Library·Divyāvadāna·456
राज्ञा शाकुनिकस्याज्ञा दत्ता--यस्मिन् दिवसे श्यामावत्या भोजनवारः, तस्मिन् दिवसे जीवन्तः कपिंजला आनेतव्या इति।
rājñā śākunikasyājñā dattā--yasmin divase śyāmāvatyā bhojanavāraḥ, tasmin divase jīvantaḥ kapiṃjalā ānetavyā iti/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शाकुनिकेन जीवन्तः कपिंजला राज्ञ उपनीताः।
śākunikena jīvantaḥ kapiṃjalā rājña upanītāḥ/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
राजा कथयति--अनुपमायाः समर्पयेति। अनुपमया श्रुतम्।
rājā kathayati--anupamāyāḥ samarpayeti/ anupamayā śrutam/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सा कथयति--देव, न मम वारः। श्यामावत्या वार इति। राजा कथयति--गच्छ भोः पुरुष, श्यामावत्याः समर्पयेति।
sā kathayati--deva, na mama vāraḥ/ śyāmāvatyā vāra iti/ rājā kathayati--gaccha bhoḥ puruṣa, śyāmāvatyāḥ samarpayeti/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तेन श्यामावत्याः सकाशमुपनीतह्--देवस्यार्थाय साधयेति। सा कथयति--किमहं शाकुनिकायिनी? न मम प्राणातिपातः कल्पते।
tena śyāmāvatyāḥ sakāśamupanītah--devasyārthāya sādhayeti/ sā kathayati--kimahaṃ śākunikāyinī? na mama prāṇātipātaḥ kalpate/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गच्छेति। तेन राज्ञे गत्वा निवेदितम्--देव, श्यामावती कथयति--किमहं शाकुनिकायिनी? न मम प्राणातिपातः कल्पते।
gaccheti/ tena rājñe gatvā niveditam--deva, śyāmāvatī kathayati--kimahaṃ śākunikāyinī? na mama prāṇātipātaḥ kalpate/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गच्छेति। अनुपमा श्रुत्वा कथयति--देव, यद्यसावुच्यते श्रमणस्य गौतमस्यार्थाय साधयेति साम्प्रतं सपरिवारा साधयेत्।
gaccheti/ anupamā śrutvā kathayati--deva, yadyasāvucyate śramaṇasya gautamasyārthāya sādhayeti sāmprataṃ saparivārā sādhayet/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
राजा संलक्षयति--स्यादेवम्। तेनासौ पुरुष उक्तह्--गच्छ भोः पुरुष, एवं वद--भगवतो ऽर्थाय साधयेति।
rājā saṃlakṣayati--syādevam/ tenāsau puruṣa uktah--gaccha bhoḥ puruṣa, evaṃ vada--bhagavato 'rthāya sādhayeti/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
संप्रस्थितो ऽनुपमया प्रच्छन्नमुक्तह्--प्रघातयित्वानयेति।
saṃprasthito 'nupamayā pracchannamuktah--praghātayitvānayeti/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तेन प्रघातयित्वा श्यामावत्या उपनीताः। देव कथयति--भगवतो ऽर्थाय साधयेति।
tena praghātayitvā śyāmāvatyā upanītāḥ/ deva kathayati--bhagavato 'rthāya sādhayeti/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सा सपरिवारा उद्युक्ता। शाकुनिकेन गत्वा राज्ञे निवेदितम्--सा देव सपरिवारा उद्युक्तेति।
sā saparivārā udyuktā/ śākunikena gatvā rājñe niveditam--sā deva saparivārā udyukteti/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अनुपमा कथयति--श्रुतं देवेन? यदि तावत्प्राणातिपातो न कल्पते, श्रमणस्यार्थाय न कल्पते, देवस्यापि कल्पते? देवस्य न कल्पते इति कुत एतत्? राजा पर्यवस्थितो धनुः पूरयित्वा संप्रथितः।
anupamā kathayati--śrutaṃ devena? yadi tāvatprāṇātipāto na kalpate, śramaṇasyārthāya na kalpate, devasyāpi kalpate? devasya na kalpate iti kuta etat? rājā paryavasthito dhanuḥ pūrayitvā saṃprathitaḥ/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मितामित्रमध्यमो लोकः। अपरया श्यामावत्या निवेदितम्--देवो ऽत्यर्थं पर्यवस्थितो धनुः पूरयित्वा आगच्छति, क्षमयेति।
mitāmitramadhyamo lokaḥ/ aparayā śyāmāvatyā niveditam--devo 'tyarthaṃ paryavasthito dhanuḥ pūrayitvā āgacchati, kṣamayeti/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तया स्वोपनिषदुक्ता--भगिन्यः, सर्वा यूयं मैत्रीं समापद्यध्वमिति।
tayā svopaniṣaduktā--bhaginyaḥ, sarvā yūyaṃ maitrīṃ samāpadyadhvamiti/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ताः सर्वा मैत्रीसमापन्नाः।
