Library·Divyāvadāna·333

Divyāvadāna 333

<३३३>निषद्यजनयत्काली पुत्रं द्वैपायनं मुनिम्।

<333>niṣadyajanayatkālī putraṃ dvaipāyanaṃ munim/

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

उग्रं तेजस्विनं भीष्मं पञ्चाभिज्ञं महातपम्।

ugraṃ tejasvinaṃ bhīṣmaṃ pañcābhijñaṃ mahātapam/

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

न ह्यसौ ब्राह्मणीपुत्रः किं वा ब्राह्मण वक्ष्यसि॥८६॥

na hyasau brāhmaṇīputraḥ kiṃ vā brāhmaṇa vakṣyasi//86//

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

क्षत्रिया रेणुका नाम जज्ञे रामं महामुनिम्।

kṣatriyā reṇukā nāma jajñe rāmaṃ mahāmunim/

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पण्डितं च विनीतं च सर्वशास्त्रविशारदम्।

paṇḍitaṃ ca vinītaṃ ca sarvaśāstraviśāradam/

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

न ह्यसौ ब्राह्मणीपुत्रः किं वा ब्राह्मण वक्ष्यसि॥८७॥

na hyasau brāhmaṇīputraḥ kiṃ vā brāhmaṇa vakṣyasi//87//

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ये च ते मनुजा आसंस् तेजसा तपसा युताः।

ye ca te manujā āsaṃs tejasā tapasā yutāḥ/

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पण्डिताश्च विनीताश्च लोके च ऋषिसंमताः।

paṇḍitāśca vinītāśca loke ca ṛṣisaṃmatāḥ/

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

न हि ते ब्राह्मणीपुत्राः किं वा ब्राह्मण वक्ष्यसि॥८८॥

na hi te brāhmaṇīputrāḥ kiṃ vā brāhmaṇa vakṣyasi//88//

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

संज्ञा कृतेयं लोकस्य ब्राह्मणाः क्षत्रियास्तथा।

saṃjñā kṛteyaṃ lokasya brāhmaṇāḥ kṣatriyāstathā/

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वैश्याश्चैव तथा शूद्राः संज्ञेयं संप्रकीर्तिता॥८९॥

vaiśyāścaiva tathā śūdrāḥ saṃjñeyaṃ saṃprakīrtitā//89//

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तस्मात्ते ब्राह्मण ब्रवीमि संज्ञामात्रकमिदं लोकस्य यदुत ब्राह्मण इति वा क्षत्रिय इति वा वैश्य इति वा शूद्र इति वा।

tasmātte brāhmaṇa bravīmi saṃjñāmātrakamidaṃ lokasya yaduta brāhmaṇa iti vā kṣatriya iti vā vaiśya iti vā śūdra iti vā/

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एकमिदं सर्वमिदमेकम्। पुत्राय मे शार्दूलकर्णाय प्रकृतिं दुहितरमनुप्रयच्छ भार्यार्थाय।

ekamidaṃ sarvamidamekam/ putrāya me śārdūlakarṇāya prakṛtiṃ duhitaramanuprayaccha bhāryārthāya/

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यावन्तं कुलशुल्कं मन्यसे तावन्तमनुप्रदास्यामि॥

yāvantaṃ kulaśulkaṃ manyase tāvantamanupradāsyāmi//

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इदं च पुनर्वचनं श्रुत्वा त्रिशङ्कोर्मातङ्गराजस्य ब्राह्मणः पुष्करसारी त्रिशङ्कुं मातङ्गराजमिदमवोचत्--किंगोत्रो भवान्? आह--आत्रेयगोत्रो ऽस्मि।

idaṃ ca punarvacanaṃ śrutvā triśaṅkormātaṅgarājasya brāhmaṇaḥ puṣkarasārī triśaṅkuṃ mātaṅgarājamidamavocat--kiṃgotro bhavān? āha--ātreyagotro 'smi/

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

किम्पूर्वह्? आह--आत्रेयः।

kimpūrvah? āha--ātreyaḥ/

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

किंचरणम्? आह--कालेय--मैत्रायणीयः। कति प्रवराह्? आह--त्रयः प्रवराः। तद्यथा वात्स्याः कौत्स्या भरद्वाजाश्च।

kiṃcaraṇam? āha--kāleya--maitrāyaṇīyaḥ/ kati pravarāh? āha--trayaḥ pravarāḥ/ tadyathā vātsyāḥ kautsyā bharadvājāśca/

