अथ भगवान् पूर्वाह्णे निवास्य पात्रचीवरमादाय भिक्षुगणपरिवृतो भिक्षुसंघपुरस्कृतो येन राज्ञः प्रसेनजितः कौशलस्य भक्ताभिसारस्तेनोपसंक्रान्तः।
atha bhagavān pūrvāhṇe nivāsya pātracīvaramādāya bhikṣugaṇaparivṛto bhikṣusaṃghapuraskṛto yena rājñaḥ prasenajitaḥ kauśalasya bhaktābhisārastenopasaṃkrāntaḥ/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
उपसंक्रम्य पुरस्ताद्भिक्षुसंघस्य प्रज्ञप्त एवासने निषण्णः। अथ राजा प्रसेनजित् कौशलः सुखोपनिषण्णं बुद्धप्रमुखं भिक्षुसंघं विदित्वा शुचिना प्रणीतेन खादनीयभोजनीयेन स्वहस्तं संतर्पयति संप्रवारयति।
upasaṃkramya purastādbhikṣusaṃghasya prajñapta evāsane niṣaṇṇaḥ/ atha rājā prasenajit kauśalaḥ sukhopaniṣaṇṇaṃ buddhapramukhaṃ bhikṣusaṃghaṃ viditvā śucinā praṇītena khādanīyabhojanīyena svahastaṃ saṃtarpayati saṃpravārayati/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अन्यतमश्च क्रोडमल्लको वृद्धान्ते चित्तमभिप्रसादयंस्तिष्ठति--अयं राजा प्रत्यक्षदर्शीम् एव पुण्यानां स्वे पुण्यफले प्रतिष्ठापितो ऽतृप्त एव पुण्यैर्दानानि ददाति, पुण्यानि करोति।
anyatamaśca kroḍamallako vṛddhānte cittamabhiprasādayaṃstiṣṭhati--ayaṃ rājā pratyakṣadarśīm eva puṇyānāṃ sve puṇyaphale pratiṣṭhāpito 'tṛpta eva puṇyairdānāni dadāti, puṇyāni karoti/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अथ राजा प्रसेनजित् कौशलो ऽनेकपर्यायेण बुद्धप्रमुखं भिक्षुसंघं शुचिना प्रणीतेन खादनीयेन भोजनीयेन स्वहस्तं संतर्प्य संप्रवार्य भगवन्तं भुक्तवन्तं विदित्वा धौतहस्तमपनीतपात्रं नीचतरमासनं गृहीत्वा भगवतः पुरस्तात् निषण्णो धर्मश्रवणाय।
atha rājā prasenajit kauśalo 'nekaparyāyeṇa buddhapramukhaṃ bhikṣusaṃghaṃ śucinā praṇītena khādanīyena bhojanīyena svahastaṃ saṃtarpya saṃpravārya bhagavantaṃ bhuktavantaṃ viditvā dhautahastamapanītapātraṃ nīcataramāsanaṃ gṛhītvā bhagavataḥ purastāt niṣaṇṇo dharmaśravaṇāya/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततो भगवता अभिहितह्--महाराज, कस्य नांना दक्षिणामादिशामि? किं तव, आहोस्विद्येन तवान्तिकात् प्रभूततरं पुण्यं प्रसूतमिति? राजा संलक्षयति--मां भगवान् पिण्डपातं परिभुङ्क्ते।
tato bhagavatā abhihitah--mahārāja, kasya nāṃnā dakṣiṇāmādiśāmi? kiṃ tava, āhosvidyena tavāntikāt prabhūtataraṃ puṇyaṃ prasūtamiti? rājā saṃlakṣayati--māṃ bhagavān piṇḍapātaṃ paribhuṅkte/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
को ऽन्यो ममान्तिकात् प्रभूततरं पुण्यं प्रसविष्यतीति विदित्वा कथयति--भगवन् येन ममान्तिकात् प्रभूततरं पुण्यं प्रसूतं तस्य भगवान् नांना दक्षिणामादिशतु इति।
