Library·Divyāvadāna·308
रूपावती आह--तेनभगिनि निवेशने किंचित्संविद्यते ऽन्नं वा पानं वा भोजनं वा स्वादनीयं वा? दुर्लभः पुत्रशब्दो लोकस्य।
rūpāvatī āha--tenabhagini niveśane kiṃcitsaṃvidyate 'nnaṃ vā pānaṃ vā bhojanaṃ vā svādanīyaṃ vā? durlabhaḥ putraśabdo lokasya/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
न मे भगिनि किंचित्संविद्यते निवेशने अन्नं वा पानं वा खाद्यं वा भोजनं वा स्वादनीयं वा लेह्यं वा।
na me bhagini kiṃcitsaṃvidyate niveśane annaṃ vā pānaṃ vā khādyaṃ vā bhojanaṃ vā svādanīyaṃ vā lehyaṃ vā/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दुर्लभं जीवितं लोकस्य।
durlabhaṃ jīvitaṃ lokasya/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
रूपावत्याह--तेन हि भगिनि मुहूर्तमागमय, यावदहं निवेशनं गत्वा तवार्थाय भोजनमानयिष्यामि।
rūpāvatyāha--tena hi bhagini muhūrtamāgamaya, yāvadahaṃ niveśanaṃ gatvā tavārthāya bhojanamānayiṣyāmi/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सा आह--यत्खलु भगिनि जानीयाह्--कुक्षिर्मे लुप्यति, पृथिवी मे स्फुटति, हृदयं मे धूमायति, दिशो मे न प्रतिभान्ति।
sā āha--yatkhalu bhagini jānīyāh--kukṣirme lupyati, pṛthivī me sphuṭati, hṛdayaṃ me dhūmāyati, diśo me na pratibhānti/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
न तावत्त्वं द्वारशालाया निर्गता भविष्यसि यावन्मे वायव आक्रमिष्यन्ति।
na tāvattvaṃ dvāraśālāyā nirgatā bhaviṣyasi yāvanme vāyava ākramiṣyanti/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यथा रूपावत्या एतदभवत्--यदि दारकं गृहीत्वा गमिष्यामि, एषा स्त्री क्षुत्क्षामपरीता कालं करिष्यति।
yathā rūpāvatyā etadabhavat--yadi dārakaṃ gṛhītvā gamiṣyāmi, eṣā strī kṣutkṣāmaparītā kālaṃ kariṣyati/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अथ दारकमपहाय यास्यामि, नियतं दारकं भक्षयिष्यति।
atha dārakamapahāya yāsyāmi, niyataṃ dārakaṃ bhakṣayiṣyati/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यथाकथं पुनर्मम कुर्वन्त्या द्वयोर्जीवितलाभः स्यात्? तस्या एतदभवत्--अनपराध्याशयवति संसारे बहूनि दुःखान्यनुभूतानि असकृ न्नरकेष्वसकृत्तिर्यक्ष्वसकृद् यमलोके ऽसकृ न्मनुष्यलोकेषु हस्तच्छेदाः पादच्छेदाः कर्णच्छेदा कर्णनासाच्छेदा अङ्गप्रत्यङ्गच्छेदास्तथान्यानि विविधानि बहूनि दुःखन्यनुभूतानि।
yathākathaṃ punarmama kurvantyā dvayorjīvitalābhaḥ syāt? tasyā etadabhavat--anaparādhyāśayavati saṃsāre bahūni duḥkhānyanubhūtāni asakṛ nnarakeṣvasakṛttiryakṣvasakṛd yamaloke 'sakṛ nmanuṣyalokeṣu hastacchedāḥ pādacchedāḥ karṇacchedā karṇanāsācchedā aṅgapratyaṅgacchedāstathānyāni vividhāni bahūni duḥkhanyanubhūtāni/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
को मया तेनार्थो ऽनुप्राप्तो यदा आहमात्मनः स्थामं च बलं च वीर्यं च संजनयित्वा इमां स्त्रियं स्वेन रुधिरेण मांसेन संतर्प्य इमं दारकं परिमोचयेयम्।
ko mayā tenārtho 'nuprāpto yadā āhamātmanaḥ sthāmaṃ ca balaṃ ca vīryaṃ ca saṃjanayitvā imāṃ striyaṃ svena rudhireṇa māṃsena saṃtarpya imaṃ dārakaṃ parimocayeyam/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
रूपावती पृच्छति--अस्ति ते भगिनि निवेशने शस्त्रम्? सा स्त्री आह--अस्तीति।
rūpāvatī pṛcchati--asti te bhagini niveśane śastram? sā strī āha--astīti/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तेन हि यत्र भवति, तदुपदर्शय। सा तं प्रदेशमुपदर्शयामास।
tena hi yatra bhavati, tadupadarśaya/ sā taṃ pradeśamupadarśayāmāsa/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततो रूपावत्या स्वयमेव शस्त्रं तीक्ष्णं गृहीत्वा तौ स्तनौ च्छित्त्वा तां स्त्रियं स्वकेन मांसरुधिरेण संतर्पयति स्म।
tato rūpāvatyā svayameva śastraṃ tīkṣṇaṃ gṛhītvā tau stanau cchittvā tāṃ striyaṃ svakena māṃsarudhireṇa saṃtarpayati sma/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
