दिव्३६ माकन्दिकावदानम्।
div36 mākandikāvadānam/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
Library·Divyāvadāna·446
Divyāvadāna 446
बुद्धो भगवान् कुरुषु जनपदचारिकां चरत् कल्माषदम्यमनुप्राप्तः। तेन खलु पुनः समयेन कल्माषदम्ये माकन्दिको नाम परिव्राजकः प्रतिवसति।
buddho bhagavān kuruṣu janapadacārikāṃ carat kalmāṣadamyamanuprāptaḥ/ tena khalu punaḥ samayena kalmāṣadamye mākandiko nāma parivrājakaḥ prativasati/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्य साकलिर् नाम पत्नी।
tasya sākalir nāma patnī/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्य दुहिता जाता अभिरूपा दर्शनीया प्रासादिका सर्वाङ्गप्रत्यङ्गोपेता। तस्या अस्थीनि सूक्ष्माणि सुसूक्ष्माणि, न शक्यत उपमा कर्तुम्।
tasya duhitā jātā abhirūpā darśanīyā prāsādikā sarvāṅgapratyaṅgopetā/ tasyā asthīni sūkṣmāṇi susūkṣmāṇi, na śakyata upamā kartum/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्यास्त्रीणि सप्ताहान्येकविंशतिं दिवसान् विस्तरेण जातिमही संवृत्ता यावज्जातमहं कृत्वा नामधेयं व्यवस्थाप्यते--किं भवतु दारिकाया नामेति? ज्ञातय ऊचुह्--इयं दारिका अभिरूपा दर्शनीया प्रासादिका सर्वाङ्गप्रत्यङ्गोपेता।
tasyāstrīṇi saptāhānyekaviṃśatiṃ divasān vistareṇa jātimahī saṃvṛttā yāvajjātamahaṃ kṛtvā nāmadheyaṃ vyavasthāpyate--kiṃ bhavatu dārikāyā nāmeti? jñātaya ūcuh--iyaṃ dārikā abhirūpā darśanīyā prāsādikā sarvāṅgapratyaṅgopetā/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्या अस्थीनि सूक्ष्माणि सुसूक्ष्माणि, न शक्यते उपमा कर्तुम्। भवतु दारिकाया अनुपमेति नाम।
tasyā asthīni sūkṣmāṇi susūkṣmāṇi, na śakyate upamā kartum/ bhavatu dārikāyā anupameti nāma/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्या अनुपमेति नामधेयं व्यवस्थापितम्। सोन्नीता वर्धिता। माकन्दिकः संलक्षयति--इयं दारिका न मया कस्यचित् कुलेन दातव्या न धनेन नापि श्रुतेन, किं तु यो ऽस्या रूपेण समो वाप्यधिको वा, तस्य मया दातव्येति॥
tasyā anupameti nāmadheyaṃ vyavasthāpitam/ sonnītā vardhitā/ mākandikaḥ saṃlakṣayati--iyaṃ dārikā na mayā kasyacit kulena dātavyā na dhanena nāpi śrutena, kiṃ tu yo 'syā rūpeṇa samo vāpyadhiko vā, tasya mayā dātavyeti//
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अत्रान्तरे भगवान् कुरुषु जनपदेषु चारिकां चरन् कल्माषदम्यमनुप्राप्तः। कल्माषदम्ये विहरति कुरूणां निगमे विहरति।
atrāntare bhagavān kuruṣu janapadeṣu cārikāṃ caran kalmāṣadamyamanuprāptaḥ/ kalmāṣadamye viharati kurūṇāṃ nigame viharati/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अथ भगवान् पूर्वाह्णे निवास्य पात्रचीवरमादाय कल्माषदम्यं पिण्डाय प्राविक्षत्।
atha bhagavān pūrvāhṇe nivāsya pātracīvaramādāya kalmāṣadamyaṃ piṇḍāya prāvikṣat/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कल्माषदम्यं पिण्डाय चरित्वा कृतभक्तकृत्यः पश्चाद्भक्तपिण्डपात्रः प्रतिक्रान्तः।
kalmāṣadamyaṃ piṇḍāya caritvā kṛtabhaktakṛtyaḥ paścādbhaktapiṇḍapātraḥ pratikrāntaḥ/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पात्रचीवरं प्रतिशाम्य पादौ प्रक्षाम्य अन्यतमवृक्षमूलं निश्रित्य निषण्णः सुप्तोरगराजभोगपरिपिण्डीकृतं पर्यङ्कं बद्ध्वा।
