दिव्७ नगरावलम्बिकावदानम्।
div7 nagarāvalambikāvadānam/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
Divyāvadāna 51
अथ भगवान् कोशलेषु जनपदेषु चारिकां चरञ् श्रावस्तीमनुप्राप्तः। श्रावस्त्यां विहरति जेतवने अनाथपिण्डदस्यारामे।
atha bhagavān kośaleṣu janapadeṣu cārikāṃ carañ śrāvastīmanuprāptaḥ/ śrāvastyāṃ viharati jetavane anāthapiṇḍadasyārāme/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अश्रौषीदनाथपिण्डदो गृहपतिह्--भगवान् कोशलेषु जनपदेषु चारिकां चरञ् श्रावस्तीमनुप्राप्तः।
aśrauṣīdanāthapiṇḍado gṛhapatih--bhagavān kośaleṣu janapadeṣu cārikāṃ carañ śrāvastīmanuprāptaḥ/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
श्रावस्त्यां विहरति जेतवने अनाथपिण्डदस्याराम् इति।
śrāvastyāṃ viharati jetavane anāthapiṇḍadasyārām iti/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
श्रुत्वा च पुनर्येन भगवांस्तेनोपसंक्रान्तः। उपसंक्रम्य भगवतः पादौ शिरसा वन्दित्वा एकान्ते निषण्णः।
śrutvā ca punaryena bhagavāṃstenopasaṃkrāntaḥ/ upasaṃkramya bhagavataḥ pādau śirasā vanditvā ekānte niṣaṇṇaḥ/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एकान्तनिषण्णमनाथपिण्डदं गृहपतिं भगवान् धर्म्यया कथया संदर्शयति समादापयति समुत्तेजयति संप्रहर्षयति।
ekāntaniṣaṇṇamanāthapiṇḍadaṃ gṛhapatiṃ bhagavān dharmyayā kathayā saṃdarśayati samādāpayati samuttejayati saṃpraharṣayati/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अनेकपर्यायेण धर्म्यया कथया संदर्श्य समादाप्य समुत्तेज्य संप्रहर्ष्य तूष्णीम्।
anekaparyāyeṇa dharmyayā kathayā saṃdarśya samādāpya samuttejya saṃpraharṣya tūṣṇīm/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अनाथपिण्डदो गृहपतिह् उत्थायासनादेकांसमुत्तरासंगं कृत्वा येन भगवांस्तेनाञ्जलिं प्रणम्य भगवन्तमिदमवोचत्--अधिवासयतु मे भगवाञ् श्वो ऽन्तर्गृहे भुक्तेन सार्धं भिक्षुसंघेन इति।
anāthapiṇḍado gṛhapatih utthāyāsanādekāṃsamuttarāsaṃgaṃ kṛtvā yena bhagavāṃstenāñjaliṃ praṇamya bhagavantamidamavocat--adhivāsayatu me bhagavāñ śvo 'ntargṛhe bhuktena sārdhaṃ bhikṣusaṃghena iti/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अधिवासयति भगवाननाथपिण्डदस्य गृहपतेस्तूष्णीभावेन।
adhivāsayati bhagavānanāthapiṇḍadasya gṛhapatestūṣṇībhāvena/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अनाथपिण्डदो गृहपतिर्भगवतस्तूष्णीभावेनाधिवासनां विदित्वा भगवतो भाषितमभिनन्द्यानुमोद्य भगवतः पादौ शिरसा वन्दित्वा भगवतो ऽन्तिकात् प्रक्रान्तो येन स्वनिवेशनं तेनोपसंक्रान्तः।
anāthapiṇḍado gṛhapatirbhagavatastūṣṇībhāvenādhivāsanāṃ viditvā bhagavato bhāṣitamabhinandyānumodya bhagavataḥ pādau śirasā vanditvā bhagavato 'ntikāt prakrānto yena svaniveśanaṃ tenopasaṃkrāntaḥ/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
उपसंक्रम्य दौवारिकं पुरुषमामन्त्रयते--न तावद्भोः पुरुष तीर्थ्यानां प्रवेशो दातव्यो यावद् बुद्धप्रमुखेन भिक्षुसंघेन भुक्तं भवति।
upasaṃkramya dauvārikaṃ puruṣamāmantrayate--na tāvadbhoḥ puruṣa tīrthyānāṃ praveśo dātavyo yāvad buddhapramukhena bhikṣusaṃghena bhuktaṃ bhavati/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततः पश्चादहं तीर्थ्यानां दास्यामीति।
tataḥ paścādahaṃ tīrthyānāṃ dāsyāmīti/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एवमार्येति दौवारिकः पुरुषो ऽनाथपिण्डदस्य गृहपतेः प्रत्यश्रौषीत्।
evamāryeti dauvārikaḥ puruṣo 'nāthapiṇḍadasya gṛhapateḥ pratyaśrauṣīt/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अनाथपिण्डदो गृहपतिस्तामेव रात्रिं शुचि प्रणीतं खादनीयभोजनीयं समुदानीयं काल्यमेवोत्थाय आसनानि प्रज्ञप्य उदकमणीन् प्रतिष्ठाप्य भगवतो दूतेन कालमारोचयति--समयो भदन्त, सज्जं भक्तम् यस्येदानीं भगवान् कालं मन्यत इति।
