<३५>भूतपूर्वं भिक्षवो राजाभूत प्रणादो नाम शक्रस्य देवेन्द्रस्य वयस्यकः। सो ऽपुत्रः पुत्राभिनन्दी करे कपोलं दत्त्वा चिन्तापरो व्यवस्थितह्--अनेकधनसमुदितो ऽहमपुत्रश्च।
<35>bhūtapūrvaṃ bhikṣavo rājābhūta praṇādo nāma śakrasya devendrasya vayasyakaḥ/ so 'putraḥ putrābhinandī kare kapolaṃ dattvā cintāparo vyavasthitah--anekadhanasamudito 'hamaputraśca/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ममात्ययाद् राजवंशसमुच्छेदो भविष्यतीति।
mamātyayād rājavaṃśasamucchedo bhaviṣyatīti/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततः शक्रेण दृष्टः पृष्टश्च--मार्ष, कस्मात् त्वं करे कपोलं दत्त्वा चिन्तापरस्तिष्ठसीति? स कथयति--कौशिल, अनेकधनसमुदितो ऽहमपुत्रश्च।
tataḥ śakreṇa dṛṣṭaḥ pṛṣṭaśca--mārṣa, kasmāt tvaṃ kare kapolaṃ dattvā cintāparastiṣṭhasīti? sa kathayati--kauśila, anekadhanasamudito 'hamaputraśca/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ममात्ययाद् राजवंशस्योच्छेदो भविष्यति। शक्रः कथयति--मार्ष, मा त्वं चिन्तापरस्तिष्ठ।
mamātyayād rājavaṃśasyocchedo bhaviṣyati/ śakraḥ kathayati--mārṣa, mā tvaṃ cintāparastiṣṭha/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यदि कश्चित् च्यवनधर्मा देवपुत्रो भविष्यति, तत्ते पुत्रत्वे समादापयिष्यामीति।
yadi kaścit cyavanadharmā devaputro bhaviṣyati, tatte putratve samādāpayiṣyāmīti/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
धर्मता खलु च्यवनधर्मणो देवपुत्रस्य पञ्च पूर्वनिमित्तानि प्रादुर्भवन्ति--अक्लिष्टानि वासांसि संक्लिश्यन्ति, अम्लानानि माल्यानि म्लायन्ते, दौर्गन्धं मुखान्निश्चरति, उभाभ्यां कक्षाभ्यां स्वेदः प्रघरति, स्वे चासने धृतिं न लभते।
dharmatā khalu cyavanadharmaṇo devaputrasya pañca pūrvanimittāni prādurbhavanti--akliṣṭāni vāsāṃsi saṃkliśyanti, amlānāni mālyāni mlāyante, daurgandhaṃ mukhānniścarati, ubhābhyāṃ kakṣābhyāṃ svedaḥ pragharati, sve cāsane dhṛtiṃ na labhate/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यावदन्यतमस्य देवपुत्रस्य पञ्च पूर्वनिमित्तानि प्रादुर्भूतानि।
yāvadanyatamasya devaputrasya pañca pūrvanimittāni prādurbhūtāni/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स शक्रेण देवेन्द्रेणोक्तह्--मार्ष, प्रणादस्य राज्ञो ऽग्रामहिष्याः कुक्षौ प्रतिसंधिं गृहाणेति।
sa śakreṇa devendreṇoktah--mārṣa, praṇādasya rājño 'grāmahiṣyāḥ kukṣau pratisaṃdhiṃ gṛhāṇeti/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स कथयति--प्रमादस्थानं कौशिकम्। बहुकिल्बिष्कारिणो हि कौशिक राजानः।
sa kathayati--pramādasthānaṃ kauśikam/ bahukilbiṣkāriṇo hi kauśika rājānaḥ/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मा अधर्मेण राज्यं कृत्वा नरकपरायणो भविष्यामीति। शक्रः कथयति--मार्ष, अहं ते स्मारयिष्यामि।
mā adharmeṇa rājyaṃ kṛtvā narakaparāyaṇo bhaviṣyāmīti/ śakraḥ kathayati--mārṣa, ahaṃ te smārayiṣyāmi/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रमत्ताः कौशलिक देवा रतिबहुलाः। एवमेतन्मार्ष। तथापि त्वहं भवन्तं स्मारयामि।
pramattāḥ kauśalika devā ratibahulāḥ/ evametanmārṣa/ tathāpi tvahaṃ bhavantaṃ smārayāmi/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तेन प्रणादस्य राज्ञो ऽग्रमहिष्याः कुक्षौ प्रतिसंधिर्गृहीता। यस्मिन्नेव दिवसे प्रतिसंधिर्गृहीता, तस्मिन् दिवसे महाजनकायेन प्रणादो मुक्तः।
tena praṇādasya rājño 'gramahiṣyāḥ kukṣau pratisaṃdhirgṛhītā/ yasminneva divase pratisaṃdhirgṛhītā, tasmin divase mahājanakāyena praṇādo muktaḥ/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सा अष्टानां वा नवानां वा मासानामत्ययात् प्रसूता।
sā aṣṭānāṃ vā navānāṃ vā māsānāmatyayāt prasūtā/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दारको जातो ऽभिरूपो दर्शनीयः प्रासादिको गौरः कनकवर्णश्छत्राकारशिराः प्रलम्बबाहुर्विस्तीर्णललाटः संगतभ्रूस्तुङ्गनासः।
