Divyāvadāna 444

<४४४>परिशिथिलशिरास्थिचर्मगात्रः स्वदशानचूर्णितघासस्य चारी॥९॥

<444>pariśithilaśirāsthicarmagātraḥ svadaśānacūrṇitaghāsasya cārī//9//

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

न चरसि बहुमतस्तदर्थे मासिदिह हि चर यानसहस्रपूर्णयायी।

na carasi bahumatastadarthe māsidiha hi cara yānasahasrapūrṇayāyī/

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ह्यवसनमिदं तृषापनीतं न चरसि किं वद मे ऽद्य साधु पृष्टः॥१०॥

hyavasanamidaṃ tṛṣāpanītaṃ na carasi kiṃ vada me 'dya sādhu pṛṣṭaḥ//10//

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तमकथयदमर्षितः सकोपं परमयवार्जवधैर्यसम्प्रयुक्तः।

tamakathayadamarṣitaḥ sakopaṃ paramayavārjavadhairyasamprayuktaḥ/

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

उपशममथ संप्रचिन्त्य तस्मात् तुरगवरो नरसूतमैत्रबुद्धिः॥११॥

upaśamamatha saṃpracintya tasmāt turagavaro narasūtamaitrabuddhiḥ//11//

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

त्वमिह विधिहितप्रदाभिमानी न च विहितो भवतो यथावदस्मि।

tvamiha vidhihitapradābhimānī na ca vihito bhavato yathāvadasmi/

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

निधनमहमिह प्रयायमाशु न च बिदुषाय तरय पूर्व्याम्॥१२॥

nidhanamahamiha prayāyamāśu na ca biduṣāya taraya pūrvyām//12//

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सुचिरमपि हि न सज्जनावमानो यदि गुणवानसि सौम्य नावमानः।

suciramapi hi na sajjanāvamāno yadi guṇavānasi saumya nāvamānaḥ/

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

क्षणमापि खलु सज्जनावमानो यदि गुणवानसि नावमानः॥१३॥

kṣaṇamāpi khalu sajjanāvamāno yadi guṇavānasi nāvamānaḥ//13//

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सूतो राज्ञः कथयति--देवस्यानुपूर्वी न कृता यनैष यवसयोग्याशनं न गृह्णाति।

sūto rājñaḥ kathayati--devasyānupūrvī na kṛtā yanaiṣa yavasayogyāśanaṃ na gṛhṇāti/

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कास्यानुपूर्वी कृता? अस्यायमुपचारः। सार्धतृतीयानि योजनानि मार्गशोभा कर्तव्या। राजाभिषिक्तश्चतुरङ्गेन बलकायेन सार्धं प्रत्युद्गच्छति।

kāsyānupūrvī kṛtā? asyāyamupacāraḥ/ sārdhatṛtīyāni yojanāni mārgaśobhā kartavyā/ rājābhiṣiktaścaturaṅgena balakāyena sārdhaṃ pratyudgacchati/

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यस्मिन् प्रदेशे स्थाप्यते, स प्रदेशस्ताम्रपट्टैर्बध्यते।

yasmin pradeśe sthāpyate, sa pradeśastāmrapaṭṭairbadhyate/

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

राज्ञो ज्येष्ठपुत्रः। स तस्य शतशलाकं छत्रं मूर्ध्नि धारयति। राज्ञो ज्येष्ठा दुहिता सौवर्णेन मणिव्यजनेन मक्षिकान् वारयति।

rājño jyeṣṭhaputraḥ/ sa tasya śataśalākaṃ chatraṃ mūrdhni dhārayati/ rājño jyeṣṭhā duhitā sauvarṇena maṇivyajanena makṣikān vārayati/

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

राज्ञो ऽग्रमहिषी सौवर्गस्थाले मधुम्रक्षितकान् मूलान् भक्षयतो धारयति।

rājño 'gramahiṣī sauvargasthāle madhumrakṣitakān mūlān bhakṣayato dhārayati/

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

राज्ञो ऽग्रामात्यः सौवर्णेन लक्षणेन लड्डीश्छोरयति। राजा कथयति--एष नाम राजा, नाहं स राजेति।

rājño 'grāmātyaḥ sauvarṇena lakṣaṇena laḍḍīśchorayati/ rājā kathayati--eṣa nāma rājā, nāhaṃ sa rājeti/

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सूतः कथयति--देव, नास्य सर्वकालमेष उपचारः क्रियते।

sūtaḥ kathayati--deva, nāsya sarvakālameṣa upacāraḥ kriyate/

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अपि तु सप्ताहस्यात्ययाद्विधेयो भवति। राजा कथयति--यत्तावदतीतं न शक्यं तत्पुनः कर्तुम्, यदवशिष्टं तत्क्रियताम्।

api tu saptāhasyātyayādvidheyo bhavati/ rājā kathayati--yattāvadatītaṃ na śakyaṃ tatpunaḥ kartum, yadavaśiṣṭaṃ tatkriyatām/

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यस्मिन् प्रदेशे ताम्रपड्डैर्बद्धः, तस्य राज्ञो ज्येष्ठः पुत्रः शतशलाकां धारयति, राज्ञो ज्येष्ठा दुहिता सौवर्णमणिमयवालव्यजनेन मक्षिकान् वारयति, राज्ञो ऽग्रमाहिषी सौवर्णेन स्थालेन मधुम्रक्षितकान् मूलान् भक्षयतो धारयति, राज्ञो ऽमात्यः सौवर्णेन लक्षणेन लड्डीश्छोरयति।

yasmin pradeśe tāmrapaḍḍairbaddhaḥ, tasya rājño jyeṣṭhaḥ putraḥ śataśalākāṃ dhārayati, rājño jyeṣṭhā duhitā sauvarṇamaṇimayavālavyajanena makṣikān vārayati, rājño 'gramāhiṣī sauvarṇena sthālena madhumrakṣitakān mūlān bhakṣayato dhārayati, rājño 'mātyaḥ sauvarṇena lakṣaṇena laḍḍīśchorayati/

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तमनुनयति पार्थिवः। ससृतपरमसुगन्धिविलेपनानुधारी मधुरमधुरकृतान्तरानुरागा नृपमहिषी तुरगोत्तमाय दत्ता राज्ञा।

tamanunayati pārthivaḥ/ sasṛtaparamasugandhivilepanānudhārī madhuramadhurakṛtāntarānurāgā nṛpamahiṣī turagottamāya dattā rājñā/

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

उद्यानभूमिं निर्गन्तुकामो ऽस्याश्चाजानेय उपगम्य पृष्ठमुन्नामयति। राजा सूतं पृच्छति--राजा अस्य पृष्ठं दुःखयति। स कथयति--किं तु राजा <४४५>दुःखमधिरोक्ष्यतीति।

udyānabhūmiṃ nirgantukāmo 'syāścājāneya upagamya pṛṣṭhamunnāmayati/ rājā sūtaṃ pṛcchati--rājā asya pṛṣṭhaṃ duḥkhayati/ sa kathayati--kiṃ tu rājā <445>duḥkhamadhirokṣyatīti/

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.