Library·Divyāvadāna·468
<४६८>उपसंक्रम्य भगवतः पादौ शिरसा वन्दित्वा एकान्ते निषण्णः। एकान्तनिषण्णो भगवन्तमिदमवोचत्--रुद्रायणेन भदन्त राज्ञा सत्यानि दृष्टानि।
<468>upasaṃkramya bhagavataḥ pādau śirasā vanditvā ekānte niṣaṇṇaḥ/ ekāntaniṣaṇṇo bhagavantamidamavocat--rudrāyaṇena bhadanta rājñā satyāni dṛṣṭāni/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तेन मम संदिष्टम्--भिक्षुदर्शनमाकाङ्क्षामीति।
tena mama saṃdiṣṭam--bhikṣudarśanamākāṅkṣāmīti/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भगवान् संलक्षयति--कतमस्य भिक्षो रुद्रायणो राजा सपरिवारो विनेयो रैरुकनिवासी च जनकायह्? कात्यायनस्य भिक्षोः।
bhagavān saṃlakṣayati--katamasya bhikṣo rudrāyaṇo rājā saparivāro vineyo rairukanivāsī ca janakāyah? kātyāyanasya bhikṣoḥ/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्र भ्गवानायुष्मन्तं महाकात्यायनमामन्त्रयते--समन्वाहर कात्यायन रौरुके नगरे रुद्रायणं राजानं सपरिवारं रौरुकनिवासिनं च जनकायम्।
tatra bhgavānāyuṣmantaṃ mahākātyāyanamāmantrayate--samanvāhara kātyāyana rauruke nagare rudrāyaṇaṃ rājānaṃ saparivāraṃ raurukanivāsinaṃ ca janakāyam/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अधिवासयत्यायुष्मान् महाकात्यायनः। भगवतः पादौ शिरसा वन्दित्वा भगवतो ऽन्तिकात्प्रक्रान्तः।
adhivāsayatyāyuṣmān mahākātyāyanaḥ/ bhagavataḥ pādau śirasā vanditvā bhagavato 'ntikātprakrāntaḥ/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अथायुष्मान् महाकात्यायनस्तस्या एव रात्र्या अत्ययात्पूर्वाह्णे निवास्य पात्रचीवरमादाय राजगृहं पिण्डाय प्राविक्षत्।
athāyuṣmān mahākātyāyanastasyā eva rātryā atyayātpūrvāhṇe nivāsya pātracīvaramādāya rājagṛhaṃ piṇḍāya prāvikṣat/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
राजगृहं पिण्डाय चरित्वा कृतभक्तकृत्यः पश्चाद्भक्तपिण्डपातप्रतिक्रान्तः परिभुक्तं शयनं प्रतिशाम्य समादाय पात्रचीवरं पञ्चशतपरिवारो येन रौरुकं तेन चारिकां प्रक्रान्तः।
rājagṛhaṃ piṇḍāya caritvā kṛtabhaktakṛtyaḥ paścādbhaktapiṇḍapātapratikrāntaḥ paribhuktaṃ śayanaṃ pratiśāmya samādāya pātracīvaraṃ pañcaśataparivāro yena raurukaṃ tena cārikāṃ prakrāntaḥ/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
राज्ञा बिम्बिसारेण रुद्रायणस्य राज्ञो लेखो ऽनुप्रेषितः।
rājñā bimbisāreṇa rudrāyaṇasya rājño lekho 'nupreṣitaḥ/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रियवयस्य, एष ते भिक्षुर्मया शास्तृकल्पो महाश्रावको ऽनुप्रेषितः।
priyavayasya, eṣa te bhikṣurmayā śāstṛkalpo mahāśrāvako 'nupreṣitaḥ/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अस्य त्वयार्धतृतीयानि योजनानि मार्गशोभा कर्तव्या नगरशोभा च। स्वयमेव चतुरङ्गेन बलकायेन प्रत्युद्गन्तव्यः।
asya tvayārdhatṛtīyāni yojanāni mārgaśobhā kartavyā nagaraśobhā ca/ svayameva caturaṅgena balakāyena pratyudgantavyaḥ/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पञ्च विहारशतानि कर्तव्यानि। पञ्च मञ्चपीठवृषिकोच्चकबिम्बोपधानचतुरस्रकशतानि दातव्यानि।
pañca vihāraśatāni kartavyāni/ pañca mañcapīṭhavṛṣikoccakabimbopadhānacaturasrakaśatāni dātavyāni/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पञ्च पिण्डशतानि प्रज्ञापयितव्यानि।
pañca piṇḍaśatāni prajñāpayitavyāni/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अतस्ते महतः पुण्यस्यावाप्तिर्भविष्यति। तेनार्धतृतीयानि योजनानि मार्गशोभा कृता, नगरशोभा कृता, पञ्च विहारशतानि, येन एकजनसहस्रपरिवारेण च स्वयमेव प्रत्युद्गम्य महता सत्कारेण रोरुकं नगरं प्रवेशितः।
ataste mahataḥ puṇyasyāvāptirbhaviṣyati/ tenārdhatṛtīyāni yojanāni mārgaśobhā kṛtā, nagaraśobhā kṛtā, pañca vihāraśatāni, yena ekajanasahasraparivāreṇa ca svayameva pratyudgamya mahatā satkāreṇa rorukaṃ nagaraṃ praveśitaḥ/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