anāthapiṇḍado gṛhapatistāmeva rātriṃ śuci praṇītaṃ khādanīyabhojanīyaṃ samudānīyaṃ kālyamevotthāya āsanāni prajñapya udakamaṇīn pratiṣṭhāpya bhagavato dūtena kālamārocayati--samayo bhadanta, sajjaṃ bhaktam yasyedānīṃ bhagavān kālaṃ manyata iti/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अथ भगवान् पूर्वाह्णे निवास्य पात्रचीवरमादाय भिक्षुगणपरिवृतो भिक्षुसंघपुरस्कृतो येन अनाथपिण्डदस्य गृहपतेर्भक्ताभिसारस्तेनोपसंक्रान्तः।
atha bhagavān pūrvāhṇe nivāsya pātracīvaramādāya bhikṣugaṇaparivṛto bhikṣusaṃghapuraskṛto yena anāthapiṇḍadasya gṛhapaterbhaktābhisārastenopasaṃkrāntaḥ/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
उपसंक्रम्य पुरस्ताद्भिक्षुसंघस्य प्रज्ञप्त एवासने निषण्णः। अथ अनाथपिण्डदो गृहपतिः सुखोपनिषण्णं बुद्धप्रमुखं भिक्षुसंघं विदित्वा शुचिना प्रणीतेन खादनीयभोजनीयेन स्वहस्तं संतर्पयति संप्रवारयति।
upasaṃkramya purastādbhikṣusaṃghasya prajñapta evāsane niṣaṇṇaḥ/ atha anāthapiṇḍado gṛhapatiḥ sukhopaniṣaṇṇaṃ buddhapramukhaṃ bhikṣusaṃghaṃ viditvā śucinā praṇītena khādanīyabhojanīyena svahastaṃ saṃtarpayati saṃpravārayati/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अनेकपर्यायेण शुचिना प्रणीतेन खादनीयभोजनीयेन स्वहस्तं संतर्प्य संप्रवार्य भगवन्तं भुक्तवन्तं विदित्वा धौतहस्तमपनीतपात्रं नीचतरमासनं गृहीत्वा भगवतः पुरस्तान्निषण्णो धर्मश्रवणाय॥
anekaparyāyeṇa śucinā praṇītena khādanīyabhojanīyena svahastaṃ saṃtarpya saṃpravārya bhagavantaṃ bhuktavantaṃ viditvā dhautahastamapanītapātraṃ nīcataramāsanaṃ gṛhītvā bhagavataḥ purastānniṣaṇṇo dharmaśravaṇāya//
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अथायुष्मान् महाकाश्यपो ऽन्यतमस्मादारण्यकाच्छयनासनात् दीर्घकेशश्मश्रुर्लूहचीवरो जेतवनं गतः।
athāyuṣmān mahākāśyapo 'nyatamasmādāraṇyakācchayanāsanāt dīrghakeśaśmaśrurlūhacīvaro jetavanaṃ gataḥ/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स पश्यति जेतवनं शून्यम्। तेनोपधिवारिकः पृष्टह्--कुत्र बुद्धप्रमुखो भिक्षुसंघ इति।
sa paśyati jetavanaṃ śūnyam/ tenopadhivārikaḥ pṛṣṭah--kutra buddhapramukho bhikṣusaṃgha iti/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तेन समाख्यातम्--अनाथपिण्डदेन गृहापतिनोपनिमन्त्रित इति। स संलक्षयति--गच्छामि, तत्रैव पिण्डपातं परिभोक्ष्यामि, बुद्धप्रमुखं च भिक्षुसंघं पर्युपासिष्यामीति।
tena samākhyātam--anāthapiṇḍadena gṛhāpatinopanimantrita iti/ sa saṃlakṣayati--gacchāmi, tatraiva piṇḍapātaṃ paribhokṣyāmi, buddhapramukhaṃ ca bhikṣusaṃghaṃ paryupāsiṣyāmīti/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सो ऽनाथपिण्डदस्य गृहपतेर् निवेशनं गतः।
so 'nāthapiṇḍadasya gṛhapater niveśanaṃ gataḥ/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अतो दौवारिकेन उक्तह्--आर्य तिष्ठ, मा प्रवेक्ष्यसि।
ato dauvārikena uktah--ārya tiṣṭha, mā pravekṣyasi/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कस्यार्थाय? अनाथपिण्डदेन गृहपतिना आज्ञा दत्ता--मा तावत् तीर्थ्यानां प्रवेशं दास्यसि, यावद्बुद्धप्रमुखेन भिक्षुसंघेन भुक्तम्।
kasyārthāya? anāthapiṇḍadena gṛhapatinā ājñā dattā--mā tāvat tīrthyānāṃ praveśaṃ dāsyasi, yāvadbuddhapramukhena bhikṣusaṃghena bhuktam/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततः पश्चात् तीर्थ्यानां दास्यामि इति। अथायुष्मान् महाकाश्यपः संलक्षयति--तस्य मे लाभाः सुलब्धाः, यन्मां श्राद्धा ब्राह्मणगृहपतयः श्रमणशाक्यपुत्रीय<५२> इति न जानन्ते।
tataḥ paścāt tīrthyānāṃ dāsyāmi iti/ athāyuṣmān mahākāśyapaḥ saṃlakṣayati--tasya me lābhāḥ sulabdhāḥ, yanmāṃ śrāddhā brāhmaṇagṛhapatayaḥ śramaṇaśākyaputrīya<52> iti na jānante/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.