<४३६>भूतभूतं भिक्षवो ऽन्यतमस्मिन् कर्तवटके गृहपरिः प्रतिवसति आड्यो सहाधनो महाभोगः।
<436>bhūtabhūtaṃ bhikṣavo 'nyatamasmin kartavaṭake gṛhapariḥ prativasati āḍyo sahādhano mahābhogaḥ/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
Library·Divyāvadāna·436
Divyāvadāna 436
तेन सदृशात्कुलात्कलत्रमानीतम्। स तया सार्धं त्रीटति रमते पतिचारयति। तस्य पुत्रो जातः।
tena sadṛśātkulātkalatramānītam/ sa tayā sārdhaṃ trīṭati ramate paticārayati/ tasya putro jātaḥ/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स पर्नीमामन्त्रयते--भद्रे, जातो ऽस्माकम् ऋणहरः। गच्छामि, अहं पण्यमादाय महासमुद्रमवतरामि।
sa parnīmāmantrayate--bhadre, jāto 'smākam ṛṇaharaḥ/ gacchāmi, ahaṃ paṇyamādāya mahāsamudramavatarāmi/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सा आह--एवं कुरुष्व। स गृहपतिः संलक्षयति--यदहमस्यै प्रभूतानं कार्षापणान् दास्यामि, परपुरुषैः सार्धं विहरिष्यति।
sā āha--evaṃ kuruṣva/ sa gṛhapatiḥ saṃlakṣayati--yadahamasyai prabhūtānaṃ kārṣāpaṇān dāsyāmi, parapuruṣaiḥ sārdhaṃ vihariṣyati/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तेन तस्याः कार्षापणा न दत्ताः।
tena tasyāḥ kārṣāpaṇā na dattāḥ/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्मिन् कर्पटके श्रेष्ठी प्रतिवसति तस्य गृहपतेर्वयस्यः। तस्य हस्ते प्रभूताः कार्षापणाः स्थापिताह्--यदि मम पत्न्या भक्ताच्छादेन योगोद्वहनं कुर्याः।
tasmin karpaṭake śreṣṭhī prativasati tasya gṛhapatervayasyaḥ/ tasya haste prabhūtāḥ kārṣāpaṇāḥ sthāpitāh--yadi mama patnyā bhaktācchādena yogodvahanaṃ kuryāḥ/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स पण्यमादाय महासमुद्रमवतीर्णः।
sa paṇyamādāya mahāsamudramavatīrṇaḥ/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तर्रैवानयेन व्यसनमापन्नह्। तया स दारको ज्ञातिबकेन स्वहस्तबलेन वा आयापिता(पयित्वा) पालितो वर्धितः।
tarraivānayena vyasanamāpannah. tayā sa dārako jñātibakena svahastabalena vā āyāpitā(payitvā) pālito vardhitaḥ/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स मातरं पृच्छति--अम्ब, किमस्माकं पिता पितामहाश्च कर्माकार्षुह्? सा संलक्षयति--यद्यस्य वक्ष्यामि महासमुद्रे पोतसंव्यवहारिण आसन्न् इति, स्थानमेतद्विद्यते यदेषो ऽपि महासमुद्रमवतरिष्यतीति, तत्रैव अनयेन व्यसनमापत्स्यते।
sa mātaraṃ pṛcchati--amba, kimasmākaṃ pitā pitāmahāśca karmākārṣuh? sā saṃlakṣayati--yadyasya vakṣyāmi mahāsamudre potasaṃvyavahāriṇa āsann iti, sthānametadvidyate yadeṣo 'pi mahāsamudramavatariṣyatīti, tatraiva anayena vyasanamāpatsyate/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
श्रुतमाहितस्तव पुता च पितामहाश्च इहैव वाणिज्यमकार्षुः।
śrutamāhitastava putā ca pitāmahāśca ihaiva vāṇijyamakārṣuḥ/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स कथयति--कार्षापणान् ममानुप्रयच्छ, यैरिहैव वाणिज्यं करिष्यामि।
sa kathayati--kārṣāpaṇān mamānuprayaccha, yairihaiva vāṇijyaṃ kariṣyāmi/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
माता कथयति--कुतो मम कार्षापणाह्? त्वं मया कथंचित् ज्ञातिबलेन स्वहस्तबकेन आयापितः पोषितः संवर्धितः।
mātā kathayati--kuto mama kārṣāpaṇāh? tvaṃ mayā kathaṃcit jñātibalena svahastabakena āyāpitaḥ poṣitaḥ saṃvardhitaḥ/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कुतो मे कार्षापणानां विभवह्? अपि त्वयं श्रोष्टी तव पितृवयस्यो भवति।
kuto me kārṣāpaṇānāṃ vibhavah? api tvayaṃ śroṣṭī tava pitṛvayasyo bhavati/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अस्य सकाशात् कार्षापणान् गृहीत्वा कर्म कुरु।
asya sakāśāt kārṣāpaṇān gṛhītvā karma kuru/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स तस्य गृहं गतः। तस्यान्यतमेन पुरुषेण यावत् द्विरपि विनाशितः।
sa tasya gṛhaṃ gataḥ/ tasyānyatamena puruṣeṇa yāvat dvirapi vināśitaḥ/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स तमवसादयति। तस्य च गृहात् प्रेष्यदारिकायाः संकारतलस्योपरि मृतमूषिकां दृष्ट्वा प्रयच्छति च्छोरयितुम्।