संतर्प्य च तां स्त्रियमेतदवोचत्--यत्खलु भगिनि जानीयाह्--अयं दारको मया स्वकेन मांसरुधिरेण क्रीतः।
saṃtarpya ca tāṃ striyametadavocat--yatkhalu bhagini jānīyāh--ayaṃ dārako mayā svakena māṃsarudhireṇa krītaḥ/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
साहं तव निक्षेपमनुप्रयच्छामि--मा भूयो दारकं भक्षयिष्यसि, यावदहं निवेशनं गत्वा तवार्थाय भोजनमानयिष्यामि।
sāhaṃ tava nikṣepamanuprayacchāmi--mā bhūyo dārakaṃ bhakṣayiṣyasi, yāvadahaṃ niveśanaṃ gatvā tavārthāya bhojanamānayiṣyāmi/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सा आह--अद्य तावन् भूयः।
sā āha--adya tāvan bhūyaḥ/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अथ रूपावती स्त्री रुधिरेणोद्धरता येन स्वं निवेशनं तेनोपसंक्रान्ता।
atha rūpāvatī strī rudhireṇoddharatā yena svaṃ niveśanaṃ tenopasaṃkrāntā/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अद्राक्षीद्रूपावत्याः स्त्रियाः स्वामी रूपावतीम्, स्त्रीं रुधिरेणोद्धरता प्रधरता दूरत एव अगच्छन्तीम्।
adrākṣīdrūpāvatyāḥ striyāḥ svāmī rūpāvatīm, strīṃ rudhireṇoddharatā pradharatā dūrata eva agacchantīm/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दृष्ट्वा च पुना रूपावतीमेतदवोचत्--केनेदमेवम्रूपं रूपावति विप्रकारं कृतम्? सौतां प्रकृतिं विस्तरेणारोचयति स्म।
dṛṣṭvā ca punā rūpāvatīmetadavocat--kenedamevamrūpaṃ rūpāvati viprakāraṃ kṛtam? sautāṃ prakṛtiṃ vistareṇārocayati sma/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आरोचयित्वा एतदवोचत्--प्रज्ञपय आर्यपुत्र तस्या स्त्रिया भक्तम्।
ārocayitvā etadavocat--prajñapaya āryaputra tasyā striyā bhaktam/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स आह--प्रज्ञपय आर्यदुहितस्तस्या भक्तम्। अपि तु सत्यवचनं तावत्करिष्यामि। येनार्यदुहितः सत्येन सत्यवचनेन अयमेवम्रूप आश्चर्याद्भुतो धर्मो न कदाचिद् दृष्टो वा श्रुतो वा, तेन सत्येन सत्यवचनेन उभौ तव स्तनौ यथापौराणौ प्रादुर्भवेताम्।
sa āha--prajñapaya āryaduhitastasyā bhaktam/ api tu satyavacanaṃ tāvatkariṣyāmi/ yenāryaduhitaḥ satyena satyavacanena ayamevamrūpa āścaryādbhuto dharmo na kadācid dṛṣṭo vā śruto vā, tena satyena satyavacanena ubhau tava stanau yathāpaurāṇau prādurbhavetām/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सहकृतेनास्मिन्नेवम्रूपे सत्यवचने तस्या अस्मिन्नेव क्षणे उभौ स्तनौ यथापौराणौ प्रादुर्भूतौ॥
sahakṛtenāsminnevamrūpe satyavacane tasyā asminneva kṣaṇe ubhau stanau yathāpaurāṇau prādurbhūtau//
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अथ शक्रस्य देवानामिन्द्रस्यैतदभवत्--अतित्यागो ऽतित्यागगौरवता या रूपावत्या स्त्रिया कृतः।
atha śakrasya devānāmindrasyaitadabhavat--atityāgo 'tityāgagauravatā yā rūpāvatyā striyā kṛtaḥ/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मा हैव सा रूपावती स्त्री अतः शक्रभवनाच्च्यावयेत्। यन्न्वहमेनां मीमांसेयम्।
mā haiva sā rūpāvatī strī ataḥ śakrabhavanāccyāvayet/ yannvahamenāṃ mīmāṃseyam/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अथ शक्रो देवेन्द्र उदारब्राह्मणरूपमात्मानमभिनिर्माय सौवर्णदण्डकमण्डलुमादाय सुवर्णदण्डेन मणिवालव्यजनेन वीज्यमानस्तद्यथा बलवान् पुरुषः संमिञ्जितं बाहुं प्रसारयेत् प्रसारितं संमिञ्जयेत्, एवमेव शक्रो देवानामिन्द्रो देवेषु त्रायस्त्रिंशेष्वन्तर्हित उत्पलावत्याम् <३०९>राजधान्यां प्रत्यस्थात्।
atha śakro devendra udārabrāhmaṇarūpamātmānamabhinirmāya sauvarṇadaṇḍakamaṇḍalumādāya suvarṇadaṇḍena maṇivālavyajanena vījyamānastadyathā balavān puruṣaḥ saṃmiñjitaṃ bāhuṃ prasārayet prasāritaṃ saṃmiñjayet, evameva śakro devānāmindro deveṣu trāyastriṃśeṣvantarhita utpalāvatyām <309>rājadhānyāṃ pratyasthāt/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.