Divyāvadāna 472

स एष युवाभ्यामहितान्निवारयितव्यो हिते च संनियोजयितव्यः।

sa eṣa yuvābhyāmahitānnivārayitavyo hite ca saṃniyojayitavyaḥ/

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अहं प्रव्रजामि स्वाख्याते धर्मविनये इति। एतौ साश्रुकण्ठौ ब्यवस्थितौ।

ahaṃ pravrajāmi svākhyāte dharmavinaye iti/ etau sāśrukaṇṭhau byavasthitau/

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शिखण्ड्यपि कुमारो ऽभिहितह्--पुत्र, यथैव त्वं मम वचनं श्रोतव्यं कर्तव्यं मन्यसे, तथा अनयोरपि हिरुभिरुकयोरग्रामात्ययोर्वचनं श्रोतव्यं कर्तव्यं मन्यथाः।

śikhaṇḍyapi kumāro 'bhihitah--putra, yathaiva tvaṃ mama vacanaṃ śrotavyaṃ kartavyaṃ manyase, tathā anayorapi hirubhirukayoragrāmātyayorvacanaṃ śrotavyaṃ kartavyaṃ manyathāḥ/

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अहं प्रव्रजामि स्वाख्याते धर्मविनये।

ahaṃ pravrajāmi svākhyāte dharmavinaye/

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इति श्रुत्वा सो ऽपि साश्रुकण्ठो व्यवस्थितः। ततो रुद्रायणेन राज्ञा रौरुके नगरे घण्टावधोषणं कारितम्--शृण्वन्तु भवन्तो रौरुकनिवासिनः पौरा नानादेशाभ्यागतश्च जनकायः।

iti śrutvā so 'pi sāśrukaṇṭho vyavasthitaḥ/ tato rudrāyaṇena rājñā rauruke nagare ghaṇṭāvadhoṣaṇaṃ kāritam--śṛṇvantu bhavanto raurukanivāsinaḥ paurā nānādeśābhyāgataśca janakāyaḥ/

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अहं केशश्मश्रूण्यवतार्य काषायाणि वस्त्राण्याच्छाद्य सम्यगेव श्रद्धया अगारादनगारिकां प्रव्रजिष्यामि।

ahaṃ keśaśmaśrūṇyavatārya kāṣāyāṇi vastrāṇyācchādya samyageva śraddhayā agārādanagārikāṃ pravrajiṣyāmi/

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भूयशः पुत्रमाह--पुत्र, त्वया राज्यं कारयता कस्यचिदपराध्यं न क्षन्तव्यमिति।

bhūyaśaḥ putramāha--putra, tvayā rājyaṃ kārayatā kasyacidaparādhyaṃ na kṣantavyamiti/

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अनुरक्तपौरजनपदो ऽसौ राजा। श्रुत्वा सर्व एव रौरुकनिवासी जनकायो ऽन्यश्च नानादेशाभ्यागातः साश्रुकण्ठो व्यवस्थितः।

anuraktapaurajanapado 'sau rājā/ śrutvā sarva eva raurukanivāsī janakāyo 'nyaśca nānādeśābhyāgātaḥ sāśrukaṇṭho vyavasthitaḥ/

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततो रुद्रायणो राजा शिखण्डिनं कुमारं राज्ये प्रतिष्ठाप्य बन्धुजनं क्षमापयित्वा श्रमणब्राह्मणकृपणवनीपकेभ्यो दानानि दत्वा पण्यानि कृत्वा एकेन पुरुषेणोपस्थायकेन राजगृहाभिमुखह् सम्प्रस्थितह् ।

tato rudrāyaṇo rājā śikhaṇḍinaṃ kumāraṃ rājye pratiṣṭhāpya bandhujanaṃ kṣamāpayitvā śramaṇabrāhmaṇakṛpaṇavanīpakebhyo dānāni datvā paṇyāni kṛtvā ekena puruṣeṇopasthāyakena rājagṛhābhimukhah samprasthitah /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततः शिखण्डी राजा सान्तःपुरामात्यपौरजनपदो ऽन्यश्च नानादेशाभ्यागतो जनकायः पृष्ठतः पृष्ठतः समनुबद्धः।

tataḥ śikhaṇḍī rājā sāntaḥpurāmātyapaurajanapado 'nyaśca nānādeśābhyāgato janakāyaḥ pṛṣṭhataḥ pṛṣṭhataḥ samanubaddhaḥ/

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सो ऽनेकैः प्रणिशतसहस्रैरनुगम्यमानो रौरुकान्नगरान्निष्क्रम्य अन्यतमास्मिन्नुद्याने विविधतरुषण्डमण्डिते नानापुष्पसलिलसम्पन्ने हंसक्रोञ्चमयूरशुकसारिकाकोकिलजीवंजीवकनिर्घोषिते मुहूर्तमास्थाय रौरुकं नगरमवलोक्य शिखण्डिनं राजानमामन्त्रयते--पुत्र, मया धर्मेण राज्यं कारितम्, येन मे इयन्ति प्रणिशतसहस्राणि पृष्ठतो ऽनुवद्धानि।

so 'nekaiḥ praṇiśatasahasrairanugamyamāno raurukānnagarānniṣkramya anyatamāsminnudyāne vividhataruṣaṇḍamaṇḍite nānāpuṣpasalilasampanne haṃsakroñcamayūraśukasārikākokilajīvaṃjīvakanirghoṣite muhūrtamāsthāya raurukaṃ nagaramavalokya śikhaṇḍinaṃ rājānamāmantrayate--putra, mayā dharmeṇa rājyaṃ kāritam, yena me iyanti praṇiśatasahasrāṇi pṛṣṭhato 'nuvaddhāni/

