Library·Divyāvadāna·452
<४५२>भूतपूर्वं भिक्षवः सिंहकल्पायां सिंहकेसरी नाम राजा राज्यं कारयति ऋद्धं च स्फीतं च क्षेमं च सुभिक्षं च आकीर्णबहुजनं पूर्ववद्यावद्धर्मेण राज्यं कारयति।
<452>bhūtapūrvaṃ bhikṣavaḥ siṃhakalpāyāṃ siṃhakesarī nāma rājā rājyaṃ kārayati ṛddhaṃ ca sphītaṃ ca kṣemaṃ ca subhikṣaṃ ca ākīrṇabahujanaṃ pūrvavadyāvaddharmeṇa rājyaṃ kārayati/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तेन खलु समयेन सिंहकल्पायां सिंहको नाम सार्थवाहः प्रतिवसति आढ्यो महाधनो महाभोगो विस्तीर्णविशालपरिग्रहः पूर्ववद्यावत्तेन कलत्रमानीतम्।
tena khalu samayena siṃhakalpāyāṃ siṃhako nāma sārthavāhaḥ prativasati āḍhyo mahādhano mahābhogo vistīrṇaviśālaparigrahaḥ pūrvavadyāvattena kalatramānītam/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सा आपन्नसत्त्वा संवृत्ता। न चास्याः किंचिदमनो ऽज्ञशब्दश्रवणम् यावद्गर्भस्य परिपाकाय।
sā āpannasattvā saṃvṛttā/ na cāsyāḥ kiṃcidamano 'jñaśabdaśravaṇam yāvadgarbhasya paripākāya/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सा अष्टानां वा नवानां वा मासानामत्ययात् प्रसूता। दारको जातह् अभिरूपो दर्शनीयः प्रासादिको गौरः कनकवर्णह् छत्राकारशिराः प्रलम्बबाहुर्विद्तीर्णललाट उच्चघोण संगतभ्रूस् तुङ्गनासः सर्वाङ्गप्रत्यङ्गोपेतः।
sā aṣṭānāṃ vā navānāṃ vā māsānāmatyayāt prasūtā/ dārako jātah abhirūpo darśanīyaḥ prāsādiko gauraḥ kanakavarṇah chatrākāraśirāḥ pralambabāhurvidtīrṇalalāṭa uccaghoṇa saṃgatabhrūs tuṅganāsaḥ sarvāṅgapratyaṅgopetaḥ/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्य त्रीणि सप्तकान्येकविंशतिं दिवसान् विस्तरेण तस्य जातस्य जातिमहं कृत्वा नामधेयं व्यवस्थाप्यते--किं भवतु दारकस्य नामेति? ज्ञातय ऊचुह्--अयं दारकः सिंहस्य सार्थवहस्य पुत्रः।
tasya trīṇi saptakānyekaviṃśatiṃ divasān vistareṇa tasya jātasya jātimahaṃ kṛtvā nāmadheyaṃ vyavasthāpyate--kiṃ bhavatu dārakasya nāmeti? jñātaya ūcuh--ayaṃ dārakaḥ siṃhasya sārthavahasya putraḥ/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भवतु सिंहल इति नाम। तस्य सिंहल इति नामधेयं व्यवस्थापितम्।
bhavatu siṃhala iti nāma/ tasya siṃhala iti nāmadheyaṃ vyavasthāpitam/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सिंहलो दारको ऽष्टाभ्यो धात्रीभ्यो दत्तः पूर्ववद्यावदष्टासु परीक्षासु घटको वाचकः पिण्डितः पटुप्रचारः संवृत्तः।
siṃhalo dārako 'ṣṭābhyo dhātrībhyo dattaḥ pūrvavadyāvadaṣṭāsu parīkṣāsu ghaṭako vācakaḥ piṇḍitaḥ paṭupracāraḥ saṃvṛttaḥ/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्य पित्रा त्रीणि वासगृहाणि मापितानि हैमन्तिकं ग्रैष्मिकं वार्षिकम्।
tasya pitrā trīṇi vāsagṛhāṇi māpitāni haimantikaṃ graiṣmikaṃ vārṣikam/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
त्रीण्यन्तःपुराणि व्यवस्थापितानि ज्येष्ठं मध्यं कनीयसम्।
trīṇyantaḥpurāṇi vyavasthāpitāni jyeṣṭhaṃ madhyaṃ kanīyasam/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सो ऽपरेण समयेन पितरमाह्वयते--तात, अनुजानीहि, महासमुद्रमवतरामीति।
so 'pareṇa samayena pitaramāhvayate--tāta, anujānīhi, mahāsamudramavatarāmīti/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स कथयति--पुत्र, तावत्प्रभूतं मे धनजातमस्ति यदि त्वं तिलतण्डुलकुलत्थादिपरिभोगेन रत्नानि मे परिभोक्ष्यसे, तथापि मे भोगा न तनुत्वं परिक्षयं पर्यादानं गमिष्यन्ति।
sa kathayati--putra, tāvatprabhūtaṃ me dhanajātamasti yadi tvaṃ tilataṇḍulakulatthādiparibhogena ratnāni me paribhokṣyase, tathāpi me bhogā na tanutvaṃ parikṣayaṃ paryādānaṃ gamiṣyanti/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तद्यावदहं जीवामि, तावत् क्रीड रमस्व परिचारय।
tadyāvadahaṃ jīvāmi, tāvat krīḍa ramasva paricāraya/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ममात्ययाद् धनेनोपार्जितं करिष्यसीति। स भूयो भूयः कथयति--तात, अनुजानीहि, महासमुद्रमवतरामीति।
