यावदपरेण समयेन वासवस्य राज्ञः पुत्रो जातो रत्नप्रत्युप्तया शिखया।
yāvadapareṇa samayena vāsavasya rājñaḥ putro jāto ratnapratyuptayā śikhayā/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
Divyāvadāna 38
तस्य विस्तरेण जातिमहं कृत्वा रत्नशिखीति नामधेयं व्यवस्थापितम्। सो ऽपरेण समयेन जीर्णातुरमृतंसंदर्शनादुद्विग्नो वनं संश्रितः।
tasya vistareṇa jātimahaṃ kṛtvā ratnaśikhīti nāmadheyaṃ vyavasthāpitam/ so 'pareṇa samayena jīrṇāturamṛtaṃsaṃdarśanādudvigno vanaṃ saṃśritaḥ/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यस्मिन्नेव दिवसे वनं संश्रितस्तस्मिन्नेव दिवसे ऽनुत्तरं ज्ञानमधिगतम्।
yasminneva divase vanaṃ saṃśritastasminneva divase 'nuttaraṃ jñānamadhigatam/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्य रत्नशिखी सम्यक्सम्बुद्ध इति संज्ञोदपादि। अथापरेण समयेन धनसंमतो राजा उपरिप्रासादतलगतो ऽमात्यगणपरिवृतस्तिष्ठति।
tasya ratnaśikhī samyaksambuddha iti saṃjñodapādi/ athāpareṇa samayena dhanasaṃmato rājā upariprāsādatalagato 'mātyagaṇaparivṛtastiṣṭhati/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सो ऽमात्यानामन्त्रयते--भवतः, कस्यचिदन्यस्यापि राज्ञो राज्यमेवमृद्धं च स्फीतं च क्षेमं च सुभिक्षं च आकीर्णबहुजनमनुष्यं च।
so 'mātyānāmantrayate--bhavataḥ, kasyacidanyasyāpi rājño rājyamevamṛddhaṃ ca sphītaṃ ca kṣemaṃ ca subhikṣaṃ ca ākīrṇabahujanamanuṣyaṃ ca/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सदापुष्पफला वृक्षाः। देवः कालेन कालं सम्यग्वारिधारामनुप्रयच्छतीति।
sadāpuṣpaphalā vṛkṣāḥ/ devaḥ kālena kālaṃ samyagvāridhārāmanuprayacchatīti/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अतीव शस्यसम्पत्तिर्भवति यथा अस्माकमिति? मध्यदेशाद् वणिजः पण्यमादायोत्तरापथं गताः।
atīva śasyasampattirbhavati yathā asmākamiti? madhyadeśād vaṇijaḥ paṇyamādāyottarāpathaṃ gatāḥ/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ते कथयन्ति--अस्ति देव मध्यदेशे वासवो नाम राजा इति। सहश्रवणादेव धनसंमतस्य राज्ञो ऽमर्ष उत्पन्नः।
te kathayanti--asti deva madhyadeśe vāsavo nāma rājā iti/ sahaśravaṇādeva dhanasaṃmatasya rājño 'marṣa utpannaḥ/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स संजातामर्षो ऽमात्यानामन्त्रयते--संनाहयन्तु भवन्तश्चत्रुअङ्गं बलकायम्।
sa saṃjātāmarṣo 'mātyānāmantrayate--saṃnāhayantu bhavantaścatruaṅgaṃ balakāyam/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
राष्ट्रापमर्दनमस्य करिष्याम इति। ततो धनसंमतो राजा चतुरङ्गं बलकायं संनाह्य हस्तिकायमश्वकायं रथकायं पत्तिकायं मध्यदेशमागत्य गङ्गाया दक्षिणे कूले ऽवस्थितः।
rāṣṭrāpamardanamasya kariṣyāma iti/ tato dhanasaṃmato rājā caturaṅgaṃ balakāyaṃ saṃnāhya hastikāyamaśvakāyaṃ rathakāyaṃ pattikāyaṃ madhyadeśamāgatya gaṅgāyā dakṣiṇe kūle 'vasthitaḥ/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अश्रौषीद्वासवो राजा--धनसंमतो राजा चत्रुअङ्गं बलकायं संनाह्य हस्तिकायमश्वकायं रथकायं पत्तिकायं मध्यदेशमागत्य गङ्गाया दक्षिणे कूले ऽवस्थित इति।
aśrauṣīdvāsavo rājā--dhanasaṃmato rājā catruaṅgaṃ balakāyaṃ saṃnāhya hastikāyamaśvakāyaṃ rathakāyaṃ pattikāyaṃ madhyadeśamāgatya gaṅgāyā dakṣiṇe kūle 'vasthita iti/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
श्रुत्वा च पुनः सो ऽपि चतुरङ्गं बलकायं संनाह्य हस्तिकायमश्वकायं रथकायं पतिकायं गङ्गाया उत्तरे कूले ऽवस्थितः।
śrutvā ca punaḥ so 'pi caturaṅgaṃ balakāyaṃ saṃnāhya hastikāyamaśvakāyaṃ rathakāyaṃ patikāyaṃ gaṅgāyā uttare kūle 'vasthitaḥ/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अथ रत्नशिखी सम्यक्सम्बुद्धस्तयोर्विनयकालं ज्ञात्वा नद्या गङ्गायास्तीरे रात्रिं वासमुपगतः।
atha ratnaśikhī samyaksambuddhastayorvinayakālaṃ jñātvā nadyā gaṅgāyāstīre rātriṃ vāsamupagataḥ/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
रत्नशिखिना सम्यक्सम्बुद्धेन लौकिकं चित्तमुत्पादितम्। धर्मता खलु यदा बुद्धा भगवन्तो लौकिकं चित्तमुत्पादयन्ति, तस्मिन् समये शक्रब्रह्मादयो देवा भगवतश्चेतसा चित्तमाजानन्ति।
