Library·Divyāvadāna·319

Divyāvadāna 319

अथ त्रिशङ्कुर्मातङ्गराजः शार्दूलकर्णं कुमारं पूर्वजन्माधीतान् वेदानध्यापयति स्म यदुत साङ्गोपाङ्गान् सरहस्यान् सनिघण्टकैटभान् साक्षरप्रभेदानितिहासपञ्चमान्म्, अन्यानि च शास्त्राणि, भाष्यं च यथाधर्मं वेदव्रतपदानि॥

atha triśaṅkurmātaṅgarājaḥ śārdūlakarṇaṃ kumāraṃ pūrvajanmādhītān vedānadhyāpayati sma yaduta sāṅgopāṅgān sarahasyān sanighaṇṭakaiṭabhān sākṣaraprabhedānitihāsapañcamānm, anyāni ca śāstrāṇi, bhāṣyaṃ ca yathādharmaṃ vedavratapadāni//

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अथ त्रिशङ्कोर्मातङ्गराजस्यैतदभवत्--अयं मम पुत्रः शार्दूलकर्णो नाम कुमारह् उपेतो रूपतश्च कुलतश्च शीलतश्च गुणतश्च, सर्वगुणोपेत्प्^भिरूपो दर्शनीयः प्रासादिकः, परमया च वर्णपुष्कलतया समन्वागतः।

atha triśaṅkormātaṅgarājasyaitadabhavat--ayaṃ mama putraḥ śārdūlakarṇo nāma kumārah upeto rūpataśca kulataśca śīlataśca guṇataśca, sarvaguṇopetp^bhirūpo darśanīyaḥ prāsādikaḥ, paramayā ca varṇapuṣkalatayā samanvāgataḥ/

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

चीर्णव्रतो ऽधीतमन्त्रो वेदपारगः। समयो ऽयम् यन्न्वहमस्य निवेशनधर्मं करिष्ये।

cīrṇavrato 'dhītamantro vedapāragaḥ/ samayo 'yam yannvahamasya niveśanadharmaṃ kariṣye/

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत्कुतो न्वहं शार्दूलकर्णस्य पुत्रस्य शीलवतीं गुणवतीं रूपवतीं प्रतिरूपां प्रजावतीं लभेयमिति?

tatkuto nvahaṃ śārdūlakarṇasya putrasya śīlavatīṃ guṇavatīṃ rūpavatīṃ pratirūpāṃ prajāvatīṃ labheyamiti?

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तस्मिन् खलु समये पुष्करसारी नाम ब्राह्मण उत्कूटं नाम द्रोणमुखं परिभुङ्क्ते स्म ससप्तोत्सदं स्तृणकाष्ठोदकं धान्यसहगतं राज्ञाग्निदत्तेन ब्रह्मदेयं दत्तम्।

tasmin khalu samaye puṣkarasārī nāma brāhmaṇa utkūṭaṃ nāma droṇamukhaṃ paribhuṅkte sma sasaptotsadaṃ stṛṇakāṣṭhodakaṃ dhānyasahagataṃ rājñāgnidattena brahmadeyaṃ dattam/

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पुष्करसारी पुनर्ब्राह्मण उपेतो मातृतः पितृतः संशुद्धो गृहिण्यामना कुले जात्यां वा क्षिप्तो जातिवादेन गोत्रवादेन यावदासप्तममातामहपितामहम्।

puṣkarasārī punarbrāhmaṇa upeto mātṛtaḥ pitṛtaḥ saṃśuddho gṛhiṇyāmanā kule jātyāṃ vā kṣipto jātivādena gotravādena yāvadāsaptamamātāmahapitāmaham/

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

युगपदुपाध्यायो ऽध्यापको मन्त्रधरस्त्रयाणां वेदानां पारगः साङ्गोपाङ्गानां सरहस्यानां सनिघण्टकेइटभानां साक्षरप्रभेदानामितिहासपञ्चमानां पदको शो वैयाकरणः।

yugapadupādhyāyo 'dhyāpako mantradharastrayāṇāṃ vedānāṃ pāragaḥ sāṅgopāṅgānāṃ sarahasyānāṃ sanighaṇṭakeiṭabhānāṃ sākṣaraprabhedānāmitihāsapañcamānāṃ padako śo vaiyākaraṇaḥ/

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

लोकायतयज्ञमन्त्रमहापुरुषलक्षणेषु पारगः। स्फीतमुत्कूटं नाम द्रोणमुखं परिभुङ्क्ते।

lokāyatayajñamantramahāpuruṣalakṣaṇeṣu pāragaḥ/ sphītamutkūṭaṃ nāma droṇamukhaṃ paribhuṅkte/

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पुष्करसारिणो ब्राह्मणस्य प्रकृतिर् नाम माणविका दुहिता भूता। उपेता रूपतश्च कुलतश्च शीलतश्च गुणतश्च, सर्वगुणोपेता अभिरूपा दर्शनीया प्रासादिका परमया वर्णपुष्कलतया समन्वागता शीलवती गुणवती॥

puṣkarasāriṇo brāhmaṇasya prakṛtir nāma māṇavikā duhitā bhūtā/ upetā rūpataśca kulataśca śīlataśca guṇataśca, sarvaguṇopetā abhirūpā darśanīyā prāsādikā paramayā varṇapuṣkalatayā samanvāgatā śīlavatī guṇavatī//

