Library·Divyāvadāna·307

Divyāvadāna 307

दिव्३२ रूपावत्यवदानम्।

div32 rūpāvatyavadānam/

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एवं मया श्रुतम्। एकस्मिन् समये भगवाञ् श्रावस्त्यां विहरति स्म जेतवने ऽनाथपिण्डदस्यारामे महता भिक्षुसंघेन सार्धमर्धत्रयोदशभिर्भिक्षुशतैः।

evaṃ mayā śrutam/ ekasmin samaye bhagavāñ śrāvastyāṃ viharati sma jetavane 'nāthapiṇḍadasyārāme mahatā bhikṣusaṃghena sārdhamardhatrayodaśabhirbhikṣuśataiḥ/

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सत्कृतो भगवान् गुरुकृतो मानितः पूजितो भिक्षुभिभिक्ण्युपासकोपासिकै राज्ञा राजमात्रैर् नानावणिक्छ्रमणब्राह्मणपरिव्राजकनैगमजनपदैर् नागैर्यक्षैर्गन्धर्वैरसुरगतुडकिन्नरमहोरगैः।

satkṛto bhagavān gurukṛto mānitaḥ pūjito bhikṣubhibhikṇyupāsakopāsikai rājñā rājamātrair nānāvaṇikchramaṇabrāhmaṇaparivrājakanaigamajanapadair nāgairyakṣairgandharvairasuragatuḍakinnaramahoragaiḥ/

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

लाभी च भगवान् प्रभुतानां प्रणीतानां चीवरपिण्डपातशयनासनग्लानप्रत्ययभैषज्यपरिष्काराणां दिव्यानां च मनुष्याणां च, तैश्च भगवाननुपलिप्तः पद्ममिव वारिणा।

lābhī ca bhagavān prabhutānāṃ praṇītānāṃ cīvarapiṇḍapātaśayanāsanaglānapratyayabhaiṣajyapariṣkārāṇāṃ divyānāṃ ca manuṣyāṇāṃ ca, taiśca bhagavānanupaliptaḥ padmamiva vāriṇā/

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तेन खलु पुनः समयेन अयमेव भगवतो ऽनुरूप उदारः कल्याणकीर्तिशब्द श्लोको ऽभ्युद्गतह्--इत्यपि स भगवांस्तथागतो ऽर्हन् सम्यक्सम्बुद्धो विद्याचरणसम्पन्नः सुगतो लोकविदनुत्तरः पुरुषदम्यसारथिः शास्ता देवानां च बुद्धो भगवान्।

tena khalu punaḥ samayena ayameva bhagavato 'nurūpa udāraḥ kalyāṇakīrtiśabda śloko 'bhyudgatah--ityapi sa bhagavāṃstathāgato 'rhan samyaksambuddho vidyācaraṇasampannaḥ sugato lokavidanuttaraḥ puruṣadamyasārathiḥ śāstā devānāṃ ca buddho bhagavān/

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स इमां सदेवकं समारकं सब्रह्मकं सश्रमणब्राह्मणीं प्रजां सदेवमनुषीं स्वयमभिज्ञाय साक्षात्कृत्वोपसम्पद्य विहरति।

sa imāṃ sadevakaṃ samārakaṃ sabrahmakaṃ saśramaṇabrāhmaṇīṃ prajāṃ sadevamanuṣīṃ svayamabhijñāya sākṣātkṛtvopasampadya viharati/

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स धर्मं देशयत्यादौ कल्याणं मध्ये कल्याणां पर्यवसाने कल्याणम्।

sa dharmaṃ deśayatyādau kalyāṇaṃ madhye kalyāṇāṃ paryavasāne kalyāṇam/

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्वर्थं सुव्यञ्जनं केवलं परिपूर्णं परिशुद्धं पर्यवदातं ब्रह्मचर्यं संप्रकाशयति स्म।

svarthaṃ suvyañjanaṃ kevalaṃ paripūrṇaṃ pariśuddhaṃ paryavadātaṃ brahmacaryaṃ saṃprakāśayati sma/

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत्र भगवान् भिक्षूनामन्त्रयते स्म--एवं च भिक्षवः सत्त्वा जानीयुह्--दानं दानफलं दानसंविभागस्य च विपाकम्, अपीदानीम् यो ऽसौ चरमः कवलः पश्चिम आलोपः, तमपि नासंविभज्य परिष्वात्मना वा परिभुञ्जीरन्, न चोत्पन्नं मात्सर्यं चित्तं पर्यादाय तिष्ठेयुः।

tatra bhagavān bhikṣūnāmantrayate sma--evaṃ ca bhikṣavaḥ sattvā jānīyuh--dānaṃ dānaphalaṃ dānasaṃvibhāgasya ca vipākam, apīdānīm yo 'sau caramaḥ kavalaḥ paścima ālopaḥ, tamapi nāsaṃvibhajya pariṣvātmanā vā paribhuñjīran, na cotpannaṃ mātsaryaṃ cittaṃ paryādāya tiṣṭheyuḥ/