mamātyayād dhanenopārjitaṃ kariṣyasīti/ sa bhūyo bhūyaḥ kathayati--tāta, anujānīhi, mahāsamudramavatarāmīti/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स तेनावश्यनिर्बन्धं ज्ञात्वा उक्तह्--पुत्र, एवं कुरु।
sa tenāvaśyanirbandhaṃ jñātvā uktah--putra, evaṃ kuru/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
किं तु भयभैरवसहिष्णुना ते भवितव्यमिति। तेन सिंहकल्पायां राजधान्यां घण्टावघोषणं कारितम्--शृण्वन्तु भवन्तः सिंहकल्पनिवासिनो वणिजो नानादेशाभ्यागताश्च।
kiṃ tu bhayabhairavasahiṣṇunā te bhavitavyamiti/ tena siṃhakalpāyāṃ rājadhānyāṃ ghaṇṭāvaghoṣaṇaṃ kāritam--śṛṇvantu bhavantaḥ siṃhakalpanivāsino vaṇijo nānādeśābhyāgatāśca/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सिंहलसार्थवाहो महासमुद्रमवतरिष्यतीति। यो युष्माकमुत्सहते सिंहलेन सार्थवाहेन सार्धमशुल्केनातरपण्येन महासमुद्रमवतर्तुम्, स महासमुद्रगमनीयं पण्यं समुदानयत्विति।
siṃhalasārthavāho mahāsamudramavatariṣyatīti/ yo yuṣmākamutsahate siṃhalena sārthavāhena sārdhamaśulkenātarapaṇyena mahāsamudramavatartum, sa mahāsamudragamanīyaṃ paṇyaṃ samudānayatviti/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततः पञ्चभिर्वणिक्शतैर्महासमुद्रगमनीयं पण्यं समुदानीतम्। मातापितरौ भृत्यांश्च सुहृत्सम्बन्धिबान्धवानवलोक्य दिवसतिथिमुहूर्तप्रयोगेण कृतकौतुकमङ्गलस्वस्त्ययनः शकटैर्भारैः पिटकैर् मूटैरुष्ट्रैर्गोभिर्गर्दभैः प्रभूतं महासमुद्रगमनीयं पण्यमादाय पञ्चभिर्वणिक्शतैः सपरिवारः संप्रस्थितः।
tataḥ pañcabhirvaṇikśatairmahāsamudragamanīyaṃ paṇyaṃ samudānītam/ mātāpitarau bhṛtyāṃśca suhṛtsambandhibāndhavānavalokya divasatithimuhūrtaprayogeṇa kṛtakautukama.ṅgalasvastyayanaḥ śakaṭairbhāraiḥ piṭakair mūṭairuṣṭrairgobhirgardabhaiḥ prabhūtaṃ mahāsamudragamanīyaṃ paṇyamādāya pañcabhirvaṇikśataiḥ saparivāraḥ saṃprasthitaḥ/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सो ऽनुपूर्वेण ग्रामनगरनिगमराष्ट्राजधानीषु चञ्चूर्यमाणः पत्तनान्यवलोकयन् समुद्रतीरमनुप्राप्तः।
so 'nupūrveṇa grāmanagaranigamarāṣṭrājadhānīṣu cañcūryamāṇaḥ pattanānyavalokayan samudratīramanuprāptaḥ/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विस्तरेण राक्षसीसूत्रं सर्वं वाच्यम्। सर्वे ते वणिजो बालहाश्वराजात्पतिताः, ताभिश्च राक्षसीभिर्भक्षिताः।
vistareṇa rākṣasīsūtraṃ sarvaṃ vācyam/ sarve te vaṇijo bālahāśvarājātpatitāḥ, tābhiśca rākṣasībhirbhakṣitāḥ/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सिंहलक एकः स्वस्तिक्षेमाभ्यां जम्बुद्वीपमनुप्राप्तः।
siṃhalaka ekaḥ svastikṣemābhyāṃ jambudvīpamanuprāptaḥ/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सिंहलभार्या या राक्षसी सा राक्षसीभिरुच्यते--भगिनि, अस्माभिः स्वकस्वकाः स्वामिनो भिक्षिताः, त्वया स्वामी निर्वाहितः।
siṃhalabhāryā yā rākṣasī sā rākṣasībhirucyate--bhagini, asmābhiḥ svakasvakāḥ svāmino bhikṣitāḥ, tvayā svāmī nirvāhitaḥ/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यदि तावत्तमानयिष्यसीत्येवं कुशलम्, नो चेत्वां भक्षयाम् इति।
yadi tāvattamānayiṣyasītyevaṃ kuśalam, no cetvāṃ bhakṣayām iti/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सा संत्रस्ता कथयति--यदि युष्माकमेष निर्बन्धो मां धरिष्यथ आनयामीति।
sā saṃtrastā kathayati--yadi yuṣmākameṣa nirbandho māṃ dhariṣyatha ānayāmīti/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ताः कथयन्ति--शोभनम्। एवं कुरुष्वेति। सा परमभीषणरूपमभिनिर्माय लघुलध्वेव गत्वा सिंहलस्य सार्थवाहस्य पुरतो गत्वा स्थिता।
tāḥ kathayanti--śobhanam/ evaṃ kuruṣveti/ sā paramabhīṣaṇarūpamabhinirmāya laghuladhveva gatvā siṃhalasya sārthavāhasya purato gatvā sthitā/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सिंहलेन सार्थवहेन निष्कोषमसिं कृत्वा <४५३>संत्रासिता अपक्रान्ता।
siṃhalena sārthavahena niṣkoṣamasiṃ kṛtvā <453>saṃtrāsitā apakrāntā/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.