दिव्३७ रुद्रायणावदानम्।
div37 rudrāyaṇāvadānam/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
Library·Divyāvadāna·465
Divyāvadāna 465
बुद्धो भगवान् राजगृहे विहरति वेणुवने कलन्दकनिवापे। द्वे महानगरे पाटलिपुत्रं रोरुकं च।
buddho bhagavān rājagṛhe viharati veṇuvane kalandakanivāpe/ dve mahānagare pāṭaliputraṃ rorukaṃ ca/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यदा पाटलिपुत्रं संवर्तते, तदा रोरुकं विवर्तते। रोरुके महानगरे रुद्रायणो नाम राजा राज्यं कारयति ऋद्धं च स्फीतं च क्षेमं च सुभिक्षं च आकीर्णबहुजनमनुष्यं च।
yadā pāṭaliputraṃ saṃvartate, tadā rorukaṃ vivartate/ roruke mahānagare rudrāyaṇo nāma rājā rājyaṃ kārayati ṛddhaṃ ca sphītaṃ ca kṣemaṃ ca subhikṣaṃ ca ākīrṇabahujanamanuṣyaṃ ca/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सदापुष्पफलवृक्षाः। देवः कालेन कालं सम्यग्वारिधारामनुप्रयच्छति। अतीव शस्यसम्पत्तिर्भवति।
sadāpuṣpaphalavṛkṣāḥ/ devaḥ kālena kālaṃ samyagvāridhārāmanuprayacchati/ atīva śasyasampattirbhavati/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्य चन्द्रप्रभा नाम देवी, शिखण्डी पुत्रः कुमारः, हिरुभिरुस्तस्याग्रामात्यौ।
tasya candraprabhā nāma devī, śikhaṇḍī putraḥ kumāraḥ, hirubhirustasyāgrāmātyau/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
राजगृहे राजा बिम्बिसारो राज्यं कारयति ऋद्धं च स्फीतं च क्षेमं च सुभिक्षं च आकीर्णबहुजनमनुष्यं च।
rājagṛhe rājā bimbisāro rājyaṃ kārayati ṛddhaṃ ca sphītaṃ ca kṣemaṃ ca subhikṣaṃ ca ākīrṇabahujanamanuṣyaṃ ca/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्य वैदेही महादेवी, अजातशत्रुः पुत्रः कुमारः, वर्षकारो ब्राह्मणो मगधमहामात्यो ऽग्रामात्यः।
tasya vaidehī mahādevī, ajātaśatruḥ putraḥ kumāraḥ, varṣakāro brāhmaṇo magadhamahāmātyo 'grāmātyaḥ/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सदापुष्पफलवृक्षाः। देवः कालेन कालं सम्यग्वारिधारामनुप्रयच्छति।
sadāpuṣpaphalavṛkṣāḥ/ devaḥ kālena kālaṃ samyagvāridhārāmanuprayacchati/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अतीव शस्यसम्पत्तिर्भवति। राजगृहाद्वणिजः पण्यमादाय रोरुकमनुप्राप्ताः। अथ राजा रुद्रायणो ऽमात्यगणपरिवृतो ऽमात्यानामन्त्रयते--भवन्तः, अस्ति कस्यचिदन्यस्यापि राज्ञ एवमविधा जनपदा ऋद्धाश्च स्फीताश्च क्षेमाष्च आकीर्णबहुजनमनुष्याश्च? सदापुष्पफलवृक्षाह्? देवः कालेन कालं सम्यग्वारिधारामनुप्रयच्छति? अतीव शस्यसम्पत्तिर्भवति? ते वणिजः कथयन्ति--अस्ति देव पूर्वदेशे राजगृहं नगरम्।
atīva śasyasampattirbhavati/ rājagṛhādvaṇijaḥ paṇyamādāya rorukamanuprāptāḥ/ atha rājā rudrāyaṇo 'mātyagaṇaparivṛto 'mātyānāmantrayate--bhavantaḥ, asti kasyacidanyasyāpi rājña evamavidhā janapadā ṛddhāśca sphītāśca kṣemāṣca ākīrṇabahujanamanuṣyāśca? sadāpuṣpaphalavṛkṣāh? devaḥ kālena kālaṃ samyagvāridhārāmanuprayacchati? atīva śasyasampattirbhavati? te vaṇijaḥ kathayanti--asti deva pūrvadeśe rājagṛhaṃ nagaram/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्र राजा बिम्बिसारो राज्यं कारयति ऋद्धं च स्फीतं च क्षेमं च सुभिक्षं च आकीर्णबहुजनमनुष्यं च।
tatra rājā bimbisāro rājyaṃ kārayati ṛddhaṃ ca sphītaṃ ca kṣemaṃ ca subhikṣaṃ ca ākīrṇabahujanamanuṣyaṃ ca/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्यापि सदापुष्पफलवृक्षाः।
tasyāpi sadāpuṣpaphalavṛkṣāḥ/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
देवः कालेन कालं सम्यग्वारिधारामनुप्रयच्छति। अतीव शस्यसम्पत्तिर्भवति।
devaḥ kālena kālaṃ samyagvāridhārāmanuprayacchati/ atīva śasyasampattirbhavati/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्य महश्रवणादेव तस्यान्तिके ऽनुनय उत्पन्नः। सो ऽमात्यानामन्त्रयते--किं भवन्तस्तस्य राज्ञो दुर्लभम्? ते कथयन्ति--देवो रत्नाधिपतिः, स राजा वस्त्राधिपतिः।
