<४>सर्व एवानयेन व्यसनमापत्स्यामः। आगच्छत, क्रियाकारं तावत् कर्मह्--तावन्न केनचिच्छ्रोणस्य कोटिकर्णस्य मातापितृभ्यामारोचयितव्यम् यावद् भाण्डं प्रतिशामितं भवति।
<4>sarva evānayena vyasanamāpatsyāmaḥ/ āgacchata, kriyākāraṃ tāvat karmah--tāvanna kenacicchroṇasya koṭikarṇasya mātāpitṛbhyāmārocayitavyam yāvad bhāṇḍaṃ pratiśāmitaṃ bhavati/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ते क्रियाकारं कृत्वा गताः।
te kriyākāraṃ kṛtvā gatāḥ/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
श्रोणस्य कोटिकर्णस्य मातापितृभ्यां श्रुतम्--श्रोणः कोटिकर्णो ऽभ्यागत इति।
śroṇasya koṭikarṇasya mātāpitṛbhyāṃ śrutam--śroṇaḥ koṭikarṇo 'bhyāgata iti/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ते कथयन्ति--पृष्ठत आगच्छति।
te kathayanti--pṛṣṭhata āgacchati/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पृष्ठतो गत्वा पृच्छतह्--क्व सार्थवाहह्? पुरस्ताद् गच्छतीति।
pṛṣṭhato gatvā pṛcchatah--kva sārthavāhah? purastād gacchatīti/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तैस्तावदाकुलीकृतौ यावद् भाण्डं प्रतिशामितम्। पश्चात् ते कथयन्ति--अम्ब विस्मृतो ऽस्माभिः सार्थवाह इति।
taistāvadākulīkṛtau yāvad bhāṇḍaṃ pratiśāmitam/ paścāt te kathayanti--amba vismṛto 'smābhiḥ sārthavāha iti/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ताभ्यामेक आगत्य कथयति--अयं श्रोणः कोटिकर्णो ऽभ्यागत इति।
tābhyāmeka āgatya kathayati--ayaṃ śroṇaḥ koṭikarṇo 'bhyāgata iti/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्य तावभिसारं दत्त्वा प्रत्युद्गतौ न पश्यतः। अपर आगत्य कथयति--अम्ब, दिष्ट्या वर्धस्व, अयं श्रोणः कोटिकर्णो ऽभ्यागत इति।
tasya tāvabhisāraṃ dattvā pratyudgatau na paśyataḥ/ apara āgatya kathayati--amba, diṣṭyā vardhasva, ayaṃ śroṇaḥ koṭikarṇo 'bhyāgata iti/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्य तावभिसारं दत्त्वा प्रत्युद्गतौ न पश्यतः।
tasya tāvabhisāraṃ dattvā pratyudgatau na paśyataḥ/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तौ न कस्यचित् पुनरपि श्रद्दधातुमारब्धौ। ताभ्यामुद्यानेषु स्वकसभादेवकुलेषु च्छत्राणि व्यजनानि कलशानि उपानहानि चाक्षराणि अभिलिखितानि दत्तानि स्थापितानि--यदि तावच्छ्रोणः कोटिकर्णो जीवति, लघु आगमय, क्षिप्रमागमय।
tau na kasyacit punarapi śraddadhātumārabdhau/ tābhyāmudyāneṣu svakasabhādevakuleṣu cchatrāṇi vyajanāni kalaśāni upānahāni cākṣarāṇi abhilikhitāni dattāni sthāpitāni--yadi tāvacchroṇaḥ koṭikarṇo jīvati, laghu āgamaya, kṣipramāgamaya/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अथ च्युतः कालगतः, तस्यैव गत्युपपत्तिस्थानात् स्थानान्तरविशेषतायै।
atha cyutaḥ kālagataḥ, tasyaiva gatyupapattisthānāt sthānāntaraviśeṣatāyai/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तौ शोकेन रुदन्तावन्धीभूतौ॥
tau śokena rudantāvandhībhūtau//
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
श्रोणः कोटिकर्णः सार्थवाहो ऽपि सूर्यांशुभिः स्पृष्ट आतापितः प्रतिविबुद्धो यावत् सार्थं न पश्यति नान्यत्र गर्दभयानमेव।
śroṇaḥ koṭikarṇaḥ sārthavāho 'pi sūryāṃśubhiḥ spṛṣṭa ātāpitaḥ prativibuddho yāvat sārthaṃ na paśyati nānyatra gardabhayānameva/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स तं गर्दभयानमभिरुह्य संप्रस्थितः।
sa taṃ gardabhayānamabhiruhya saṃprasthitaḥ/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
रात्रौ च वातेन प्रवायता वालुकया मार्गो व्यपोढः पिथितः। ते च गर्दभाः स्मृतिमन्तो गन्धमाघ्रायाघ्राय शनैर्मन्दमन्दं संप्रस्थिताः।
rātrau ca vātena pravāyatā vālukayā mārgo vyapoḍhaḥ pithitaḥ/ te ca gardabhāḥ smṛtimanto gandhamāghrāyāghrāya śanairmandamandaṃ saṃprasthitāḥ/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सार्थवाहः संलक्षयति--कस्मादेते शनैर्मन्दमन्दं गच्छन्तीति कृत्वा प्रतोदयष्ट्या ताडिताः।
sārthavāhaḥ saṃlakṣayati--kasmādete śanairmandamandaṃ gacchantīti kṛtvā pratodayaṣṭyā tāḍitāḥ/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ते संभ्रान्ता आकुलीभूताः स्मृतिभ्रष्टा उन्मार्गेण संप्रस्थिताः, यावदन्यतमाशाटवीं प्रविष्टाः।
