Library·Divyāvadāna·464
भिक्षव उत्थायासनात्प्रक्रान्ताः। आयुष्माञ्छारिपुत्रः संलक्षयति--किं चापि भगवता नानुज्ञातम्, स्थानमेतद्विद्यते यदेतदेव प्रत्यक्षं कृत्वा अनुज्ञास्यतीति।
bhikṣava utthāyāsanātprakrāntāḥ/ āyuṣmāñchāriputraḥ saṃlakṣayati--kiṃ cāpi bhagavatā nānujñātam, sthānametadvidyate yadetadeva pratyakṣaṃ kṛtvā anujñāsyatīti/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स विनेयापेक्षया तत्रैवावस्थितः।
sa vineyāpekṣayā tatraivāvasthitaḥ/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तेन तस्या आशयानुशयं धातुं च प्रकृतिं च ज्ञात्वा तादृशी धर्मदेशना कृता, यां श्रुत्वा श्रीमत्या विंशतिशिखरसमुद्गतं सत्कायदृष्टिशैलं पूर्ववद्यावत्सर्वं वाद्यं त्रिशरणगमभिप्रसन्नम्।
tena tasyā āśayānuśayaṃ dhātuṃ ca prakṛtiṃ ca jñātvā tādṛśī dharmadeśanā kṛtā, yāṃ śrutvā śrīmatyā viṃśatiśikharasamudgataṃ satkāyadṛṣṭiśailaṃ pūrvavadyāvatsarvaṃ vādyaṃ triśaraṇagamabhiprasannam/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अथायुष्माञ्छारिपुत्रः श्रीमतीं सत्येषु प्रतिष्ठाप्य प्रक्रान्तो येन भगवांस्तेनोपसंक्रान्तः।
athāyuṣmāñchāriputraḥ śrīmatīṃ satyeṣu pratiṣṭhāpya prakrānto yena bhagavāṃstenopasaṃkrāntaḥ/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
उपसंक्रम्य भगवतः पादौ शिरसा वन्दित्वैकान्ते निषण्णः। एकान्ते निषण्ण आयुष्माञ्छारिपुत्र एतत्प्रकरणं भिक्षवो भगवते विस्तरणारोचयति।
upasaṃkramya bhagavataḥ pādau śirasā vanditvaikānte niṣaṇṇaḥ/ ekānte niṣaṇṇa āyuṣmāñchāriputra etatprakaraṇaṃ bhikṣavo bhagavate vistaraṇārocayati/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भगवानाह--साधु साधु शारिपुत्र, सप्तानामाज्ञा अकोप्या--तथागतस्यार्हतः सम्यक्सम्बुद्धस्य, अर्हतो भिक्षोः क्षीणाश्रवस्य, राज्ञः क्षत्रियस्य मूर्ध्नाभिषिक्तस्य, संघस्थविरस्य, उपधिवारिकस्य, आचार्यस्य, उपाध्यायस्य।
bhagavānāha--sādhu sādhu śāriputra, saptānāmājñā akopyā--tathāgatasyārhataḥ samyaksambuddhasya, arhato bhikṣoḥ kṣīṇāśravasya, rājñaḥ kṣatriyasya mūrdhnābhiṣiktasya, saṃghasthavirasya, upadhivārikasya, ācāryasya, upādhyāyasya/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अथ भगवाञ्छिक्षाकामतया वर्णं भाषित्वा पूर्ववद्यावत् पूर्विका प्रज्ञप्तः।
atha bhagavāñchikṣākāmatayā varṇaṃ bhāṣitvā pūrvavadyāvat pūrvikā prajñaptaḥ/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इयं चाभ्यनुज्ञाता--एवं च मे श्रावकैर्विनयशिक्षापदमुपदेष्टव्यम्। यः पुनर्भिक्षुरनिर्गतायां रजन्यामनुद्गते ऽरुणे अनिर्हृतेषु रत्नेषु रत्नसंमतेषु वा राज्ञः क्षत्रियस्य मूर्ध्नाभिषिक्तस्य इन्द्रकीलं वा इद्रकीलसामन्तं वा समतिक्रामेदन्यत्र तद्रूपात्प्रत्ययात् पापान्तिकेति।
iyaṃ cābhyanujñātā--evaṃ ca me śrāvakairvinayaśikṣāpadamupadeṣṭavyam/ yaḥ punarbhikṣuranirgatāyāṃ rajanyāmanudgate 'ruṇe anirhṛteṣu ratneṣu ratnasaṃmateṣu vā rājñaḥ kṣatriyasya mūrdhnābhiṣiktasya indrakīlaṃ vā idrakīlasāmantaṃ vā samatikrāmedanyatra tadrūpātpratyayāt pāpāntiketi/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यः पुनर्भिक्षुरित्युदायी इति, सो वा पुनरन्यो ऽप्येवंजातीयह् अनिर्गतायां रजन्यामित्यप्रभातायाम्, अनुद्गत इत्यनुदिते अरुणे इति, अरुणो नीलारुणः पीतारुणस् ताम्रारुणः।
yaḥ punarbhikṣurityudāyī iti, so vā punaranyo 'pyevaṃjātīyah anirgatāyāṃ rajanyāmityaprabhātāyām, anudgata ityanudite aruṇe iti, aruṇo nīlāruṇaḥ pītāruṇas tāmrāruṇaḥ/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्र नीलारुणो नीलाभासः, पीतारुणः पीताभासः, ताम्रारुणस् ताम्राभासः। इह तु ताम्रारुणो ऽभिप्रेतः।
tatra nīlāruṇo nīlābhāsaḥ, pītāruṇaḥ pītābhāsaḥ, tāmrāruṇas tāmrābhāsaḥ/ iha tu tāmrāruṇo 'bhipretaḥ/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