ratnaśikhinā samyaksambuddhena laukikaṃ cittamutpāditam/ dharmatā khalu yadā buddhā bhagavanto laukikaṃ cittamutpādayanti, tasmin samaye śakrabrahmādayo devā bhagavataścetasā cittamājānanti/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अथ शक्रब्रह्मादयो देवा येन रत्नशिखी सम्यक्सम्बुद्धस्तेनोपसंक्रान्ताः।
atha śakrabrahmādayo devā yena ratnaśikhī samyaksambuddhastenopasaṃkrāntāḥ/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
उपसंक्रम्य रत्नशिखिनः सम्यक्सम्बुद्धस्य पादौ शिरसा वन्दित्वैकान्ते निषण्णाः। तेषां वर्णानुभावेन महानुदारावभासः संवृत्तः।
upasaṃkramya ratnaśikhinaḥ samyaksambuddhasya pādau śirasā vanditvaikānte niṣaṇṇāḥ/ teṣāṃ varṇānubhāvena mahānudārāvabhāsaḥ saṃvṛttaḥ/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
धनसंमतेन राज्ञा दृष्टः। दृष्ट्वा च पुनरमात्यान् पृच्छति--किमयं भवन्तो वासवस्य राज्ञो विजिते महानुदारावभासह्? ते कथयन्ति--देव, वासवस्य राज्ञो विजिते महानुदारावभासह्? ते कथयन्ति--देव, वासवस्य राज्ञो विजिते रत्नशिखी नाम सम्यक्सम्बुद्धह् उत्पन्नः।
dhanasaṃmatena rājñā dṛṣṭaḥ/ dṛṣṭvā ca punaramātyān pṛcchati--kimayaṃ bhavanto vāsavasya rājño vijite mahānudārāvabhāsah? te kathayanti--deva, vāsavasya rājño vijite mahānudārāvabhāsah? te kathayanti--deva, vāsavasya rājño vijite ratnaśikhī nāma samyaksambuddhah utpannaḥ/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्य शक्रब्रह्मादयो देवा दर्शनायोपसंक्रमन्ति।
tasya śakrabrahmādayo devā darśanāyopasaṃkramanti/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तेनैवोदारावभासः संवृत्तः। महर्द्धिको ऽसौ महानुभावः। तस्यायमनुभाव इति।
tenaivodārāvabhāsaḥ saṃvṛttaḥ/ maharddhiko 'sau mahānubhāvaḥ/ tasyāyamanubhāva iti/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
धनसंमतो राजा कथयति--भवन्तः, यस्य विजिते ईदृशं द्विपादकं पुण्यक्षेत्रमुत्पन्नम्, यं शक्रब्रह्मादयो ऽपि देवा दर्शनायोपसंक्रामन्ति, तस्याहं कीदृशमनर्थं करिष्यामि? तेन तस्य दूतो ऽनुप्रेषितः।
dhanasaṃmato rājā kathayati--bhavantaḥ, yasya vijite īdṛśaṃ dvipādakaṃ puṇyakṣetramutpannam, yaṃ śakrabrahmādayo 'pi devā darśanāyopasaṃkrāmanti, tasyāhaṃ kīdṛśamanarthaṃ kariṣyāmi? tena tasya dūto 'nupreṣitaḥ/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वयस्य, आगच्छ। न ते ऽहं किंचित् कारिष्यामि इति। पुण्यमहेशाख्यस्त्वम्, यस्य विजिते द्विपादकं पुण्यक्षेत्रं रत्नशिखी सम्यक्सम्बुद्धो ऽयम्।
vayasya, āgaccha/ na te 'haṃ kiṃcit kāriṣyāmi iti/ puṇyamaheśākhyastvam, yasya vijite dvipādakaṃ puṇyakṣetraṃ ratnaśikhī samyaksambuddho 'yam/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शक्रब्रह्मादयो देवा दर्शनायोपसंक्रामन्ति।
śakrabrahmādayo devā darśanāyopasaṃkrāmanti/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
किं तु कण्ठाश्लेषं ते दत्वा गमिष्यामि। एवमावयोः परस्परं चित्तसौमनस्यं भवतीति।
kiṃ tu kaṇṭhāśleṣaṃ te datvā gamiṣyāmi/ evamāvayoḥ parasparaṃ cittasaumanasyaṃ bhavatīti/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वासवो राजा विश्वासं न गच्छति। स येन रत्नशिखी सम्यक्सम्बुद्धस्तेनोपसंक्रान्तः।
vāsavo rājā viśvāsaṃ na gacchati/ sa yena ratnaśikhī samyaksambuddhastenopasaṃkrāntaḥ/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
उपसंक्रम्य रत्नशिखिनः सम्यक्सम्बुद्धस्य पादौ शिरसा वन्दित्वा एकान्ते निषण्णः।
upasaṃkramya ratnaśikhinaḥ samyaksambuddhasya pādau śirasā vanditvā ekānte niṣaṇṇaḥ/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एकान्तनिषण्णो वासवो राजा रत्नशिखिनं सम्यक्सम्बुद्धमिदमवोचत्--<३९>मम भदन्त धनसंमतेन राज्ञा संदिष्टम्--प्रियवयसय आगच्छ, न ते ऽहं किंचित् करिष्यामि।
ekāntaniṣaṇṇo vāsavo rājā ratnaśikhinaṃ samyaksambuddhamidamavocat--<39>mama bhadanta dhanasaṃmatena rājñā saṃdiṣṭam--priyavayasaya āgaccha, na te 'haṃ kiṃcit kariṣyāmi/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.