tasya mahaśravaṇādeva tasyāntike 'nunaya utpannaḥ/ so 'mātyānāmantrayate--kiṃ bhavantastasya rājño durlabham? te kathayanti--devo ratnādhipatiḥ, sa rājā vastrādhipatiḥ/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्य रत्नानि दुर्लभानि।
tasya ratnāni durlabhāni/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तेन तस्य रत्नानां पेटां पूरयित्वा प्राभृतमनुप्रेषितं लेखश्च दत्तह्--प्रियवयस्य, त्वं ममादृष्टसखा।
tena tasya ratnānāṃ peṭāṃ pūrayitvā prābhṛtamanupreṣitaṃ lekhaśca dattah--priyavayasya, tvaṃ mamādṛṣṭasakhā/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यदा तव किंचिद् रोरुके नगरे करणीयं भवति, मम लेखो दातव्यः।
yadā tava kiṃcid roruke nagare karaṇīyaṃ bhavati, mama lekho dātavyaḥ/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सर्वं तत् परिप्रापयिष्यामि। ते तं प्राभृतमादाय येन राजगृहं तेन प्रक्रान्ताः।
sarvaṃ tat pariprāpayiṣyāmi/ te taṃ prābhṛtamādāya yena rājagṛhaṃ tena prakrāntāḥ/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अनुपूर्वेण राजगृहमनुप्राप्ताः। तैः सा रत्नपेटा राज्ञो बिम्बिसारस्योपनामिता लेखश्च। राजा बिम्बिसारो लेखं वाचयित्वा अमात्यानामन्त्रयते--किं भवन्तस्तद्राज्ञो दुर्लभम्? अमात्याः कथयन्ति--देवो वस्त्राधिपतिः, स राजा रत्नाधिपतिः।
anupūrveṇa rājagṛhamanuprāptāḥ/ taiḥ sā ratnapeṭā rājño bimbisārasyopanāmitā lekhaśca/ rājā bimbisāro lekhaṃ vācayitvā amātyānāmantrayate--kiṃ bhavantastadrājño durlabham? amātyāḥ kathayanti--devo vastrādhipatiḥ, sa rājā ratnādhipatiḥ/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्य वस्त्राणि दुर्लभानि। तेन तस्य महार्हाणां वस्त्राणां वस्त्राणां पेटां पूरयित्वा प्राभृतमनुप्रेषितं लेखश्च दत्तह्--प्रियवयस्य, त्वं ममादृष्टसखा।
tasya vastrāṇi durlabhāni/ tena tasya mahārhāṇāṃ vastrāṇāṃ vastrāṇāṃ peṭāṃ pūrayitvā prābhṛtamanupreṣitaṃ lekhaśca dattah--priyavayasya, tvaṃ mamādṛṣṭasakhā/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यत्किंचित्तव राजगृहे प्रयोजनं भवति, मम लेखो दातव्यः। तत्सर्वं परिप्रापयिष्यामि।
yatkiṃcittava rājagṛhe prayojanaṃ bhavati, mama lekho dātavyaḥ/ tatsarvaṃ pariprāpayiṣyāmi/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ते तं प्राभृतमादाय येन रोरुकं तेन प्रक्रान्ताः। अनुपूर्वेण रोरुकमनुप्राप्ताः।
te taṃ prābhṛtamādāya yena rorukaṃ tena prakrāntāḥ/ anupūrveṇa rorukamanuprāptāḥ/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तैः सा वस्त्रपेटा राज्ञो रुद्तायणस्योपनामिता लेखष्च। स दूतः प्रत्यागतः। अथापरेण समयेन राजा रुद्रायणो ऽमात्यगणपरिवृतः।
taiḥ sā vastrapeṭā rājño rudtāyaṇasyopanāmitā lekhaṣca/ sa dūtaḥ pratyāgataḥ/ athāpareṇa samayena rājā rudrāyaṇo 'mātyagaṇaparivṛtaḥ/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सो ऽमात्यानामन्त्रयते--भवन्तः, कीदृशस्तस्य राज्ञो आनाहपरिणाहह्? ते कथयन्ति--यादृश एव देवस्य, अपि तु स राजा स्वयं प्रहर्ता।
so 'mātyānāmantrayate--bhavantaḥ, kīdṛśastasya rājño ānāhapariṇāhah? te kathayanti--yādṛśa eva devasya, api tu sa rājā svayaṃ prahartā/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तेन तस्य तं प्राभृतमनुप्रेषितम् <४६६>लेखश्च दत्तह्--प्रियवयस्य, इदं मया च तव मणिवर्म प्राभृतमनुप्रेषितं पञ्चाङ्गोपेतं शीते उष्णसंस्पर्शमुष्णे शीतसंस्पर्शं दुश्छेदं दुर्भेदं विषघ्नमवभासात्मकम्।
tena tasya taṃ prābhṛtamanupreṣitam <466>lekhaśca dattah--priyavayasya, idaṃ mayā ca tava maṇivarma prābhṛtamanupreṣitaṃ pañcāṅgopetaṃ śīte uṣṇasaṃsparśamuṣṇe śītasaṃsparśaṃ duśchedaṃ durbhedaṃ viṣaghnamavabhāsātmakam/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.