Library·Divyāvadāna·467
तेन वाचितः। तस्यामर्षः। सो ऽमात्यानां कथयति--भवन्तः, कीदृशं मम तेन प्रभृतमनुप्रेषितम् यस्य सत्कारः कर्तव्यो भविष्यति? संनाहयत चतुरङ्गबलकायम्।
tena vācitaḥ/ tasyāmarṣaḥ/ so 'mātyānāṃ kathayati--bhavantaḥ, kīdṛśaṃ mama tena prabhṛtamanupreṣitam yasya satkāraḥ kartavyo bhaviṣyati? saṃnāhayata caturaṅgabalakāyam/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
राष्ट्रापमर्दनमस्य करिष्यामः। अमात्याः कथयन्ति--देव, महात्मासौ राजा श्रूयते।
rāṣṭrāpamardanamasya kariṣyāmaḥ/ amātyāḥ kathayanti--deva, mahātmāsau rājā śrūyate/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
न शक्यं तेन यद्वा तद्वा प्रतिप्राभृतमनुप्रेषयितुम्। आनुपूर्वी तावत्क्रियताम्।
na śakyaṃ tena yadvā tadvā pratiprābhṛtamanupreṣayitum/ ānupūrvī tāvatkriyatām/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यदि देवस्य न चित्तपरितोषो भविष्यति, तत्र कालज्ञा भविष्यामः। एवं क्रियताम्।
yadi devasya na cittaparitoṣo bhaviṣyati, tatra kālajñā bhaviṣyāmaḥ/ evaṃ kriyatām/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तेनार्धतृतीयानि योजनानि मार्गशोभा कृता। स्वयमेव चतुरङ्गबलकायेन प्रत्युद्गम्य प्रवेशितः।
tenārdhatṛtīyāni yojanāni mārgaśobhā kṛtā/ svayameva caturaṅgabalakāyena pratyudgamya praveśitaḥ/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विस्तीर्णावकाशे प्रदेशे स्थापयित्वा महतीं पूजां कृत्वोद्धाटिता। मध्यदेशाद्वणिजः पण्यमादाय तत्रानुप्राप्तः।
vistīrṇāvakāśe pradeśe sthāpayitvā mahatīṃ pūjāṃ kṛtvoddhāṭitā/ madhyadeśādvaṇijaḥ paṇyamādāya tatrānuprāptaḥ/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तैर्बुद्धप्रतिमां दृष्ट्वा एकरवेण नादो मुक्तह्--नमो बुद्धायेति।
tairbuddhapratimāṃ dṛṣṭvā ekaraveṇa nādo muktah--namo buddhāyeti/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्य बुद्ध इत्यश्रुतपूर्वं घोषं श्रुत्वा सर्वरोमकूपाण्याहृष्टानि। स कथयति--क एष भवन्तो बुद्धो नाम? ते कथयन्ति--देव, शाक्यानां कुमार उत्पन्नो ऽस्ति हिमवत्पार्श्वे नद्या भागीरथ्यास्तीरे कपिलस्य ऋषेराश्रमपदस्य नातिदूरे।
tasya buddha ityaśrutapūrvaṃ ghoṣaṃ śrutvā sarvaromakūpāṇyāhṛṣṭāni/ sa kathayati--ka eṣa bhavanto buddho nāma? te kathayanti--deva, śākyānāṃ kumāra utpanno 'sti himavatpārśve nadyā bhāgīrathyāstīre kapilasya ṛṣerāśramapadasya nātidūre/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स ब्राहमणैर् नैमित्तिकैर्विपश्चिकैर्व्याकृतः।
sa brāhamaṇair naimittikairvipaścikairvyākṛtaḥ/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सचेद्गृही अगारमध्यावसिष्यति, राजा भविष्यति चक्रवर्ती चतुरङ्गैर्विजेता धार्मिको धर्मराजः सप्तरत्नसमन्वागतः।
sacedgṛhī agāramadhyāvasiṣyati, rājā bhaviṣyati cakravartī caturaṅgairvijetā dhārmiko dharmarājaḥ saptaratnasamanvāgataḥ/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्येमान्येवम्रूपाणि सप्तरत्नानि भवन्ति, तद्यथा--चक्ररत्नं हस्तिरत्नमश्वरत्नं मणिरत्नं स्त्रीरत्नं गृहपतिरत्नं परिणायकरत्नमेव सप्तमम्।
tasyemānyevamrūpāṇi saptaratnāni bhavanti, tadyathā--cakraratnaṃ hastiratnamaśvaratnaṃ maṇiratnaṃ strīratnaṃ gṛhapatiratnaṃ pariṇāyakaratnameva saptamam/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पूर्णं चास्य भविष्यति सहस्रं पुत्राणां शूराणां वीराणां वराङ्गरूपिणां परसैन्यप्रमर्दकानाम्।
pūrṇaṃ cāsya bhaviṣyati sahasraṃ putrāṇāṃ śūrāṇāṃ vīrāṇāṃ varāṅgarūpiṇāṃ parasainyapramardakānām/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स इमामेव समुद्रपर्यन्तां महापृथ्वींखिलामलण्टकामनुत्पीडामदण्डेनाशस्त्रेण धर्मेण शमेनाभिनिर्जित्य अध्यावसिष्यति।
