Library·Divyāvadāna·477
<४७७>अथ बिम्बिसारो राजा रुद्रायणेन भिक्षुणा उत्तरोत्तरेण प्रतिभानेन निराकृतस्तूष्णीं निष्प्रतिभः प्रक्रान्तः॥
<477>atha bimbisāro rājā rudrāyaṇena bhikṣuṇā uttarottareṇa pratibhānena nirākṛtastūṣṇīṃ niṣpratibhaḥ prakrāntaḥ//
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अथ शिखण्डी राजा यावत्कंचिद्धर्मेण राज्यं कारयित्वा अधर्मेण राज्यं कारयितुमारब्धः।
atha śikhaṇḍī rājā yāvatkaṃciddharmeṇa rājyaṃ kārayitvā adharmeṇa rājyaṃ kārayitumārabdhaḥ/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स हिरुभिरुकाभ्यामुक्तह्--देव, धर्मेण राज्यं कारय, मा अधर्मेण। तत्कस्य हेतोह्? पुष्पफलवृक्षसदृशा देव जनपदाः।
sa hirubhirukābhyāmuktah--deva, dharmeṇa rājyaṃ kāraya, mā adharmeṇa/ tatkasya hetoh? puṣpaphalavṛkṣasadṛśā deva janapadāḥ/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तद्यथा देव पुष्पवृक्षाः फलवृक्षाश्च कालेन कालं सम्यक्परिपाल्यमाना अनुपरतप्रयोगेण यथाकालं पुष्पाणि फलानि चानुप्रयच्छन्ति, एवमेव जनपदाः प्रितिपाल्यमाना अनुपरतप्रयोगेण यथाकालं करप्रत्यायाननुप्रयच्छन्तीति।
tadyathā deva puṣpavṛkṣāḥ phalavṛkṣāśca kālena kālaṃ samyakparipālyamānā anuparataprayogeṇa yathākālaṃ puṣpāṇi phalāni cānuprayacchanti, evameva janapadāḥ pritipālyamānā anuparataprayogeṇa yathākālaṃ karapratyāyānanuprayacchantīti/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स ताभ्यां निवारितो यावत्तावद्धर्मेण राज्यं कारयित्वा पुनरप्यधर्मेण राज्यं कारयितुमारब्धः।
sa tābhyāṃ nivārito yāvattāvaddharmeṇa rājyaṃ kārayitvā punarapyadharmeṇa rājyaṃ kārayitumārabdhaḥ/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स ताभ्याम् यावत् त्रिरप्युक्तः। विसारिणी कृ(तृ?)ष्णा। निवार्यमाणा नावतिष्ठते। रुषितो ऽमात्यानामन्त्रयते--यो भवन्तो राज्ञः क्षत्रियस्य मूर्धाभिषिक्तस्य यावत् त्रिरप्याज्ञां प्रतिवहति, तस्य कीदृशो दण्ड इति।
sa tābhyām yāvat trirapyuktaḥ/ visāriṇī kṛ(tṛ?)ṣṇā/ nivāryamāṇā nāvatiṣṭhate/ ruṣito 'mātyānāmantrayate--yo bhavanto rājñaḥ kṣatriyasya mūrdhābhiṣiktasya yāvat trirapyājñāṃ prativahati, tasya kīdṛśo daṇḍa iti/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्र केचिद्दुष्टामात्याः कथयन्ति--देव, किमत्र ज्ञातव्यम्? तस्य वधो दण्ड इति।
tatra kecidduṣṭāmātyāḥ kathayanti--deva, kimatra jñātavyam? tasya vadho daṇḍa iti/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गाथे च भाषन्ते--
gāthe ca bhāṣante--
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अमात्यस्य च दुष्टस्य दन्तस्य चलितस्य च।
amātyasya ca duṣṭasya dantasya calitasya ca/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भोजनस्य च अजीर्णस्य नान्यत्रोद्धरणात्सुखम्॥४५॥
bhojanasya ca ajīrṇasya nānyatroddharaṇātsukham//45//
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अमात्यं बुद्धिसम्पत्तिप्रज्ञाविनयकोविदम्।
amātyaṃ buddhisampattiprajñāvinayakovidam/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कोशस्थं च बलस्थं च यो न हन्यात्स घात्यते॥४३॥ इति।
kośasthaṃ ca balasthaṃ ca yo na hanyātsa ghātyate//43// iti/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शिखण्डी राजा कथयति--भवन्तः, ममैतौ पित्रा संन्यस्तौ। नाहमेतौ प्रघातयामि।
śikhaṇḍī rājā kathayati--bhavantaḥ, mamaitau pitrā saṃnyastau/ nāhametau praghātayāmi/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
किं त्वाभ्यां मम दर्शनपथे न स्थातव्यमिति। तयोर्द्वारं निवारितम्। अन्यौ द्वौ दुष्टामात्यौ स्थापितौ।
kiṃ tvābhyāṃ mama darśanapathe na sthātavyamiti/ tayordvāraṃ nivāritam/ anyau dvau duṣṭāmātyau sthāpitau/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तौ कथयतह्--देव, नाक्रन्दिता नालुञ्चिता नातप्ता नोत्पीडितास्तिलास्तैलं प्रयच्छन्ति, तद्वन्नरपते जनपदा इति।
tau kathayatah--deva, nākranditā nāluñcitā nātaptā notpīḍitāstilāstailaṃ prayacchanti, tadvannarapate janapadā iti/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
राजा कथयति--यदेताभ्यां कृतम्, तत्परं प्रमाणमिति।
rājā kathayati--yadetābhyāṃ kṛtam, tatparaṃ pramāṇamiti/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तौ जनपदान् पीडयितुमारब्धौ। यावदन्यतमो वणिक् पण्यमादाय रौरुकान्नगराद् राजगृहमनुप्राप्तः।
tau janapadān pīḍayitumārabdhau/ yāvadanyatamo vaṇik paṇyamādāya raurukānnagarād rājagṛhamanuprāptaḥ/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स आयुष्मता रुद्रायणेन दृष्टः।
sa āyuṣmatā rudrāyaṇena dṛṣṭaḥ/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कच्चिच्छिखण्डी खलु रौरुकेषु सभ्त्यवर्गो बलवानरोगः।
kaccicchikhaṇḍī khalu raurukeṣu sabhtyavargo balavānarogaḥ/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
धर्मेण वा कारयति स्वराज्यं न चास्य कश्चित्परतोपसर्गः॥४७॥ इति।
dharmeṇa vā kārayati svarājyaṃ na cāsya kaścitparatopasargaḥ//47// iti/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स कथयति--
sa kathayati--
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तथ्यं शिखण्डी खलु रौरुकेषु सभृत्यवर्गो बलवानरोगः।
tathyaṃ śikhaṇḍī khalu raurukeṣu sabhṛtyavargo balavānarogaḥ/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
न चास्य कश्चित्परतोपसर्गो अधर्मेण तु राज्यं करोति नित्यम्॥४८॥
na cāsya kaścitparatopasargo adharmeṇa tu rājyaṃ karoti nityam//48//
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.