बहिर् नगरस्य पञ्च विहारशतानि कारितानि, पञ्च मञ्चपीठवृषिकोच्चकबिम्बोपधानचतुरस्रकशतानि दापितानि, पञ्च पिण्डपातशतानि प्रज्ञप्तानि, विस्तीर्णावकाशे च पृथिवीप्रदेशे आसनप्रज्ञप्तिः कारिता।
bahir nagarasya pañca vihāraśatāni kāritāni, pañca mañcapīṭhavṛṣikoccakabimbopadhānacaturasrakaśatāni dāpitāni, pañca piṇḍapātaśatāni prajñaptāni, vistīrṇāvakāśe ca pṛthivīpradeśe āsanaprajñaptiḥ kāritā/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अयुष्मान् महाकात्यायनः पुरस्ताद् भिक्षुसंघस्य प्रज्ञप्त एवासने निषण्णः।
ayuṣmān mahākātyāyanaḥ purastād bhikṣusaṃghasya prajñapta evāsane niṣaṇṇaḥ/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अनेकानि प्रणिशतसहस्राणि संनिपतितानि।
anekāni praṇiśatasahasrāṇi saṃnipatitāni/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कानिचित्कुतूहलजातानि, कानिचित्पूर्वकैः कुशलमूलैः संचोद्यमानानि। तत आयुष्मता महाकात्यायनेन तस्याः परिषद आशयानुशयं धातुं प्रकृतिं च ज्ञात्वा तादृशी धर्मदेशना कृता, यां श्रुत्वा अनेकैः प्राणिशतसहस्रैर्महाविशेषो ऽधिगतः।
kānicitkutūhalajātāni, kānicitpūrvakaiḥ kuśalamūlaiḥ saṃcodyamānāni/ tata āyuṣmatā mahākātyāyanena tasyāḥ pariṣada āśayānuśayaṃ dhātuṃ prakṛtiṃ ca jñātvā tādṛśī dharmadeśanā kṛtā, yāṃ śrutvā anekaiḥ prāṇiśatasahasrairmahāviśeṣo 'dhigataḥ/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कैश्चिच्छ्रोतापत्तिफलम्, कैश्चिद्नागामिफलम्, कैश्चित्प्रव्रह्य सर्वल्केशप्रहाणादर्हत्त्वं साक्षात्कृतम्, कैश्चिच्छ्रावकबोधौ चित्तान्युत्पादितानि, कैश्चित्प्रत्येकायां बोधौ, कैश्चिदनुत्तरायां सम्यक्सम्बोधौ।
kaiścicchrotāpattiphalam, kaiścidnāgāmiphalam, kaiścitpravrahya sarvalkeśaprahāṇādarhattvaṃ sākṣātkṛtam, kaiścicchrāvakabodhau cittānyutpāditāni, kaiścitpratyekāyāṃ bodhau, kaiścidanuttarāyāṃ samyaksambodhau/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यद्भूयसा सा परिषद्बुद्धनिंना धर्मप्रवणा संघप्राग्भारा व्यवस्थापिता॥
yadbhūyasā sā pariṣadbuddhaniṃnā dharmapravaṇā saṃghaprāgbhārā vyavasthāpitā//
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
रौरुके नगरे तिष्यः पुष्यश्च गृहपती वसतः। तौ येनायुष्मान् महाकात्यायनस्तेनोपसंक्रान्तौ।
rauruke nagare tiṣyaḥ puṣyaśca gṛhapatī vasataḥ/ tau yenāyuṣmān mahākātyāyanastenopasaṃkrāntau/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
उपसंक्रम्य आयुष्मतो महाकात्यायनस्य पादौ शिरसा वन्दित्वा एकान्ते निषण्णौ।
upasaṃkramya āyuṣmato mahākātyāyanasya pādau śirasā vanditvā ekānte niṣaṇṇau/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तिष्यपुष्यौ गृहपती आयुष्मन्तं महाकात्यायनमिदमवोचताम्--लभेवहि आर्यमहाकात्यायन स्वाख्याते धर्मविनये प्रव्रज्यामुपसम्पदं भिक्षुभावम्।
tiṣyapuṣyau gṛhapatī āyuṣmantaṃ mahākātyāyanamidamavocatām--labhevahi āryamahākātyāyana svākhyāte dharmavinaye pravrajyāmupasampadaṃ bhikṣubhāvam/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
चरेव आर्यमहाकात्यायन भवतो ऽन्तिके ब्रह्मचर्यमिति।
careva āryamahākātyāyana bhavato 'ntike brahmacaryamiti/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तावयुष्मता कात्यायनेन प्रव्रजितावुपसम्पादितौ, अववादो दत्तः। ताभ्याम् युज्यमानाभ्यां व्यायच्छमानाभ्यां घटमानाभ्यामिदमेव पञ्चगण्डकं संसारचक्रं चलाचलम् <४६९>विदित्वा सर्वसंस्कारगतीः शतशः शतनपतनविकिरणविध्वंसनधर्मतया पराहत्य सर्वक्लेशप्रहाणादर्हत्त्वं साक्षात्कृतम्।
tāvayuṣmatā kātyāyanena pravrajitāvupasampāditau, avavādo dattaḥ/ tābhyām yujyamānābhyāṃ vyāyacchamānābhyāṃ ghaṭamānābhyāmidameva pañcagaṇḍakaṃ saṃsāracakraṃ calācalam <469>viditvā sarvasaṃskāragatīḥ śataśaḥ śatanapatanavikiraṇavidhvaṃsanadharmatayā parāhatya sarvakleśaprahāṇādarhattvaṃ sākṣātkṛtam/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.