dārako jāto 'bhirūpo darśanīyaḥ prāsādiko gauraḥ kanakavarṇaśchatrākāraśirāḥ pralambabāhurvistīrṇalalāṭaḥ saṃgatabhrūstuṅganāsaḥ/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्य ज्ञातयः संगम्य समागम्य नामधेयं व्यवस्थापयन्ति--किं भवतु दारकस्य नामेति।
tasya jñātayaḥ saṃgamya samāgamya nāmadheyaṃ vyavasthāpayanti--kiṃ bhavatu dārakasya nāmeti/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ज्ञातय ऊचुह्--यस्मिन्नेव दिवसे ऽयं दारको मातुः कुक्षिमवक्रान्तः, तस्मिन्नेव दिवसे महाजनकायेन नादो मुक्तः।
jñātaya ūcuh--yasminneva divase 'yaṃ dārako mātuḥ kukṣimavakrāntaḥ, tasminneva divase mahājanakāyena nādo muktaḥ/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यस्मिन्नेव दिवसे जातस्तस्मिन्नेव दिवसे महाजनकायेन नादो मुक्तः।
yasminneva divase jātastasminneva divase mahājanakāyena nādo muktaḥ/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्मात् भवतु दारकस्य महाप्रणाद इति नाम।
tasmāt bhavatu dārakasya mahāpraṇāda iti nāma/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्य महाप्रणाद इति नामधेयं व्यवस्थापितम्। महाप्रणादो दारको ऽष्टाभ्यो धात्रीभ्यो ऽनुप्रदत्तो द्वाभ्यांसंधात्रीभ्यां द्वाघ्यां मलधात्रीभ्यां द्वाभ्यां क्षीरधात्रीभ्यां द्वाभ्यां क्रीडनिकाभ्याम्।
tasya mahāpraṇāda iti nāmadheyaṃ vyavasthāpitam/ mahāpraṇādo dārako 'ṣṭābhyo dhātrībhyo 'nupradatto dvābhyāṃsaṃdhātrībhyāṃ dvāghyāṃ maladhātrībhyāṃ dvābhyāṃ kṣīradhātrībhyāṃ dvābhyāṃ krīḍanikābhyām/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सो ऽष्टाभिर्धात्रीभिरुन्नीयते वर्ध्यते क्षीरेण दध्ना नवनीतेन सर्ण्पिषा सर्पिमण्डेनान्यैश्चोत्तप्तोत्तप्तैरुपकरणविशेषैः।
so 'ṣṭābhirdhātrībhirunnīyate vardhyate kṣīreṇa dadhnā navanītena sarṇpiṣā sarpimaṇḍenānyaiścottaptottaptairupakaraṇaviśeṣaiḥ/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आशु वर्धते ह्रदस्थामिव पङ्कजम्। यदा महान् संवृत्तस्तदा लिप्यामुपन्यस्तः।
āśu vardhate hradasthāmiva paṅkajam/ yadā mahān saṃvṛttastadā lipyāmupanyastaḥ/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
संख्यायां गणनायां मुद्रायामुद्धारे न्यासे निक्षेपे वस्तुपरीक्षायां दारुपरीक्षायां रत्नपरीक्षायां हस्तिपरीक्षायामश्वपरीक्षायां कुमारपरीक्षायां कुमारीपरीक्षायाम्।
saṃkhyāyāṃ gaṇanāyāṃ mudrāyāmuddhāre nyāse nikṣepe vastuparīkṣāyāṃ dāruparīkṣāyāṃ ratnaparīkṣāyāṃ hastiparīkṣāyāmaśvaparīkṣāyāṃ kumāraparīkṣāyāṃ kumārīparīkṣāyām/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सो ऽष्टासु परीक्षासूद्घट्टको वाचकः पटुप्रचारः पण्डितः संवृत्तः।
so 'ṣṭāsu parīkṣāsūdghaṭṭako vācakaḥ paṭupracāraḥ paṇḍitaḥ saṃvṛttaḥ/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स यानि तानि राअज्ञां क्षत्रियाणां मूर्ध्नाभिषिक्तानां जनपदैश्वर्यस्थामवीर्यमनुप्राप्तानां महान्तं पृथिवीमण्डलमभिनिर्जित्याध्यासतां पृथग् भवन्ति शिल्पस्थानकर्मस्थानानि, तद्यथा--हस्तिशिक्षायामश्वपृष्ठे रथे शरे धनुषि प्रयाणे निर्याणे ऽङ्कुशग्रहे पाशग्रहे तोमरग्रहे यष्टिबन्धे पदबन्धे शिखाबन्धे दूरवेधे मर्मवेधे ऽक्षुण्णवेधे दृढप्रहारितायां पञ्चसु स्थानेषु कृतावी संवृत्तः॥
sa yāni tāni rāajñāṃ kṣatriyāṇāṃ mūrdhnābhiṣiktānāṃ janapadaiśvaryasthāmavīryamanuprāptānāṃ mahāntaṃ pṛthivīmaṇḍalamabhinirjityādhyāsatāṃ pṛthag bhavanti śilpasthānakarmasthānāni, tadyathā--hastiśikṣāyāmaśvapṛṣṭhe rathe śare dhanuṣi prayāṇe niryāṇe 'ṅkuśagrahe pāśagrahe tomaragrahe yaṣṭibandhe padabandhe śikhābandhe dūravedhe marmavedhe 'kṣuṇṇavedhe dṛḍhaprahāritāyāṃ pañcasu sthāneṣu kṛtāvī saṃvṛttaḥ//
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
धर्मता खलु न तावत् पुत्रस्य नाम प्रज्ञायते यावत् तातो जीवति। अपरेण समयेन <३६>प्रणादो राजा कालगतः।
dharmatā khalu na tāvat putrasya nāma prajñāyate yāvat tāto jīvati/ apareṇa samayena <36>praṇādo rājā kālagataḥ/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.