te saṃbhrāntā ākulībhūtāḥ smṛtibhraṣṭā unmārgeṇa saṃprasthitāḥ, yāvadanyatamāśāṭavīṃ praviṣṭāḥ/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ते तृषार्ता विह्वलवदना जिह्वां निर्नामय्य गच्छन्ति।
te tṛṣārtā vihvalavadanā jihvāṃ nirnāmayya gacchanti/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तान् दृष्ट्वा तस्य कारुण्यमुत्पन्नम्। स संलक्षयति--यदि एतान् नोत्स्रक्ष्यामि, अनयेन व्यसनमापत्स्ये।
tān dṛṣṭvā tasya kāruṇyamutpannam/ sa saṃlakṣayati--yadi etān notsrakṣyāmi, anayena vyasanamāpatsye/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
को ऽसौ निर्घृणहृदयस्त्यक्तपरलोकश्च य एषां प्रतोदयष्टिं काये निपातयिष्यति? तेन त उत्सृष्टाह्--अद्याग्रेण अच्छिन्नाग्राणि तृणानि भक्षयत अनवमर्दितानि, पानीयानि पिबत अनाविलानि, चतुर्दिशं च शीतला वायवो वान्त्विति।
ko 'sau nirghṛṇahṛdayastyaktaparalokaśca ya eṣāṃ pratodayaṣṭiṃ kāye nipātayiṣyati? tena ta utsṛṣṭāh--adyāgreṇa acchinnāgrāṇi tṛṇāni bhakṣayata anavamarditāni, pānīyāni pibata anāvilāni, caturdiśaṃ ca śītalā vāyavo vāntviti/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स तानुत्सृज्य पद्भ्यां संप्रस्थितः। यावत् पश्यति आयसं नगरमुच्चं च प्रगृहीतं च।
sa tānutsṛjya padbhyāṃ saṃprasthitaḥ/ yāvat paśyati āyasaṃ nagaramuccaṃ ca pragṛhītaṃ ca/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्र द्वारे पुरुषस्तिष्ठति कालो रौद्राश्चण्डो लोहिताक्ष उद्विद्धपिण्डो लोहलगुडव्यग्रहस्तः।
tatra dvāre puruṣastiṣṭhati kālo raudrāścaṇḍo lohitākṣa udviddhapiṇḍo lohalaguḍavyagrahastaḥ/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स तस्य सकाशमुपसंक्रान्तः। उपसंक्रम्य तं पुरुषं पृच्छति--अस्ति अत्र भोः पुरुष पानीयमिति।
sa tasya sakāśamupasaṃkrāntaḥ/ upasaṃkramya taṃ puruṣaṃ pṛcchati--asti atra bhoḥ puruṣa pānīyamiti/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स तूष्णीं व्यवस्थितः। भूतस्तेन पृष्टह्--अस्त्यत्र नगरे पानीयमिति।
sa tūṣṇīṃ vyavasthitaḥ/ bhūtastena pṛṣṭah--astyatra nagare pānīyamiti/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भूयो ऽपि स तूष्णीं व्यवस्थितः। तेन सार्थवाहेन तत्र प्रविश्य पानीयं पानीयम् इति शब्दो निश्चारितः।
bhūyo 'pi sa tūṣṇīṃ vyavasthitaḥ/ tena sārthavāhena tatra praviśya pānīyaṃ pānīyam iti śabdo niścāritaḥ/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यावत् पञ्चमात्रैः प्रेतसहस्रैर्दग्धस्थूणासदृशैरस्थियन्त्रवदुच्छ्रितैः स्वकेशरोमप्रतिच्छन्नैः पर्वतोदरसंनिभैः सूचीछिद्रोपममुखैरनुपरिवारितः श्रोणः कोटिकर्णः।
yāvat pañcamātraiḥ pretasahasrairdagdhasthūṇāsadṛśairasthiyantravaducchritaiḥ svakeśaromapraticchannaiḥ parvatodarasaṃnibhaiḥ sūcīchidropamamukhairanuparivāritaḥ śroṇaḥ koṭikarṇaḥ/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ते कथयन्ति--सार्थवाह कारुणिकस्त्वम्। अस्माकं तृषार्तानां पानीयमनुप्रयच्छ। स कथयति--भवन्तः, अहमपि पानीयमेव मृगयामि।
te kathayanti--sārthavāha kāruṇikastvam/ asmākaṃ tṛṣārtānāṃ pānīyamanuprayaccha/ sa kathayati--bhavantaḥ, ahamapi pānīyameva mṛgayāmi/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कुतो ऽहम् युष्माकं पानीयमनुप्रयच्छामीति? <५>ते कथयन्ति--सार्थवाह, प्रेतनगरमिदम्, कुतो ऽत्र पानीयम्? अद्यास्माभिर्द्वादशभिर्वर्षैस्त्वत्सकाशात्पानीयं पानीयमिति शब्दः श्रुतः।
kuto 'ham yuṣmākaṃ pānīyamanuprayacchāmīti? <5>te kathayanti--sārthavāha, pretanagaramidam, kuto 'tra pānīyam? adyāsmābhirdvādaśabhirvarṣaistvatsakāśātpānīyaṃ pānīyamiti śabdaḥ śrutaḥ/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
A library of Sanskrit texts, held as their editions give them, with a search and a study companion that quote only what is held.
532 texts, 7,62,517 verses.
© 2026 HREEM. Sanskrit from GRETIL (CC BY-NC-SA 4.0, or the terms of the individual file), Sanskrit Wikisource (public-domain texts; page markup CC BY-SA 4.0) and the Digital Corpus of Sanskrit (CC BY 4.0). Translations are public domain unless a verse says otherwise.