tāḥ sarvā maitrīsamāpannāḥ/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
राज्ञा आ कर्णाद्धनुः पूरयित्वा शरः क्षिप्तः। सो ऽर्धमार्गे पतितः। द्वितीयः क्षिप्तः। स निवर्त्य राज्ञः समीपे पतितः।
rājñā ā karṇāddhanuḥ pūrayitvā śaraḥ kṣiptaḥ/ so 'rdhamārge patitaḥ/ dvitīyaḥ kṣiptaḥ/ sa nivartya rājñaḥ samīpe patitaḥ/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तृतीयं क्षेप्तुमारब्धः। श्यामावती कथयति--देव, मा क्षेप्स्यसि। मा सर्वेण सर्वं न भविष्यतीति।
tṛtīyaṃ kṣeptumārabdhaḥ/ śyāmāvatī kathayati--deva, mā kṣepsyasi/ mā sarveṇa sarvaṃ na bhaviṣyatīti/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
राजा विनीतः कथयति--त्वं देवी नागी यक्षिणी गन्धर्वी किन्नरी महोरगीति? सा कथयति--न।
rājā vinītaḥ kathayati--tvaṃ devī nāgī yakṣiṇī gandharvī kinnarī mahoragīti? sā kathayati--na/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अथ का त्वम्? भगवतः श्राविका अनागामिनी। मय भगवतो ऽन्तिके ऽनागामिफलं साक्षात्कृतम्, एभिश्च पञ्चभिः स्त्रीशतैः सत्यानि दृष्टानीति।
atha kā tvam? bhagavataḥ śrāvikā anāgāminī/ maya bhagavato 'ntike 'nāgāmiphalaṃ sākṣātkṛtam, ebhiśca pañcabhiḥ strīśataiḥ satyāni dṛṣṭānīti/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
राजा अभिप्रसन्नः कथयति--वरं ते ऽनुप्रयच्छामीति।
rājā abhiprasannaḥ kathayati--varaṃ te 'nuprayacchāmīti/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सा कथयति--यदि देवो ऽभिप्रसन्नः, यदा देवो ऽन्तःपुरं प्रविशति, तदा ममान्तिके धर्मान्वयमुपस्थापयेदिति।
sā kathayati--yadi devo 'bhiprasannaḥ, yadā devo 'ntaḥpuraṃ praviśati, tadā mamāntike dharmānvayamupasthāpayediti/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
राजा कथयति--शोभनम्।
rājā kathayati--śobhanam/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एवं भवत्विति। सो ऽनुपमायाः श्यामावत्या अन्तिके धर्मान्वयं प्रसादयति। यान्यस्य नवसस्यानि नवफलानि नवर्तुकानि समापद्यन्ते, तानि तत्प्रथमतः श्यामावत्याः प्रयच्छति।
evaṃ bhavatviti/ so 'nupamāyāḥ śyāmāvatyā antike dharmānvayaṃ prasādayati/ yānyasya navasasyāni navaphalāni navartukāni samāpadyante, tāni tatprathamataḥ śyāmāvatyāḥ prayacchati/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ईष्र्याप्रकृतिर्मातृग्रामः। अनुपमा संलक्षयति--अयं राजा मय सार्थं रतिक्रीडां प्रत्यनुभवति।
īṣryāprakṛtirmātṛgrāmaḥ/ anupamā saṃlakṣayati--ayaṃ rājā maya sārthaṃ ratikrīḍāṃ pratyanubhavati/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
श्यामावत्या नवैः फलैर् नवैः सस्यकैर् नवर्तुकैः कारां करोति। तदुपायसंविधानं कर्तव्यम् येनैषा प्रघात्यत इति।
śyāmāvatyā navaiḥ phalair navaiḥ sasyakair navartukaiḥ kārāṃ karoti/ tadupāyasaṃvidhānaṃ kartavyam yenaiṣā praghātyata iti/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सा च तस्याः प्रघातनाय रन्ध्रान्वेषणतत्परा अवस्थिता। राज्ञश्चान्यतमः कार्वटिको विरुद्धः।
sā ca tasyāḥ praghātanāya randhrānveṣaṇatatparā avasthitā/ rājñaścānyatamaḥ kārvaṭiko viruddhaḥ/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तेनैकं दण्डस्थानं प्रेषितम्। तद्धतुप्रहतमागतम्।
tenaikaṃ daṇḍasthānaṃ preṣitam/ taddhatuprahatamāgatam/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एवं द्वितीयं तृतीयम्। अमात्याः कथयन्ति--देवस्य बलं हीयते, कार्वटिकस्य बलं वर्थते।
evaṃ dvitīyaṃ tṛtīyam/ amātyāḥ kathayanti--devasya balaṃ hīyate, kārvaṭikasya balaṃ varthate/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यदि देवः स्वयमेव न गच्छति, स्थानमेतद्विद्यते यत् सर्वथासौ दुर्दम्यो <४५७>भविष्यति।
yadi devaḥ svayameva na gacchati, sthānametadvidyate yat sarvathāsau durdamyo <457>bhaviṣyati/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.