Library·Divyāvadāna·437
ते काष्ठहारकास्तथैव तेन कलायैः संविभक्ताः, शीतलेन पानीयेन संतर्पिताः। ते तस्य कथयति--भागिनेय, दिवसे दिवसे त्वं कलायान् पानीयं च गृहीत्वा आगम्य अत्रैव तिष्ठम्।
te kāṣṭhahārakāstathaiva tena kalāyaiḥ saṃvibhaktāḥ, śītalena pānīyena saṃtarpitāḥ/ te tasya kathayati--bhāgineya, divase divase tvaṃ kalāyān pānīyaṃ ca gṛhītvā āgamya atraiva tiṣṭham/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वयं तवोपरि काष्ठमूलिकामानयिष्यामः। स दिवसे दिवसे तयैव कर्तुमारब्धः। स तेषां कथयति--मातुल, मा यूयं काष्ठभारान् वीर्थां नयथ।
vayaṃ tavopari kāṣṭhamūlikāmānayiṣyāmaḥ/ sa divase divase tayaiva kartumārabdhaḥ/ sa teṣāṃ kathayati--mātula, mā yūyaṃ kāṣṭhabhārān vīrthāṃ nayatha/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मम गृहे स्थापयत। युष्माकमेवं पिण्डितमूल्यं दास्यामि।
mama gṛhe sthāpayata/ yuṣmākamevaṃ piṇḍitamūlyaṃ dāsyāmi/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तैस्तस्य गृहे काष्ठभारकाणि स्थापिताः। अपरेण समयेन सप्ताहवर्दलिका जाताः।
taistasya gṛhe kāṣṭhabhārakāṇi sthāpitāḥ/ apareṇa samayena saptāhavardalikā jātāḥ/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तेन तानि काष्ठभारकाणि विक्रीतानि। तस्य प्रभूतो लाभः संपन्नः।
tena tāni kāṣṭhabhārakāṇi vikrītāni/ tasya prabhūto lābhaḥ saṃpannaḥ/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स संलक्षयति--एतत्प्रतिक्रुष्टतरं वाणिज्यानाम् यदुत काष्ठवाणिज्यम्। स संलक्षयति--अपि चन्दनकाष्ठेन काष्ठवाणिज्यमेव।
sa saṃlakṣayati--etatpratikruṣṭataraṃ vāṇijyānām yaduta kāṣṭhavāṇijyam/ sa saṃlakṣayati--api candanakāṣṭhena kāṣṭhavāṇijyameva/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यन्न्वहमुक्करिकापणं प्रसारयेयम्। तेन उक्करिकापणः प्रसारितः।
yannvahamukkarikāpaṇaṃ prasārayeyam/ tena ukkarikāpaṇaḥ prasāritaḥ/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स धर्मेण व्यवहरति। तस्य तत्प्रभूतो लाभः स संलक्षयति--एतत् प्रतिक्रुष्टतरं वाणिज्यानाम् यदुत उक्करिकापणः।
sa dharmeṇa vyavaharati/ tasya tatprabhūto lābhaḥ sa saṃlakṣayati--etat pratikruṣṭataraṃ vāṇijyānām yaduta ukkarikāpaṇaḥ/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यन्न्वहं गान्धिकापणं प्रसारयेयम्।
yannvahaṃ gāndhikāpaṇaṃ prasārayeyam/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तेन गान्धिकापणः प्रसारितः। तस्य प्रभूतो लाभः संपन्नः। स संलक्षयति--एतदपि प्रतिक्रष्टतरं च तद्वाणिज्यानां पूर्ववत्।
tena gāndhikāpaṇaḥ prasāritaḥ/ tasya prabhūto lābhaḥ saṃpannaḥ/ sa saṃlakṣayati--etadapi pratikraṣṭataraṃ ca tadvāṇijyānāṃ pūrvavat/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तेन सर्वे हैरण्यका अभिभूताः। तस्य मूषिकाहैरण्यको मूषिकाहैरण्यक इति संज्ञा संवृत्ता।
tena sarve hairaṇyakā abhibhūtāḥ/ tasya mūṣikāhairaṇyako mūṣikāhairaṇyaka iti saṃjñā saṃvṛttā/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ते हैरण्यकाः कथयन्ति--भवन्तः, सर्वे वयमनेन मूषिकाहैरण्यकेनाभिभूताः।
te hairaṇyakāḥ kathayanti--bhavantaḥ, sarve vayamanena mūṣikāhairaṇyakenābhibhūtāḥ/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वयमेनं मानं प्राहयामः, यथा महासमुद्रमवतरेत् तत्रैवानयेन व्यसनमापत्स्यते तथा करिष्याम इति।
vayamenaṃ mānaṃ prāhayāmaḥ, yathā mahāsamudramavataret tatraivānayena vyasanamāpatsyate tathā kariṣyāma iti/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ते तस्य नातिदूरे स्थित्वा स्वैः कथासम्लापेन तिष्ठन्ति--यथापि नाम भवन्तः पुरुषो हस्तिग्रीवायां गत्वा अश्वपृष्ठेन गच्छेत्, अश्वपृठेन गत्वा शिबिकायां गच्छेत्, शिबिकायां गत्वा पद्भ्यां गच्छेत्, एवमेवास्य मूष्किकाहैरण्यिकस्य पिता च पितामहाश्च समुद्रे पोतसंव्यवहातिण आसन्।