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत्त्वयापि धर्मेण राज्यं कारयितव्यमिति। सो ऽपि जनकायः समाश्वास्योक्तह्--भवन्तः, एष युष्माकं राजा समनुयुक्तो मया।

tattvayāpi dharmeṇa rājyaṃ kārayitavyamiti/ so 'pi janakāyaḥ samāśvāsyoktah--bhavantaḥ, eṣa yuṣmākaṃ rājā samanuyukto mayā/

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

निवर्तते, सुखं प्रतिवत्स्यथ, इत्युक्त्वा संप्रस्थितः।

nivartate, sukhaṃ prativatsyatha, ityuktvā saṃprasthitaḥ/

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

राजा शिखण्डी सान्तःपुरकुमारामात्यपौरजनपदो ऽश्रुपरुयाकुलेक्षणो मुहूर्मुहूर् निवर्त्य निरीक्षमाणो रौरुकं नगरं प्रतिनिवृत्तः।

rājā śikhaṇḍī sāntaḥpurakumārāmātyapaurajanapado 'śruparuyākulekṣaṇo muhūrmuhūr nivartya nirīkṣamāṇo raurukaṃ nagaraṃ pratinivṛttaḥ/

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततो रुद्रायणो राजा अनुपूर्वेण राजगृहं नगरमनुप्राप्तः।

tato rudrāyaṇo rājā anupūrveṇa rājagṛhaṃ nagaramanuprāptaḥ/

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तेनोद्याने स्थित्वा स पुरुष उक्तह्--गच्छ भोः पुरुष, राज्ञो बिम्बिसारस्य गत्वा निवेदय--रुद्रायणो नाम उद्याने तिष्ठतीति।

tenodyāne sthitvā sa puruṣa uktah--gaccha bhoḥ puruṣa, rājño bimbisārasya gatvā nivedaya--rudrāyaṇo nāma udyāne tiṣṭhatīti/

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तेन पुरुषेण गत्वा राज्ञो बिम्बिसारस्य निवेदितम्--देव, रुद्रायणो राजा उद्याअने तिष्ठतीति, स राजा श्रुत्वा सहसैवोत्थितः पौरुषानामन्त्रयते--भवन्तः, महासाधनो राजा अप्रतिसंविदित एवागतः।

tena puruṣeṇa gatvā rājño bimbisārasya niveditam--deva, rudrāyaṇo rājā udyāane tiṣṭhatīti, sa rājā śrutvā sahasaivotthitaḥ pauruṣānāmantrayate--bhavantaḥ, mahāsādhano rājā apratisaṃvidita evāgataḥ/

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

न युष्माकं केनचिद्विज्ञात् इति? स कथयति--देव, कुतो ऽस्य साधनम्? आत्मना द्वितीय आगत इति।

na yuṣmākaṃ kenacidvijñāt iti? sa kathayati--deva, kuto 'sya sādhanam? ātmanā dvitīya āgata iti/

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

राजा बिम्बिसारः संलक्षयति--न मम प्रतिरूपं स्याद्यदहं राहानं क्षत्रियं मूर्ध्नामिषिक्तमेवमेव प्रवेशयेयम्।

rājā bimbisāraḥ saṃlakṣayati--na mama pratirūpaṃ syādyadahaṃ rāhānaṃ kṣatriyaṃ mūrdhnāmiṣiktamevameva praveśayeyam/

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

महता सत्कारेण प्रवेशयामीति विदित्वा मार्गशोभां बगरशोभां च कारयित्वा चतुरङ्गेन बलकायेन प्रत्युद्गतः।

mahatā satkāreṇa praveśayāmīti viditvā mārgaśobhāṃ bagaraśobhāṃ ca kārayitvā caturaṅgena balakāyena pratyudgataḥ/

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कण्ठे परिष्वज्य हस्तिस्कन्धे आरोप्य राजगृहं महानगरं प्रवेशितः।

kaṇṭhe pariṣvajya hastiskandhe āropya rājagṛhaṃ mahānagaraṃ praveśitaḥ/

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नानागन्धपरिभावितेनोदकेन स्नापितः। राजार्हैवस्त्रैर्गन्धमाल्यविलेपनैश्च समलंकृत्य भोजितः।

nānāgandhaparibhāvitenodakena snāpitaḥ/ rājārhaivastrairgandhamālyavilepanaiśca samalaṃkṛtya bhojitaḥ/

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मार्गश्रमे प्रतिविनोदिते उक्तह्--प्रियवयस्य, स्फीतं राज्यमपास्य अन्तःपुरं कुमारानामात्यान् पौरजनपदान् किमिहागमनप्रयोजनम्? मा केनचिद्भूम्यन्तरेण राज्ञा राष्ट्रावमर्दनः कृतह्? कुमारेण वा केनचिद्दुष्टामात्यविग्राहितेन राज्याभिनन्दिना पराक्रान्तमिति? स कथयति--वयस्य, <४७३>आकङ्क्षामि स्वाख्याते धर्मविनये प्रव्रज्यामुपसम्पदं भिक्षुभावम्।

mārgaśrame prativinodite uktah--priyavayasya, sphītaṃ rājyamapāsya antaḥpuraṃ kumārānāmātyān paurajanapadān kimihāgamanaprayojanam? mā kenacidbhūmyantareṇa rājñā rāṣṭrāvamardanaḥ kṛtah? kumāreṇa vā kenacidduṣṭāmātyavigrāhitena rājyābhinandinā parākrāntamiti? sa kathayati--vayasya, <473>ākaṅkṣāmi svākhyāte dharmavinaye pravrajyāmupasampadaṃ bhikṣubhāvam/

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.