रत्नेषु वेति रत्नान्युच्यन्ते मणयो मुक्ता वैडूर्यं पूर्ववद्यावद्दक्षिणावर्तः।
ratneṣu veti ratnānyucyante maṇayo muktā vaiḍūryaṃ pūrvavadyāvaddakṣiṇāvartaḥ/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
रत्नसंमतेषु वेति रत्नसंमतमुच्यते सर्वं संग्रामावचरशस्त्रं सर्वं च गन्धर्वावचरं भाण्डम्।
ratnasaṃmateṣu veti ratnasaṃmatamucyate sarvaṃ saṃgrāmāvacaraśastraṃ sarvaṃ ca gandharvāvacaraṃ bhāṇḍam/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
राज्ञः क्षत्रियस्य मूर्धाभिषिक्तस्येति वा राज्ये स्त्र्यपि राज्याभिषिकेणाभिषिक्ता भवति, राजा सा क्षत्रियो मूर्ध्नाभिषिक्तः।
rājñaḥ kṣatriyasya mūrdhābhiṣiktasyeti vā rājye stryapi rājyābhiṣikeṇābhiṣiktā bhavati, rājā sā kṣatriyo mūrdhnābhiṣiktaḥ/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
क्षत्रियो ऽपि ब्राह्मणो ऽपि वैश्यो ऽपि शूद्रो ऽपि राज्याभिषेकेणाभिषिक्तो भवति राजा क्षत्रियो मूर्ध्नाभिषिक्तः।
kṣatriyo 'pi brāhmaṇo 'pi vaiśyo 'pi śūdro 'pi rājyābhiṣekeṇābhiṣikto bhavati rājā kṣatriyo mūrdhnābhiṣiktaḥ/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इन्द्रकीलं वेति त्रय इन्द्रकीलः। नगरे इन्द्रकीलो राजकुले इन्द्रकीलो ऽन्तःपुर इन्द्रकीलश्च।
indrakīlaṃ veti traya indrakīlaḥ/ nagare indrakīlo rājakule indrakīlo 'ntaḥpura indrakīlaśca/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इन्द्रकीलसामन्तं वेति तत्समीपम्।
indrakīlasāmantaṃ veti tatsamīpam/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
समतिक्रमेदपि विगच्छेत्। अन्यत्र तद्रूपात्प्रत्ययादिति तद्रूपं प्रत्ययं स्थापयित्वा।
samatikramedapi vigacchet/ anyatra tadrūpātpratyayāditi tadrūpaṃ pratyayaṃ sthāpayitvā/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पापान्तिकेति दहति पचति यातयति पूर्ववत्। तत्रापत्तिः कथं भवति? भिक्षुरप्रभाते प्रभातसंज्ञी नगरेन्द्रकीलं समतिक्रामति, आपद्यते दुष्कृताम्।
pāpāntiketi dahati pacati yātayati pūrvavat/ tatrāpattiḥ kathaṃ bhavati? bhikṣuraprabhāte prabhātasaṃjñī nagarendrakīlaṃ samatikrāmati, āpadyate duṣkṛtām/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अप्रभाते वैमतिकः, आपद्यते दुष्कृतम्।
aprabhāte vaimatikaḥ, āpadyate duṣkṛtam/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रभाते अप्रभातसंज्ञी, अथापद्यते दुष्कृतम्। प्रभाते वैमतिकः, आपद्यते दुष्कृतम्।
prabhāte aprabhātasaṃjñī, athāpadyate duṣkṛtam/ prabhāte vaimatikaḥ, āpadyate duṣkṛtam/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भिक्षुरप्रभाते अप्रभातसंज्ञी अन्तःपुरेन्द्रकीलम् अस्मतिक्रामति आपद्यते पापान्तिकम्।
bhikṣuraprabhāte aprabhātasaṃjñī antaḥpurendrakīlam asmatikrāmati āpadyate pāpāntikam/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रभाते ऽप्रभातसंज्ञी आपद्यते दुष्कृतम्। प्रभाते वैमतिकः, आपद्यते दुष्कृतम्। अनापत्तिह्--राजा शब्दयति--देव्यः कुमारा आमात्या अष्टानामन्तरायाणामन्त्यतमान्यतममुपथितं भवति राजा चौरमनुष्यामनुष्यव्यालाग्न्युदकानाम्।
prabhāte 'prabhātasaṃjñī āpadyate duṣkṛtam/ prabhāte vaimatikaḥ, āpadyate duṣkṛtam/ anāpattih--rājā śabdayati--devyaḥ kumārā āmātyā aṣṭānāmantarāyāṇāmantyatamānyatamamupathitaṃ bhavati rājā cauramanuṣyāmanuṣyavyālāgnyudakānām/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अनापत्तिरादिकर्मिकस्येति पूर्ववत्॥
anāpattirādikarmikasyeti pūrvavat//
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इति श्रीदिव्यावदाने माकन्दिकावदानं समाप्तम्॥
iti śrīdivyāvadāne mākandikāvadānaṃ samāptam//
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.