te tasya nātidūre sthitvā svaiḥ kathāsamlāpena tiṣṭhanti--yathāpi nāma bhavantaḥ puruṣo hastigrīvāyāṃ gatvā aśvapṛṣṭhena gacchet, aśvapṛṭhena gatvā śibikāyāṃ gacchet, śibikāyāṃ gatvā padbhyāṃ gacchet, evamevāsya mūṣkikāhairaṇyikasya pitā ca pitāmahāśca samudre potasaṃvyavahātiṇa āsan/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एष इदानीं कुऋच्छ्रेण जीविकां कल्पयति हैरण्यिकापणं वाहयतीति।
eṣa idānīṃ kuṛcchreṇa jīvikāṃ kalpayati hairaṇyikāpaṇaṃ vāhayatīti/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
श्रुत्वा स कथयति--किं कथयत? ते कथयन्ति--तव पिता च पितामहाश्च पोतसंव्यवहारिण आसन्।
śrutvā sa kathayati--kiṃ kathayata? te kathayanti--tava pitā ca pitāmahāśca potasaṃvyavahāriṇa āsan/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स त्वमिदानीं कृच्छ्रेण जीविकां कल्पयसि, हैरण्यिकापणं वाहयसि? स गृहं गत्वा मातरं पृच्छति--अम्ब, सत्यमस्माकं पिता च पितामहाश्च महासमुद्रे पेतसंव्यवहारिण आसन्? सा संलक्षयति--नूनमनेन किंचित्कुतश्चित् श्रुतं स्यात्।
sa tvamidānīṃ kṛcchreṇa jīvikāṃ kalpayasi, hairaṇyikāpaṇaṃ vāhayasi? sa gṛhaṃ gatvā mātaraṃ pṛcchati--amba, satyamasmākaṃ pitā ca pitāmahāśca mahāsamudre petasaṃvyavahāriṇa āsan? sā saṃlakṣayati--nūnamanena kiṃcitkutaścit śrutaṃ syāt/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तदप्रतिरूपं स्यात्, यदहं मृषावादेन वञ्चयेयम्। सत्यं पुत्र। स कथयति--अनुजानीष्व, अहमपि महासमुद्रमवतरिष्यामि।
tadapratirūpaṃ syāt, yadahaṃ mṛṣāvādena vañcayeyam/ satyaṃ putra/ sa kathayati--anujānīṣva, ahamapi mahāsamudramavatariṣyāmi/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सा कथयति--पुत्र, इहैव तिष्ठ। स भूयो भूयः कथयति--गच्छामि।
sā kathayati--putra, ihaiva tiṣṭha/ sa bhūyo bhūyaḥ kathayati--gacchāmi/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्य निर्बन्धं ज्ञात्वा अनुज्ञातः। तेन घण्टावधोषणं कृतम्--यो युष्माकमुत्सहते मूषिकाहैरण्येन सार्धमशुल्केनागुल्मेनातरपण्येन महासमुद्रमवतरितुम्, स महासमुद्रगमनीयं पण्यं समुदानयतु।
tasya nirbandhaṃ jñātvā anujñātaḥ/ tena ghaṇṭāvadhoṣaṇaṃ kṛtam--yo yuṣmākamutsahate mūṣikāhairaṇyena sārdhamaśulkenāgulmenātarapaṇyena mahāsamudramavataritum, sa mahāsamudragamanīyaṃ paṇyaṃ samudānayatu/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पञ्चमात्रैर्वणिक्शतैर्महासमुद्रगमनीयं पण्यं समुदानीतम्। अथ मूषिलाहैरण्यिकः कृतमङ्गलकैतूहलस्वस्त्ययनः शकटैर्भारैर्मूटैः पिटकैरुष्ट्रैर्गोभिर्गर्दभैः पण्यमारोप्य महासमुद्रं संप्रस्थितः।
pañcamātrairvaṇikśatairmahāsamudragamanīyaṃ paṇyaṃ samudānītam/ atha mūṣilāhairaṇyikaḥ kṛtamaṅgalakaitūhalasvastyayanaḥ śakaṭairbhārairmūṭaiḥ piṭakairuṣṭrairgobhirgardabhaiḥ paṇyamāropya mahāsamudraṃ saṃprasthitaḥ/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सो ऽनुपूर्वेण महासमुद्रमवतरन्ननुप्राप्तः। ते वणिजो महासमुद्रं दृष्ट्वा भईतः।
so 'nupūrveṇa mahāsamudramavatarannanuprāptaḥ/ te vaṇijo mahāsamudraṃ dṛṣṭvā bhaītaḥ/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नोत्सहन्ते वहनमभिरोडुम्। सार्थवाहः कर्णधारस्य कथयति--कथय कथय भोः पुरुष यथाभूतं महासमुद्रस्य वर्णम्।
notsahante vahanamabhiroḍum/ sārthavāhaḥ karṇadhārasya kathayati--kathaya kathaya bhoḥ puruṣa yathābhūtaṃ mahāsamudrasya varṇam/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.