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

के भवन्तः सब्रह्मचारिणह्? छन्दोगाः। कति च्छन्दोगानां भेदाह्? षट्।

ke bhavantaḥ sabrahmacāriṇah? chandogāḥ/ kati cchandogānāṃ bhedāh? ṣaṭ/

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ते कतमे? आह--तद्यथा। कौथुमाः। चारायणीयाः। लाङ्गलाः। सौवर्चसाः।

te katame? āha--tadyathā/ kauthumāḥ/ cārāyaṇīyāḥ/ lāṅgalāḥ/ sauvarcasāḥ/

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कापिंजलेयाः। आर्ष्टिषेणा इति॥

kāpiṃjaleyāḥ/ ārṣṭiṣeṇā iti//

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

किं भवतो मातृजं गोत्रम्? आह--पाराशरीयम्। पठतु भवान् सावित्रीम्। कथं भवति? कत्यक्षरा सावित्री? कतिगण्डा? कतिपदा?

kiṃ bhavato mātṛjaṃ gotram? āha--pārāśarīyam/ paṭhatu bhavān sāvitrīm/ kathaṃ bhavati? katyakṣarā sāvitrī? katigaṇḍā? katipadā?

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

चतुर्विंशत्यक्षरा सावित्री। त्रिगण्डा। अष्टाक्षरपदा। उच्चारयतु भवान् सावित्रीम्।

caturviṃśatyakṣarā sāvitrī/ trigaṇḍā/ aṣṭākṣarapadā/ uccārayatu bhavān sāvitrīm/

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अथ खलु भोः पुष्करसारिन्, सोत्पत्तिकां सावित्रीं प्रवक्ष्यामि। तच्छ्रूयताम्। कथयतु भवान्।

atha khalu bhoḥ puṣkarasārin, sotpattikāṃ sāvitrīṃ pravakṣyāmi/ tacchrūyatām/ kathayatu bhavān/

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भूतपूर्वं ब्राह्मण अतीते ऽध्वनि वसुर् नाम ऋषिर्बभूव।

bhūtapūrvaṃ brāhmaṇa atīte 'dhvani vasur nāma ṛṣirbabhūva/

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पञ्चाभिज्ञ उग्रतेजा महानुभावो ध्यानानां लाभी। तेन तत्र तक्षकदुहिता कपिला नाम आसदिता भार्यार्थम्। स तत्र संरक्तचित्तस्तया कन्यया सार्धं मैथुनमगच्छत्।

pañcābhijña ugratejā mahānubhāvo dhyānānāṃ lābhī/ tena tatra takṣakaduhitā kapilā nāma āsaditā bhāryārtham/ sa tatra saṃraktacittastayā kanyayā sārdhaṃ maithunamagacchat/

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स ऋषिरृद्ध्या भ्रष्टो ध्यानेभ्यो वञ्चितः।

sa ṛṣirṛddhyā bhraṣṭo dhyānebhyo vañcitaḥ/

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ऋद्धिपरिहीनः स विप्रतिसारी आत्मनो दुश्चरितं विगर्हाणस्तस्यां वेलायां सावित्रीं भाषते स्म।

ṛddhiparihīnaḥ sa vipratisārī ātmano duścaritaṃ vigarhāṇastasyāṃ velāyāṃ sāvitrīṃ bhāṣate sma/

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तद्यथा--

tadyathā--

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भूर्भुवः स्वः। तत्सवितुर्विरेण्यं भर्गो देवस्य धीमहि। धियो यो नः प्रचोदयात्।

bhūrbhuvaḥ svaḥ/ tatsaviturvireṇyaṃ bhargo devasya dhīmahi/ dhiyo yo naḥ pracodayāt/

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इति हि ब्राह्मण अज्ञानशोधनार्थमिममेव मन्त्रं स ब्राह्मणो दिवारात्रं जपति स्म।

iti hi brāhmaṇa ajñānaśodhanārthamimameva mantraṃ sa brāhmaṇo divārātraṃ japati sma/

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इयं ब्राह्मणानां सावित्री। पूर्वजः प्रजापतिह्--

iyaṃ brāhmaṇānāṃ sāvitrī/ pūrvajaḥ prajāpatih--

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.