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यस्मात्तर्हि भिक्षवः सत्त्वा न जानन्ति दानस्य फलं दानसंविभागस्य च फलविपाकम् यथाहं जाने दानस्य फलं दानसंविभागस्य च फलविपाकम्, तस्मात्सत्त्वा यो ऽसौ चरमः कवलः पश्चिम आलोपः, तमेवादत्त्वा इममसंविभज्य परेष्वात्मना वा परिभुञ्जते, उत्पन्नं चौषां मात्सर्यमलं चित्तं पर्यादाय तिष्ठति॥

yasmāttarhi bhikṣavaḥ sattvā na jānanti dānasya phalaṃ dānasaṃvibhāgasya ca phalavipākam yathāhaṃ jāne dānasya phalaṃ dānasaṃvibhāgasya ca phalavipākam, tasmātsattvā yo 'sau caramaḥ kavalaḥ paścima ālopaḥ, tamevādattvā imamasaṃvibhajya pareṣvātmanā vā paribhuñjate, utpannaṃ cauṣāṃ mātsaryamalaṃ cittaṃ paryādāya tiṣṭhati//

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भिक्षवः सर्वसंशयजाताः सर्वसंशयानां छेत्तारं बुद्धं भगवन्तमपृच्छन्--आश्चर्यं भदन्त यावच्च भगवत एतर्हि याचकाः प्रियाः।

bhikṣavaḥ sarvasaṃśayajātāḥ sarvasaṃśayānāṃ chettāraṃ buddhaṃ bhagavantamapṛcchan--āścaryaṃ bhadanta yāvacca bhagavata etarhi yācakāḥ priyāḥ/

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

न भिक्षव एतर्हि मम, यथा अतीते ऽप्यध्वनि याचनकाः प्रियाः।

na bhikṣava etarhi mama, yathā atīte 'pyadhvani yācanakāḥ priyāḥ/

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तच्च्रूयताम्॥

taccrūyatām//

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भूतपूर्वं भिक्षवो ऽतीते ऽध्वन्युत्तरापथेषु जनपदेषु उत्पलावती नां नगरी राजधानी बभूव ऋद्धा च स्फईता च क्षेमा च आकीर्णबहुजनमनुष्या च।

bhūtapūrvaṃ bhikṣavo 'tīte 'dhvanyuttarāpatheṣu janapadeṣu utpalāvatī nāṃ nagarī rājadhānī babhūva ṛddhā ca sphaītā ca kṣemā ca ākīrṇabahujanamanuṣyā ca/

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अथापरेण समयेन उत्पलावत्यां नगरराजधान्यां दुर्भिक्षमभूद् दुर्जीवं दुर्लभपिण्डं नसुकरमपताने प्रग्रहणे यापयितुम्।

athāpareṇa samayena utpalāvatyāṃ nagararājadhānyāṃ durbhikṣamabhūd durjīvaṃ durlabhapiṇḍaṃ nasukaramapatāne pragrahaṇe yāpayitum/

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तेन खलु समयेनोत्पलावत्यां राजधान्यां रूपावती नाम स्त्री बभूव अभिरूपा दर्शनीया प्रासादिका शुभवर्णपुष्कलनया समन्वागता।

tena khalu samayenotpalāvatyāṃ rājadhānyāṃ rūpāvatī nāma strī babhūva abhirūpā darśanīyā prāsādikā śubhavarṇapuṣkalanayā samanvāgatā/

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अथ रूपावती स्त्री स्वान्निवेशनान्निष्क्रम्य उत्पलावत्यां राजधान्यां जङ्घाविहारमनुक्रामति।

atha rūpāvatī strī svānniveśanānniṣkramya utpalāvatyāṃ rājadhānyāṃ jaṅghāvihāramanukrāmati/

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अन्यतरदपवरकं प्राविशत्। तस्मिन् खलु समये तस्मिन्नपवरके स्त्री प्रसूता, दारकं प्रजाता अभिरूपं प्रासादिकं शुभवर्णपुष्कलतया समन्वागतम्।

anyataradapavarakaṃ prāviśat/ tasmin khalu samaye tasminnapavarake strī prasūtā, dārakaṃ prajātā abhirūpaṃ prāsādikaṃ śubhavarṇapuṣkalatayā samanvāgatam/

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तं सा स्त्री क्षुत्क्षामपरीता रैक्षचित्ता दारकं गृह्णाति, इच्छति च स्वानि पुत्रमांसानि भिक्षयितुम्।

taṃ sā strī kṣutkṣāmaparītā raikṣacittā dārakaṃ gṛhṇāti, icchati ca svāni putramāṃsāni bhikṣayitum/

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तां दृष्ट्वा रूपावती स्त्री एतदवोवत्--किमिदं भगिनि कर्तुकामासि? सा आह--जिघत्सितास्मि भगिनि।

tāṃ dṛṣṭvā rūpāvatī strī etadavovat--kimidaṃ bhagini kartukāmāsi? sā āha--jighatsitāsmi bhagini/

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इच्छामि स्वकानि पुत्रमांसानि <३०८>भक्षयितुम्।

icchāmi svakāni putramāṃsāni <308>bhakṣayitum/

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.