तैः सर्वामात्याः संनिपातिताः, ये च केचिज्ज्ञानकोविदाः।
taiḥ sarvāmātyāḥ saṃnipātitāḥ, ye ca kecijjñānakovidāḥ/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
Library·Divyāvadāna·484
Divyāvadāna 484
तावपि सुष्टामात्यौ तत्रैव संनिपतितौ। सर्व एव जाजोपजीवी लोको ऽनुकूलं वक्तुमारब्धः।
tāvapi suṣṭāmātyau tatraiva saṃnipatitau/ sarva eva jājopajīvī loko 'nukūlaṃ vaktumārabdhaḥ/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्र केचित्कथयन्ति--देव, केनासौ दृष्टो ऽर्हत्त्वम् इति? अपरे कथयन्ति--देव, अर्हन्तः सर्वज्ञानकल्पा आकाशगामिन इति।
tatra kecitkathayanti--deva, kenāsau dṛṣṭo 'rhattvam iti? apare kathayanti--deva, arhantaḥ sarvajñānakalpā ākāśagāmina iti/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तौ दुष्टामात्यौ कथयतह्--देव, किमत्र शोकः क्रियते? स कथयति--युवामप्येवं कथयथ--किमर्थं शोकः क्रियते इति, ननु युवाभ्यामेवाहमर्हद्वधं कातितः।
tau duṣṭāmātyau kathayatah--deva, kimatra śokaḥ kriyate? sa kathayati--yuvāmapyevaṃ kathayatha--kimarthaṃ śokaḥ kriyate iti, nanu yuvābhyāmevāhamarhadvadhaṃ kātitaḥ/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
देव, न सन्त्यर्हन्तः। कुतो ऽर्हद्वधह्? स कथयति--मया प्रत्यक्षदृष्टौ तिष्यपुष्यौ अर्हन्तौ ज्वलनतपनवर्षणविद्योतनप्रातिहार्याणि कृत्वा निरुपधिशेषे निर्वाणधातौ निर्वातौ।
deva, na santyarhantaḥ/ kuto 'rhadvadhah? sa kathayati--mayā pratyakṣadṛṣṭau tiṣyapuṣyau arhantau jvalanatapanavarṣaṇavidyotanaprātihāryāṇi kṛtvā nirupadhiśeṣe nirvāṇadhātau nirvātau/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
युवामेवं कथयथ--न सन्त्यर्हनतः, कुतो ऽर्हद्वध इति? तौ कथयतह्--वयं देवस्य प्रत्यक्षीकुर्मो यथा मायया लोकं वञ्चयित्वा श्रद्धादेयं विनिपात्य प्रत्यवरायां बिडालयोनावुपपन्नौ अद्यत्वे ऽपि स्तूपे तिष्ठत इति।
yuvāmevaṃ kathayatha--na santyarhanataḥ, kuto 'rhadvadha iti? tau kathayatah--vayaṃ devasya pratyakṣīkurmo yathā māyayā lokaṃ vañcayitvā śraddhādeyaṃ vinipātya pratyavarāyāṃ biḍālayonāvupapannau adyatve 'pi stūpe tiṣṭhata iti/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
राजा अमात्यानामन्त्रयते--भवन्तः, यद्येवमागच्छत गच्छामः, पश्यामः किं भूतमभूतं वेति।
rājā amātyānāmantrayate--bhavantaḥ, yadyevamāgacchata gacchāmaḥ, paśyāmaḥ kiṃ bhūtamabhūtaṃ veti/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एष च शब्दो रौरुके नगरे समन्ततो विसृतः।
eṣa ca śabdo rauruke nagare samantato visṛtaḥ/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततस्ते सर्वे जनपदनिवासिनो लोकास्तद्द्रष्टुं निष्क्रान्ताः। ततस्तौ दुष्टामात्यौ कथयतह्--यथा तिष्यपुष्यौ येन सत्येन सत्यवचनेन युवां मायया लोकं वञ्चयित्वा श्रद्धादेयं विनिपात्य प्रत्यवरायां बिडालयोनावुपपन्नौ स्वकस्वके स्तूपे तिष्ठतः।
tataste sarve janapadanivāsino lokāstaddraṣṭuṃ niṣkrāntāḥ/ tatastau duṣṭāmātyau kathayatah--yathā tiṣyapuṣyau yena satyena satyavacanena yuvāṃ māyayā lokaṃ vañcayitvā śraddhādeyaṃ vinipātya pratyavarāyāṃ biḍālayonāvupapannau svakasvake stūpe tiṣṭhataḥ/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अनेन सत्येन सत्यवचनेन इमां मांसपेशीमादाय स्वकस्वकं स्तूपं प्रदक्षिणीकृत्य स्वकस्वकं बिलं प्रविशतामिति।
anena satyena satyavacanena imāṃ māṃsapeśīmādāya svakasvakaṃ stūpaṃ pradakṣiṇīkṛtya svakasvakaṃ bilaṃ praviśatāmiti/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तावेवमुक्तौ स्वकस्वकात् स्तूपान्निर्गतौ।
tāvevamuktau svakasvakāt stūpānnirgatau/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तावेवानेकैः प्राणिशतसहस्रैर्दृष्टौ। तौ मांसपेशीमादाय स्वकस्वकस्तूपं प्रदक्षिणीकृत्य स्वकस्वकबिलं प्रविष्टौ।
