार्थवाहह्? मध्ये गच्छति।
purastād gatvā pṛcchanti--kva sārthavāhah? pṛṣṭhata āgacchati/ pṛṣṭhato gatvā pṛcchanti--kva sārthavāhah? madhye gacchati/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मध्ये गत्वा पृच्छन्ति। यावत् तत्रापि नास्ति। दासकः कथयति--मम बुद्धिरुत्पन्ना--पालकः सार्थवाहं शब्दापयिष्यति।
madhye gatvā pṛcchanti/ yāvat tatrāpi nāsti/ dāsakaḥ kathayati--mama buddhirutpannā--pālakaḥ sārthavāhaṃ śabdāpayiṣyati/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पालको ऽपि कथयति--मम बुद्धिरुत्पन्ना--दासकः सार्थवाहं शब्दापयिष्यति।
pālako 'pi kathayati--mama buddhirutpannā--dāsakaḥ sārthavāhaṃ śabdāpayiṣyati/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भवन्तः, न शोभनं कृतम् यदस्माभिः सार्थवाहश्छोरितः।
bhavantaḥ, na śobhanaṃ kṛtam yadasmābhiḥ sārthavāhaśchoritaḥ/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आगच्छत, निवार्तामः। ते कथयन्ति--भवन्तः, यदि वयं निवर्तिष्यामः।
āgacchata, nivārtāmaḥ/ te kathayanti--bhavantaḥ, yadi vayaṃ nivartiṣyāmaḥ/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.