sa tamavasādayati/ tasya ca gṛhāt preṣyadārikāyāḥ saṃkāratalasyopari mṛtamūṣikāṃ dṛṣṭvā prayacchati cchorayitum/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स श्रेष्ठी तस्य पुरुषस्य कथयति--यः पुरुषः स्यात्, शक्यते अनया मृतमूषिकया आत्मानमुद्धर्तुम्।
sa śreṣṭhī tasya puruṣasya kathayati--yaḥ puruṣaḥ syāt, śakyate anayā mṛtamūṣikayā ātmānamuddhartum/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तेन दारकेण श्रुतम्। स संलक्षयति--महात्मैषः। न शक्यमनेन यद्वा तद्वा वक्तुम्।
tena dārakeṇa śrutam/ sa saṃlakṣayati--mahātmaiṣaḥ/ na śakyamanena yadvā tadvā vaktum/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नूनं शक्यमनया मृतमूषिकया आत्मानमुद्धर्तुम्। स तस्या दारिकायाः पृष्ठतो निर्गतः।
nūnaṃ śakyamanayā mṛtamūṣikayā ātmānamuddhartum/ sa tasyā dārikāyāḥ pṛṣṭhato nirgataḥ/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तया दातिकया संकारे छोरिता। स तां मृतमूषिकामादाय वीथीं गतः।
tayā dātikayā saṃkāre choritā/ sa tāṃ mṛtamūṣikāmādāya vīthīṃ gataḥ/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्र वाणिजको बिडाकेन क्रीडित्वा स्थितः। तेन तस्य बिडालस्य मृतमूषिका दर्शिता।
tatra vāṇijako biḍākena krīḍitvā sthitaḥ/ tena tasya biḍālasya mṛtamūṣikā darśitā/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स तांदृष्ट्वा उत्पतितुमारब्धः। तेन वाणिजकेन दारक उच्यते--अनुप्रयच्छ अस्य बिडालस्य मृतमूषिकाम्।
sa tāṃdṛṣṭvā utpatitumārabdhaḥ/ tena vāṇijakena dāraka ucyate--anuprayaccha asya biḍālasya mṛtamūṣikām/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स कथयति--किमयं कलिकया दीयते? मूल्यमनुप्रयच्छ।
sa kathayati--kimayaṃ kalikayā dīyate? mūlyamanuprayaccha/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तेन तस्य कलायानामञ्जलिपूरोओ दत्तः। स संलक्षयति--यद्येतान् भक्षयिष्यामि, मूलमेव ब्भिक्षितं भविष्यति।
tena tasya kalāyānāmañjalipūroo dattaḥ/ sa saṃlakṣayati--yadyetān bhakṣayiṣyāmi, mūlameva bbhikṣitaṃ bhaviṣyati/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स तान् भ्राष्ट्रे भर्जयित्वा शीतलस्य पानीयस्य वर्धनीयस्य पूर्णं कृत्वा तद्गृह्य तस्मात्स्थानकान्निष्क्रम्य यस्मिन् प्रदेशे काष्ठहारका विश्राम्यन्ति, तस्मिन् प्रदेशे गत्वावस्थितः।
sa tān bhrāṣṭre bharjayitvā śītalasya pānīyasya vardhanīyasya pūrṇaṃ kṛtvā tadgṛhya tasmātsthānakānniṣkramya yasmin pradeśe kāṣṭhahārakā viśrāmyanti, tasmin pradeśe gatvāvasthitaḥ/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
काष्ठहारका आगताः। तेनोक्ताह्--मातुलाः, अर्पयत काष्ठभारकाः, मुहूर्तं विश्राम्यताम्।
kāṣṭhahārakā āgatāḥ/ tenoktāh--mātulāḥ, arpayata kāṣṭhabhārakāḥ, muhūrtaṃ viśrāmyatām/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तैः काष्ठभाराः स्थिपिताः। तेन तेषां कलायानां स्तोक्तं दत्तं शीतलं च पानीयं पातम्।
taiḥ kāṣṭhabhārāḥ sthipitāḥ/ tena teṣāṃ kalāyānāṃ stoktaṃ dattaṃ śītalaṃ ca pānīyaṃ pātam/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ते कथयन्ति--भागिनेय, क्व यास्यसि? काष्ठानाम्। भागिनेय, वयं तावत् कल्यमेवोत्थाय गत्वा इदानीमागच्छामः।
te kathayanti--bhāgineya, kva yāsyasi? kāṣṭhānām/ bhāgineya, vayaṃ tāvat kalyamevotthāya gatvā idānīmāgacchāmaḥ/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
त्वमिदानीं गच्छन् कियता आगमिष्यसि? तैस्तस्यैकैकं काष्ठमनुप्रदत्तम्।
tvamidānīṃ gacchan kiyatā āgamiṣyasi? taistasyaikaikaṃ kāṣṭhamanupradattam/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्य काष्ठमूलिका संपन्ना। स तां गृहीत्वा प्रतिनिवृत्तः। स तां विक्रीय <४३७>कलायानां गृहीत्वा भर्जयित्वा उदकस्य कुम्भं पूरयित्वा तस्मिन्नेव प्रवेशे गत्वावस्थितः।
tasya kāṣṭhamūlikā saṃpannā/ sa tāṃ gṛhītvā pratinivṛttaḥ/ sa tāṃ vikrīya <437>kalāyānāṃ gṛhītvā bharjayitvā udakasya kumbhaṃ pūrayitvā tasminneva praveśe gatvāvasthitaḥ/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.