Library·Divyāvadāna·329

Divyāvadāna 329

<३२९>अथ एत्षामेव सत्त्वानामन्यतमे सत्त्वास्तानि ध्यानान्यसम्भावयन्तो ग्रामेष्ववतीर्य मन्त्रपदान् स्वाध्यायन्ति स्म।

<329>atha etṣāmeva sattvānāmanyatame sattvāstāni dhyānānyasambhāvayanto grāmeṣvavatīrya mantrapadān svādhyāyanti sma/

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तांस्ते ग्रामनिवासिन आहुह्--न केवलमिमे सत्त्वाः, इमे ऽध्यापकाः, तेषामध्यापका इति लोके संज्ञा उदपादि।

tāṃste grāmanivāsina āhuh--na kevalamime sattvāḥ, ime 'dhyāpakāḥ, teṣāmadhyāpakā iti loke saṃjñā udapādi/

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अयं हेतुरयं प्रत्ययो ब्राह्मणानां लोके प्रादुर्भावाय॥

ayaṃ heturayaṃ pratyayo brāhmaṇānāṃ loke prādurbhāvāya//

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अथान्यतमे सत्त्वा विवेककालप्रतिसम्युक्तान् कार्मान्तान् विविधानर्थप्रतिसम्युक्तान् कुर्वन्ति स्म।

athānyatame sattvā vivekakālapratisamyuktān kārmāntān vividhānarthapratisamyuktān kurvanti sma/

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तेषां वैश्या इति संज्ञा उदपादि॥

teṣāṃ vaiśyā iti saṃjñā udapādi//

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अथान्यतमे सत्त्वाः क्षुद्रेण कर्मणा जीविकां कल्पयन्ति स्म। तेषां शूद्रा इति संज्ञा उदपादि॥

athānyatame sattvāḥ kṣudreṇa karmaṇā jīvikāṃ kalpayanti sma/ teṣāṃ śūdrā iti saṃjñā udapādi//

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भूतपूर्वं ब्राह्मण अन्यतमः सत्त्वो वधूमादाय रथमारुह्य अन्यतमस्मिन्नरण्यप्रदेशे गतः।

bhūtapūrvaṃ brāhmaṇa anyatamaḥ sattvo vadhūmādāya rathamāruhya anyatamasminnaraṇyapradeśe gataḥ/

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत्र च रथो भग्नः। तस्मान्मातङ्गम् मा त्वं गामह् इति संज्ञा उदपादि॥

tatra ca ratho bhagnaḥ/ tasmānmātaṅgam mā tvaṃ gāmah iti saṃjñā udapādi//

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

क्षेत्रं कर्षन्ति ये तेषां कर्षका इति संज्ञा प्रवृत्ता॥

kṣetraṃ karṣanti ye teṣāṃ karṣakā iti saṃjñā pravṛttā//

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भाष्येण च पर्षदं रञ्जयति धर्मेण शीलव्रतसमाचारेण सम्यक्, तस्य राजा इति संज्ञाभूत्॥

bhāṣyeṇa ca parṣadaṃ rañjayati dharmeṇa śīlavratasamācāreṇa samyak, tasya rājā iti saṃjñābhūt//

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततो ऽन्ये सत्त्वा वाणिज्यया जीविकां कल्पयन्ति, तेषां वणिज इति संज्ञा उदपादि॥

tato 'nye sattvā vāṇijyayā jīvikāṃ kalpayanti, teṣāṃ vaṇija iti saṃjñā udapādi//

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततश्चान्ये सत्त्वाः प्रव्रजन्ति स्म। प्रव्रजित्वा पराञ् जयन्ति क्लेशाञ् जयन्तीति तेषां प्रव्रजिता इति लोके संज्ञा उदपादि॥

tataścānye sattvāḥ pravrajanti sma/ pravrajitvā parāñ jayanti kleśāñ jayantīti teṣāṃ pravrajitā iti loke saṃjñā udapādi//