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अथ त्रिशङ्कोर्मातङ्गराजस्यैतदभवत्--अस्त्युत्तरपूर्वेणोत्कूटो नाम द्रोणमुखः। तत्र पुष्करसारो नाम ब्राह्मणः प्रतिवसति।

atha triśaṅkormātaṅgarājasyaitadabhavat--astyuttarapūrveṇotkūṭo nāma droṇamukhaḥ/ tatra puṣkarasāro nāma brāhmaṇaḥ prativasati/

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

उपेतो मातृतः पितृतो यावत् त्रैवेदिके प्रवचने विस्तरेण।

upeto mātṛtaḥ pitṛto yāvat traivedike pravacane vistareṇa/

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स चोत्कूटं द्रोणमुखं परिभुङ्क्ते ससप्तोत्सदं सतृणकाष्ठोदकं धान्यभोगैः सहगतं राज्ञाग्निदत्तेन ब्रह्मदेयं दत्तम्।

sa cotkūṭaṃ droṇamukhaṃ paribhuṅkte sasaptotsadaṃ satṛṇakāṣṭhodakaṃ dhānyabhogaiḥ sahagataṃ rājñāgnidattena brahmadeyaṃ dattam/

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तस्य पुष्करसारिणो ब्राह्मणस्य प्रकृतिर् नाम माणविका दुहिता उपेता रूपतश्च कुलतश्च शीलतश्च स्र्वगुणोपेता अभिरूपा दर्शनीया प्रासादिका परमया वर्णपुष्कलतया समन्वागता शीलवती गुणवती पुत्रस्य मे शार्दूलकर्णस्य प्रतिरूपा पत्नी भविष्यतीति।

tasya puṣkarasāriṇo brāhmaṇasya prakṛtir nāma māṇavikā duhitā upetā rūpataśca kulataśca śīlataśca srvaguṇopetā abhirūpā darśanīyā prāsādikā paramayā varṇapuṣkalatayā samanvāgatā śīlavatī guṇavatī putrasya me śārdūlakarṇasya pratirūpā patnī bhaviṣyatīti/

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अथ त्रिशङ्कुर्मातङ्गराज एतमेवार्थं बहुलं रात्रौ चिन्तयित्वा वितर्क्य तस्या एव रात्र्या अत्ययात् प्रत्यूषकालसमये स्र्वश्वेतं वडवारथमभिरुह्य महता श्वपाकगणेन अमात्यगणेन परिवृतश्चण्डालनगरान्निष्क्रम्योत्तरेण प्रागच्छद्येनोत्कूटं द्रोणमुखम्।

atha triśaṅkurmātaṅgarāja etamevārthaṃ bahulaṃ rātrau cintayitvā vitarkya tasyā eva rātryā atyayāt pratyūṣakālasamaye srvaśvetaṃ vaḍavārathamabhiruhya mahatā śvapākagaṇena amātyagaṇena parivṛtaścaṇḍālanagarānniṣkramyottareṇa prāgacchadyenotkūṭaṃ droṇamukham/

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अथ त्रिशङ्कुर्मातङ्गराज उत्कूटस्योत्तरपूर्वेण सुमनस्कं नामोद्यानं नानावृक्षसंछन्नं नानावृक्षकुसुमितं नानाद्विजनिकूजितं नन्दनमिव देवानां तदुपसंक्रान्तः।

atha triśaṅkurmātaṅgarāja utkūṭasyottarapūrveṇa sumanaskaṃ nāmodyānaṃ nānāvṛkṣasaṃchannaṃ nānāvṛkṣakusumitaṃ nānādvijanikūjitaṃ nandanamiva devānāṃ tadupasaṃkrāntaḥ/

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

उपसंक्रम्य ब्राह्मणं पुष्करसारिणमागमयमानो ऽस्थात्--ब्राह्मणः पुष्करसारी माणवकान् मन्त्रान् वाचयितुमिहागमिष्यतीति॥

upasaṃkramya brāhmaṇaṃ puṣkarasāriṇamāgamayamāno 'sthāt--brāhmaṇaḥ puṣkarasārī māṇavakān mantrān vācayitumihāgamiṣyatīti//

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अथ ब्राह्मणः पुष्करसारी तस्या र्व रात्र्या अत्ययात् स्र्वश्वेतं वडवारथमभिरुह्य शिष्यगणपरिवृतः पञ्चमत्रैर्माणवकशतैः पुरस्कृत उत्कूटान्निर्याति स्म ब्राह्मणान् मन्त्रान् <३२०>वाचयितुम्।

atha brāhmaṇaḥ puṣkarasārī tasyā rva rātryā atyayāt srvaśvetaṃ vaḍavārathamabhiruhya śiṣyagaṇaparivṛtaḥ pañcamatrairmāṇavakaśataiḥ puraskṛta utkūṭānniryāti sma brāhmaṇān mantrān <320>vācayitum/

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.