ते निर्गतकण्टके ऽनुवरोध्य आनयिष्यामः। स तेषां करप्रत्यायान् नानुप्रयच्छति, नापि तं स उद्यानं समागतः।
te nirgatakaṇṭake 'nuvarodhya ānayiṣyāmaḥ/ sa teṣāṃ karapratyāyān nānuprayacchati, nāpi taṃ sa udyānaṃ samāgataḥ/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सार्थवाहो ऽश्वपण्यमादाय वाराणसीमनुप्राप्त। ब्रह्मदत्तेन राज्ञा श्रुतम्--उत्तरापथात् सार्थवाहो ऽश्वपण्यमादाय वाराणसीमनुप्राप्त इति।
sārthavāho 'śvapaṇyamādāya vārāṇasīmanuprāpta/ brahmadattena rājñā śrutam--uttarāpathāt sārthavāho 'śvapaṇyamādāya vārāṇasīmanuprāpta iti/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सो ऽमात्यानामन्त्रयते स्म--भवन्तः, कियच्चिरं मयेहं प्रविष्टेन स्थातव्यम्? गच्छत, अश्वाजानेयं पर्येषध्वम्।
so 'mātyānāmantrayate sma--bhavantaḥ, kiyacciraṃ mayehaṃ praviṣṭena sthātavyam? gacchata, aśvājāneyaṃ paryeṣadhvam/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ते सार्थवाहस्य सकाशं गताः।
te sārthavāhasya sakāśaṃ gatāḥ/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तैस्ते ऽश्वाः। न चात्र कश्चिदश्वाजानेयो विद्यते। सार्थवाहं दृष्ट्वा ते कथयन्ति--भवन्तो ऽश्वावडवाया अश्वाजानेयो जातः।
taiste 'śvāḥ/ na cātra kaścidaśvājāneyo vidyate/ sārthavāhaṃ dṛṣṭvā te kathayanti--bhavanto 'śvāvaḍavāyā aśvājāneyo jātaḥ/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स च न दृश्यते। सार्थवाहमुपसंक्रम्य पृच्छन्ति--अस्ति कश्चिदश्वस्त्वया विक्रीतः कस्यचिद्वा दत्त इति? स कथयति--नास्ति कश्चिद्विक्रीतः।
sa ca na dṛśyate/ sārthavāhamupasaṃkramya pṛcchanti--asti kaścidaśvastvayā vikrītaḥ kasyacidvā datta iti? sa kathayati--nāsti kaścidvikrītaḥ/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अपि त्वस्ति मया पूजितके ऽधिष्ठाने ऽमङ्गलकः किशोरकः कुम्भकारस्य दत्त इति।
api tvasti mayā pūjitake 'dhiṣṭhāne 'maṅgalakaḥ kiśorakaḥ kumbhakārasya datta iti/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ते ऽन्योन्यं कथयन्ति--भवन्तः, महामूर्खो ऽयं सार्थवाहः, यो ऽयं मङ्गलमपहायामङ्गलानेवादायागत इति।
te 'nyonyaṃ kathayanti--bhavantaḥ, mahāmūrkho 'yaṃ sārthavāhaḥ, yo 'yaṃ maṅgalamapahāyāmaṅgalānevādāyāgata iti/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ते राजानमवलोक्य पूजितकं गताः।
te rājānamavalokya pūjitakaṃ gatāḥ/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ते तं कुम्भकारमुपसंक्रान्ताः। उपसंक्रम्य कथयन्ति--किमनेन किशोरकेन करोषि? स आह--एष मम मृत्तिकां वहति।
te taṃ kumbhakāramupasaṃkrāntāḥ/ upasaṃkramya kathayanti--kimanena kiśorakena karoṣi? sa āha--eṣa mama mṛttikāṃ vahati/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ते कथयति--वयं ते तथा गर्दभमनुप्रयच्छामः, त्वमस्माकममुमनुप्रयच्छस्व।
te kathayati--vayaṃ te tathā gardabhamanuprayacchāmaḥ, tvamasmākamamumanuprayacchasva/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कथयति--एष मे शोभन इति। चतुर्गवयुक्तं शकटमनुप्रयच्छामः।
kathayati--eṣa me śobhana iti/ caturgavayuktaṃ śakaṭamanuprayacchāmaḥ/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स कथयति--एष मम शोभन इति। ते कथयन्ति--एवं चेत् संप्रधारय वयं श्वो भूय आगमिष्यामः।
sa kathayati--eṣa mama śobhana iti/ te kathayanti--evaṃ cet saṃpradhāraya vayaṃ śvo bhūya āgamiṣyāmaḥ/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इत्युक्त्वा प्रक्रान्ताः। स किशोरकः कथयति--किमर्थं नानुप्रयच्छसि? किं त्वं जानासि मया मृत्तिका वोढव्या तुषाश्च कुटिसकण्टं भक्षितव्यम्।