pātracīvaraṃ pratiśāmya pādau prakṣāmya anyatamavṛkṣamūlaṃ niśritya niṣaṇṇaḥ suptoragarājabhogaparipiṇḍīkṛtaṃ paryaṅkaṃ baddhvā/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तेन खलु समयेन माकन्दिकः परिव्रजकः पुष्पसमिधस्यार्थे निर्गतो ऽभुत्।
tena khalu samayena mākandikaḥ parivrajakaḥ puṣpasamidhasyārthe nirgato 'bhut/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अद्राक्षीन्माकन्दिकः परिव्राजको भगवन्तं दूरदेवान्यतरवृक्षमूलं निश्रित्य सुप्तोरगराजभोगपरिपिण्डीकृतं पर्यङ्क बद्ध्वा निषण्णं भगवन्तं दूरादेवान्यतरवृक्षमूलं निश्रित्य सुप्तोरगराजभोगपरिपिण्डीलृतं पर्यङ्कं बद्ध्वा निषण्णं प्रासादिकं प्रदर्शनीयं शान्तेन्द्रियं शान्तमानसं परमेण चित्तव्युपशमेन समन्वागतं सुवर्णयूपमिव श्रिया ज्वलन्तम्।
adrākṣīnmākandikaḥ parivrājako bhagavantaṃ dūradevānyataravṛkṣamūlaṃ niśritya suptoragarājabhogaparipiṇḍīkṛtaṃ paryaṅka baddhvā niṣaṇṇaṃ bhagavantaṃ dūrādevānyataravṛkṣamūlaṃ niśritya suptoragarājabhogaparipiṇḍīlṛtaṃ paryaṅkaṃ baddhvā niṣaṇṇaṃ prāsādikaṃ pradarśanīyaṃ śāntendriyaṃ śāntamānasaṃ parameṇa cittavyupaśamena samanvāgataṃ suvarṇayūpamiva śriyā jvalantam/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दृष्ट्वा च पुनः प्रीतिप्रामोद्यजातः। स संलक्षयति--यादृशो ऽयं श्रमणः प्रासादिकः प्रदर्शनीयः सकलजनमनोहारी, दुर्लभस्तु सर्वस्त्रीजनस्य पतिः प्रतिरूपः प्रागेव अनुपमायाः।
dṛṣṭvā ca punaḥ prītiprāmodyajātaḥ/ sa saṃlakṣayati--yādṛśo 'yaṃ śramaṇaḥ prāsādikaḥ pradarśanīyaḥ sakalajanamanohārī, durlabhastu sarvastrījanasya patiḥ pratirūpaḥ prāgeva anupamāyāḥ/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
लब्धो मे जामातेति। येन स्वं निवेशनं तेनोपसंक्रान्तः। उपसंक्रम्य पत्नीमामन्त्रयते--यत्खलु भद्रे जानीयाह्--लब्धो मे दुहितुर्जामाता।
labdho me jāmāteti/ yena svaṃ niveśanaṃ tenopasaṃkrāntaḥ/ upasaṃkramya patnīmāmantrayate--yatkhalu bhadre jānīyāh--labdho me duhiturjāmātā/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अलंकुरुष्व, अनुपमां ददामीति।
alaṃkuruṣva, anupamāṃ dadāmīti/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सा कथ्यति--कस्य प्रयच्छसीति? स कथयति--श्रमणस्य गौतमस्येति। सा कथयति--गच्छावस्तावत्पश्याव इति।
sā kathyati--kasya prayacchasīti? sa kathayati--śramaṇasya gautamasyeti/ sā kathayati--gacchāvastāvatpaśyāva iti/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
माकन्दिकस्तया सार्धं गतः। दूरात्तया दृष्टः। तस्या अन्तर्मार्गे स्मृतिरुपपन्ना।
mākandikastayā sārdhaṃ gataḥ/ dūrāttayā dṛṣṭaḥ/ tasyā antarmārge smṛtirupapannā/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गाथां भाषते--
gāthāṃ bhāṣate--
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दृष्टो मया विप्र स पिण्डहेतोः कल्माषदम्ये विचरन्महर्षिः।
dṛṣṭo mayā vipra sa piṇḍahetoḥ kalmāṣadamye vicaranmaharṣiḥ/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भूरत्नभा सन्ति तस्य प्रगच्छतो ऽत्युन्नमते न चैव(?)॥१॥
bhūratnabhā santi tasya pragacchato 'tyunnamate na caiva(?)//1//
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नासौ भक्तां भजते कुमारिकाम्। निवर्त, यास्यामः स्वकं निवेशनम्। सो ऽपि गाथां भासते--
nāsau bhaktāṃ bhajate kumārikām/ nivarta, yāsyāmaḥ svakaṃ niveśanam/ so 'pi gāthāṃ bhāsate--
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.