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अपि तु ब्राह्मण एकैव संज्ञा लोक उदपादि। तां ते प्रवक्ष्यामि--

api tu brāhmaṇa ekaiva saṃjñā loka udapādi/ tāṃ te pravakṣyāmi--

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ब्रह्मा लोके ऽस्मिन्न् इमान् वेदान् वाचयति। ब्रह्मा देवानां परमतापसः। इन्द्रस्य कौशिकस्य वेदान् वाचयति स्म।

brahmā loke 'sminn imān vedān vācayati/ brahmā devānāṃ paramatāpasaḥ/ indrasya kauśikasya vedān vācayati sma/

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इन्द्रः कौशिको ऽरणेमि--गौतमं वेदान् वाचयति। अरणेमि--गौतमः श्वेतकेतुं वेदान् वाचयति।

indraḥ kauśiko 'raṇemi--gautamaṃ vedān vācayati/ araṇemi--gautamaḥ śvetaketuṃ vedān vācayati/

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

श्वेतकेतुः शुकं पण्डितं वाचयति। शुकः पण्डितश्च वेदान् विभजति स्म।

śvetaketuḥ śukaṃ paṇḍitaṃ vācayati/ śukaḥ paṇḍitaśca vedān vibhajati sma/

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तद्यथा पुष्यो बह्वृचानां पङ्क्तिश्छन्दोगानामेकविंशतिरध्वर्यवः।

tadyathā puṣyo bahvṛcānāṃ paṅktiśchandogānāmekaviṃśatiradhvaryavaḥ/

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

क्रतुरथर्वाणिकानाम्। ब ऋ??? चानामेते ब्राह्मण। सर्वे ते व्याख्यायन्ते। पुष्य एको भूत्वा पञ्चविंशतिधा भिन्नः।

kraturatharvāṇikānām/ ba ṛ??? cānāmete brāhmaṇa/ sarve te vyākhyāyante/ puṣya eko bhūtvā pañcaviṃśatidhā bhinnaḥ/

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तद्यथा शुक्ला वल्कला माण्डव्या इति। तत्र दश शुक्लाः। अष्टौ वल्कलाः।

tadyathā śuklā valkalā māṇḍavyā iti/ tatra daśa śuklāḥ/ aṣṭau valkalāḥ/

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सप्त माण्डव्याः। इतीयं ब्राह्मण बह्वृचानां शाखा। पुष्य एको भूत्वा पञ्चविंशतिधा भिन्नः॥

sapta māṇḍavyāḥ/ itīyaṃ brāhmaṇa bahvṛcānāṃ śākhā/ puṣya eko bhūtvā pañcaviṃśatidhā bhinnaḥ//

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अनुमानमपि ब्राह्मण प्रमाणं छन्दोगानाम्। ब्राह्मणाः सर्व एते छन्दोगाः। पङ्क्तिरित्येका भूत्वा साशीतिसहस्रधा भिन्ना।

anumānamapi brāhmaṇa pramāṇaṃ chandogānām/ brāhmaṇāḥ sarva ete chandogāḥ/ paṅktirityekā bhūtvā sāśītisahasradhā bhinnā/

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तद्यथा शीलवल्का अरणेमिका लौकाक्षाः कौथुमा ब्रह्मसमा महासमा महायागिकाः सात्यमुग्राः समन्तवेदाः॥

tadyathā śīlavalkā araṇemikā laukākṣāḥ kauthumā brahmasamā mahāsamā mahāyāgikāḥ sātyamugrāḥ samantavedāḥ//

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत्र शीलवल्का विंशतिः। अरणेमिका विंशतिः। लौकाक्षाश्चत्वारिंशत्। कौथुमानां शतम्।

tatra śīlavalkā viṃśatiḥ/ araṇemikā viṃśatiḥ/ laukākṣāścatvāriṃśat/ kauthumānāṃ śatam/

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ब्रह्मसमानां शतम्। सात्यमुग्राणां शतम्।

brahmasamānāṃ śatam/ sātyamugrāṇāṃ śatam/

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

समन्तवेदानां शतम्। इतीयं ब्राह्मण च्छन्दोगनां शाखा। पङ्क्तिरित्येका भूत्वा साशीतिसहस्रधा भिन्ना॥

samantavedānāṃ śatam/ itīyaṃ brāhmaṇa cchandoganāṃ śākhā/ paṅktirityekā bhūtvā sāśītisahasradhā bhinnā//

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.