sa imāmeva samudraparyantāṃ mahāpṛthvīṃkhilāmalaṇṭakāmanutpīḍāmadaṇḍenāśastreṇa dharmeṇa śamenābhinirjitya adhyāvasiṣyati/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सचेत् केशश्मश्रूण्यवतार्य काषायाणि वस्त्राण्याच्छाद्य सम्यगेव श्रद्धया अगारादनगारिकां प्रव्रजिष्यति, तथागतो भविष्यत्यर्हन् सम्यक्सम्बुद्धो विघुष्टशब्दो लोके।
sacet keśaśmaśrūṇyavatārya kāṣāyāṇi vastrāṇyācchādya samyageva śraddhayā agārādanagārikāṃ pravrajiṣyati, tathāgato bhaviṣyatyarhan samyaksambuddho vighuṣṭaśabdo loke/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स एष बुद्धो नाम। तस्यैषा प्रतिभा।
sa eṣa buddho nāma/ tasyaiṣā pratibhā/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इदं किम्? अभ्युपपत्तिः। इदं किम्? शिक्षापदम्। इदं किम्? लोकस्य प्रवृत्तिनिवृत्ती।
idaṃ kim? abhyupapattiḥ/ idaṃ kim? śikṣāpadam/ idaṃ kim? lokasya pravṛttinivṛttī/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इदं किम्? अत्युत्साहना। तेन प्रतीत्यसमुत्पादो ऽनुलोमप्रतिलोमः सुगृहीतः कृतः॥
idaṃ kim? atyutsāhanā/ tena pratītyasamutpādo 'nulomapratilomaḥ sugṛhītaḥ kṛtaḥ//
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अथ रुद्रायणो राजा सामात्यः प्रत्यूषसमये सर्वार्थान् सर्वकर्मान्तान् प्रतिप्रस्रभ्य निषण्णः पर्यङ्कमाभुज्य ऋजुकायं प्रणिधाय प्रतिमुखां स्मृतिमुपस्थाप्य।
atha rudrāyaṇo rājā sāmātyaḥ pratyūṣasamaye sarvārthān sarvakarmāntān pratiprasrabhya niṣaṇṇaḥ paryaṅkamābhujya ṛjukāyaṃ praṇidhāya pratimukhāṃ smṛtimupasthāpya/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स इममेव द्वादशाङ्गं प्रतीत्यसमुत्पादमनुलोमप्रतिलोमं व्यवलोकयति, यदुत अस्मिन् सतीदं भवति, अस्योत्पादादिदमुत्पद्यते यदुत अविद्याप्रत्ययाः संस्कारा यावत्समुदयो निरोधश्च भवति।
sa imameva dvādaśāṅgaṃ pratītyasamutpādamanulomapratilomaṃ vyavalokayati, yaduta asmin satīdaṃ bhavati, asyotpādādidamutpadyate yaduta avidyāpratyayāḥ saṃskārā yāvatsamudayo nirodhaśca bhavati/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तेनेमं द्वादशाङ्गं प्रतीत्यसमुत्पादमनुलोमप्रतिलोमं व्यवलोकयता विंशतिशिखरसमुद्गतं सत्कायदृष्टिशैलं ज्ञानवज्रेण भित्त्वा स्रोतापत्तिफलं साक्षात्कृतम्।
tenemaṃ dvādaśāṅgaṃ pratītyasamutpādamanulomapratilomaṃ vyavalokayatā viṃśatiśikharasamudgataṃ satkāyadṛṣṭiśailaṃ jñānavajreṇa bhittvā srotāpattiphalaṃ sākṣātkṛtam/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स दृष्टसत्यो गाथां भाषते--
sa dṛṣṭasatyo gāthāṃ bhāṣate--
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भूरत्नेन हि बुद्धेन प्रज्ञाचक्षुर्विशोधितम्।
bhūratnena hi buddhena prajñācakṣurviśodhitam/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नमस्तस्मै सुवैद्याय चिकित्सा यस्य हीदृशी॥३॥
namastasmai suvaidyāya cikitsā yasya hīdṛśī//3//
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तेन राज्ञो बिम्बिसारस्य संदिष्टम्--प्रियवयस्य, त्वामागम्य मयोद्द्धृतो नरकतिर्यक्प्रेतेभ्यः पादः, प्रतिष्ठापितो देवमनुष्येषु।
tena rājño bimbisārasya saṃdiṣṭam--priyavayasya, tvāmāgamya mayodddhṛto narakatiryakpretebhyaḥ pādaḥ, pratiṣṭhāpito devamanuṣyeṣu/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
उच्छोषिता रुधिराश्रुसमुद्राः, लङ्घिता अस्थिपर्वताः, अनादिकालोपचितं सत्कायदृष्टिशैलं ज्ञानवज्रेण भित्त्वा स्रोतापत्तिफलं साक्षात्कृतम्।
ucchoṣitā rudhirāśrusamudrāḥ, laṅghitā asthiparvatāḥ, anādikālopacitaṃ satkāyadṛṣṭiśailaṃ jñānavajreṇa bhittvā srotāpattiphalaṃ sākṣātkṛtam/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भिक्षुदर्शनमाकाङ्क्षामि। तदर्हसि भिक्षुं प्रेषयितुम्। अथ स राजा बिम्बिसारो येन भगवांस्तेनोपसंक्रान्तः।
bhikṣudarśanamākāṅkṣāmi/ tadarhasi bhikṣuṃ preṣayitum/ atha sa rājā bimbisāro yena bhagavāṃstenopasaṃkrāntaḥ/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.