ityuktvā prakrāntāḥ/ sa kiśorakaḥ kathayati--kimarthaṃ nānuprayacchasi? kiṃ tvaṃ jānāsi mayā mṛttikā voḍhavyā tuṣāśca kuṭisakaṇṭaṃ bhakṣitavyam/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मया राजा क्षत्रियो मूर्धाभिषिक्तो वाढव्यः, सौवर्णस्थाले मधुम्राक्षितका मूलका भक्षितव्याः।
mayā rājā kṣatriyo mūrdhābhiṣikto vāḍhavyaḥ, sauvarṇasthāle madhumrākṣitakā mūlakā bhakṣitavyāḥ/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ते यदि संकथयन्ति केशोरक इति, वक्तव्याह्--किं लज्जध्वं वक्तुमश्वाजानेय इति? श्वः पुनरागत्वा ते कथयिष्यन्ति मूल्येनानुप्रयच्छेति।
te yadi saṃkathayanti keśoraka iti, vaktavyāh--kiṃ lajjadhvaṃ vaktumaśvājāneya iti? śvaḥ punarāgatvā te kathayiṣyanti mūlyenānuprayaccheti/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वक्तव्याह्--सुवर्णलक्षं वानुप्रयच्छथ यावद्वा दक्षिणेन सक्थ्ना करिष्यति तावदनुप्रयच्छति।
vaktavyāh--suvarṇalakṣaṃ vānuprayacchatha yāvadvā dakṣiṇena sakthnā kariṣyati tāvadanuprayacchati/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ते ऽपरस्मिन् दिवसे उपसंक्रम्य पृच्छन्ति--भोः पुरुष, संप्रधारितं त्वया? संप्रधारितम्--किं लज्जध्वं वक्तुमश्वाजानेय इति? ते कथयन्ति--मूर्खः स एषः।
te 'parasmin divase upasaṃkramya pṛcchanti--bhoḥ puruṣa, saṃpradhāritaṃ tvayā? saṃpradhāritam--kiṃ lajjadhvaṃ vaktumaśvājāneya iti? te kathayanti--mūrkhaḥ sa eṣaḥ/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
किमेष ज्ञास्यति? एष अश्वाजानेयो धारयति।
kimeṣa jñāsyati? eṣa aśvājāneyo dhārayati/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एतदेव तेन सार्थवाहेनास्यारोचितं भविष्यति। ते कथयन्ति--अश्वाजानेयो भवतु।
etadeva tena sārthavāhenāsyārocitaṃ bhaviṣyati/ te kathayanti--aśvājāneyo bhavatu/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मूल्येनानुप्रयच्छ। स कथयति--सुवर्णलक्षं वानुप्रयच्च्ः, यावद्वा सुवर्णलक्षं दक्षिणेन सक्थ्ना करिष्यति।
mūlyenānuprayaccha/ sa kathayati--suvarṇalakṣaṃ vānuprayaccḥ, yāvadvā suvarṇalakṣaṃ dakṣiṇena sakthnā kariṣyati/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ते संलक्षयन्ति--बलवानेषः। स्थानमेतद्विद्यते यत् प्रभूततरमाकर्षयति।
te saṃlakṣayanti--balavāneṣaḥ/ sthānametadvidyate yat prabhūtataramākarṣayati/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सुवर्णलक्षमनुप्रयच्छामः। तैर्ब्रह्मदत्तस्य राज्ञः संदिष्टं सुवर्णलक्षेण अश्वाजानेयो लभ्यते।
suvarṇalakṣamanuprayacchāmaḥ/ tairbrahmadattasya rājñaḥ saṃdiṣṭaṃ suvarṇalakṣeṇa aśvājāneyo labhyate/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
राज्ञापि संदिष्टम्--यूयम् यावता मूल्येन तावता गृह्णीत। तैः सुवर्णलक्षेण गृहीतः।
rājñāpi saṃdiṣṭam--yūyam yāvatā mūlyena tāvatā gṛhṇīta/ taiḥ suvarṇalakṣeṇa gṛhītaḥ/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ते तमादाय वारणसीमागताः। स तैश्च मन्दुरायां प्रतिष्ठापितः। तस्य परमयोग्याशनं दीयते।
te tamādāya vāraṇasīmāgatāḥ/ sa taiśca mandurāyāṃ pratiṣṭhāpitaḥ/ tasya paramayogyāśanaṃ dīyate/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स तं न परिभुङ्क्ते। किं सरोगो भवद्भिरश्वाजानेय आनीतह्? अपि तु समनुयुञ्ज्यामहे तावदेनम्।
sa taṃ na paribhuṅkte/ kiṃ sarogo bhavadbhiraśvājāneya ānītah? api tu samanuyuñjyāmahe tāvadenam/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अथ सूतो गाथां भाषते--
atha sūto gāthāṃ bhāṣate--
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्मरसि तुरग घटिकरस्य शालां किमिह विधैर्य विप्रयुक्रः।
smarasi turaga ghaṭikarasya śālāṃ kimiha vidhairya viprayukraḥ/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.