tāvevānekaiḥ prāṇiśatasahasrairdṛṣṭau/ tau māṃsapeśīmādāya svakasvakastūpaṃ pradakṣiṇīkṛtya svakasvakabilaṃ praviṣṭau/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तौ दुष्टामात्यौ कथयत--दृष्टं देवेनेति? स कथयति--दृष्टम्।
tau duṣṭāmātyau kathayata--dṛṣṭaṃ deveneti? sa kathayati--dṛṣṭam/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
देव, न सन्ति लोके ऽर्हन्तः। केवलं त्वयं जनप्रवाद इति। तस्य यासौ दृष्टिह्--सन्ति लोके ऽर्हन्त इति, सा प्रतिविगता।
deva, na santi loke 'rhantaḥ/ kevalaṃ tvayaṃ janapravāda iti/ tasya yāsau dṛṣṭih--santi loke 'rhanta iti, sā prativigatā/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्र ये ऽश्रद्धास्तेषामसद्दर्शनमुत्पन्नम्, ये मध्यस्थास्तेषां काङ्क्षा, ये श्रद्धास्तेषामद्भुतं संवृत्तम्।
tatra ye 'śraddhāsteṣāmasaddarśanamutpannam, ye madhyasthāsteṣāṃ kāṅkṣā, ye śraddhāsteṣāmadbhutaṃ saṃvṛttam/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अनुभावोदग्रा अविशारदाः। शिखण्डी राजा संलक्षयति--यदि न सन्त्येव लोके ऽर्हन्तः, किमर्ह्तमार्यकाश्यपस्य कात्यायनस्य पञ्चशतपरिवारस्य शौलाया भिक्षुण्याः प्लञ्चशतपरिवारायाः पिण्डकमनुप्रयच्छामीति? तेन भिक्षूणां भिक्षुणीनां च पिण्डपातः समुच्छिन्नः।
anubhāvodagrā aviśāradāḥ/ śikhaṇḍī rājā saṃlakṣayati--yadi na santyeva loke 'rhantaḥ, kimarhtamāryakāśyapasya kātyāyanasya pañcaśataparivārasya śaulāyā bhikṣuṇyāḥ plañcaśataparivārāyāḥ piṇḍakamanuprayacchāmīti? tena bhikṣūṇāṃ bhikṣuṇīnāṃ ca piṇḍapātaḥ samucchinnaḥ/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भिक्षवो भिक्षुण्यश्च रौरुकात्प्रक्रान्ताः। अथायुष्मान् महाकात्यायनः शौला च भिक्षुणी विनयापेक्षया तत्रैवावस्थतौ।
bhikṣavo bhikṣuṇyaśca raurukātprakrāntāḥ/ athāyuṣmān mahākātyāyanaḥ śaulā ca bhikṣuṇī vinayāpekṣayā tatraivāvasthatau/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यावदपरेण समयेन राजा शिखण्डी रौरुकान्नगरान्निर्गच्छति।
yāvadapareṇa samayena rājā śikhaṇḍī raurukānnagarānnirgacchati/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आयुष्मांश्च महाकात्यायनो रौरुकं नगरं पिण्डाय प्रविशति।
āyuṣmāṃśca mahākātyāyano raurukaṃ nagaraṃ piṇḍāya praviśati/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स राजानं दृष्ट्वैकान्ते ऽपक्रम्यावस्थितह्--मा अयमप्रसादं प्रवेदयिष्यतीति।
sa rājānaṃ dṛṣṭvaikānte 'pakramyāvasthitah--mā ayamaprasādaṃ pravedayiṣyatīti/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स राज्ञा शिखण्डिना एकान्ते ऽवस्थितो दृष्टः। दृष्ट्वा च पुनरामन्त्रयते--भवन्तः, किमर्थमयमार्यो महाकात्यायनो मां दृष्ट्वा एकान्ते ऽपक्रम्यावस्थित इति।
sa rājñā śikhaṇḍinā ekānte 'vasthito dṛṣṭaḥ/ dṛṣṭvā ca punarāmantrayate--bhavantaḥ, kimarthamayamāryo mahākātyāyano māṃ dṛṣṭvā ekānte 'pakramyāvasthita iti/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्य पृष्ठतो हिरुभिरुकावग्रामात्यौ गच्छतः।
tasya pṛṣṭhato hirubhirukāvagrāmātyau gacchataḥ/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तौ कथयतह्--देव, आर्यो महाकात्यायनः संलक्षयति--देवः कृतकौतुकमङ्गलो गच्छति, मा अप्रसादं वेदयिष्यति, दुःखं चरद्गच्छति, कर्म क्रियते, पात्रचीवराणि पांशुना अवतरिष्यतीति।
tau kathayatah--deva, āryo mahākātyāyanaḥ saṃlakṣayati--devaḥ kṛtakautukamaṅgalo gacchati, mā aprasādaṃ vedayiṣyati, duḥkhaṃ caradgacchati, karma kriyate, pātracīvarāṇi pāṃśunā avatariṣyatīti/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
राजा तूष्णीमवस्थित इति। आयुष्मान् महाकात्यायनो रौरुकं नगरं पिण्डाय चरित्वा निर्गच्छति, राजा च शिखण्डी प्रविशति।
rājā tūṣṇīmavasthita iti/ āyuṣmān mahākātyāyano raurukaṃ nagaraṃ piṇḍāya caritvā nirgacchati, rājā ca śikhaṇḍī praviśati/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.