ko 'nyo mamāntikāt prabhūtataraṃ puṇyaṃ prasaviṣyatīti viditvā kathayati--bhagavan yena mamāntikāt prabhūtataraṃ puṇyaṃ prasūtaṃ tasya bhagavān nāṃnā dakṣiṇāmādiśatu iti/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततो भगवता क्रोडमल्लकस्य नांना दक्षिणा आदिष्टा।
tato bhagavatā kroḍamallakasya nāṃnā dakṣiṇā ādiṣṭā/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एवम् यावत् षड्दिवसान्। ततो ऽन्यदिवसे राजा करे कपोलं दत्त्वा चिन्तापरो व्यवस्थितह्--मम भगवान् पिण्डपातं परिभुङ्क्ते, क्रोडमल्लकस्य नांना दक्षिणामादिशति इति।
evam yāvat ṣaḍdivasān/ tato 'nyadivase rājā kare kapolaṃ dattvā cintāparo vyavasthitah--mama bhagavān piṇḍapātaṃ paribhuṅkte, kroḍamallakasya nāṃnā dakṣiṇāmādiśati iti/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सो ऽमात्यैर्दृष्टः। ते कथयन्ति--किमर्थं करे कपोलं दत्त्वा चिन्तापरो व्यवस्थित इति? राजा कथयति--भवन्तः, कथं न चिन्तापरस्तिष्ठामि, यत्रेदानीं स भगवान् मम पिण्डपातं परिभुङ्क्ते, क्रोडमल्लकस्य नांना दक्षिणामामादिशतीति? तत्रैको वृद्धो ऽमात्यः कथयति--अल्पोत्सुको भवतु।
so 'mātyairdṛṣṭaḥ/ te kathayanti--kimarthaṃ kare kapolaṃ dattvā cintāparo vyavasthita iti? rājā kathayati--bhavantaḥ, kathaṃ na cintāparastiṣṭhāmi, yatredānīṃ sa bhagavān mama piṇḍapātaṃ paribhuṅkte, kroḍamallakasya nāṃnā dakṣiṇāmāmādiśatīti? tatraiko vṛddho 'mātyaḥ kathayati--alpotsuko bhavatu/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वयं तथा करिष्यामो यथा श्वो भगवान् देवस्यैव नांना दक्षिणामादिशतीति।
vayaṃ tathā kariṣyāmo yathā śvo bhagavān devasyaiva nāṃnā dakṣiṇāmādiśatīti/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तैः पौरुषेयाणामाज्ञा दत्ता यतः श्वो भवद्भिः प्रणीत आहारः सज्जीकर्तव्यः प्रभूतश्चैव समुदानयितव्यो यथोपार्धं भिक्षूणां पात्रे पतति उपार्धं भूमौ इति।
taiḥ pauruṣeyāṇāmājñā dattā yataḥ śvo bhavadbhiḥ praṇīta āhāraḥ sajjīkartavyaḥ prabhūtaścaiva samudānayitavyo yathopārdhaṃ bhikṣūṇāṃ pātre patati upārdhaṃ bhūmau iti/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अमात्यैरपरस्मिन् दिवसे प्रभूत आहारः सज्जीकृतः प्रणीतश्च। ततः सुखोपनिषण्णं बुद्धप्रमुखं भिक्षुसंघं परिवेषितुमारब्धः।
amātyairaparasmin divase prabhūta āhāraḥ sajjīkṛtaḥ praṇītaśca/ tataḥ sukhopaniṣaṇṇaṃ buddhapramukhaṃ bhikṣusaṃghaṃ pariveṣitumārabdhaḥ/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
उपार्धं भिक्षूणां पात्रे पतति, उपार्धं भूमौ।
upārdhaṃ bhikṣūṇāṃ pātre patati, upārdhaṃ bhūmau/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततः क्रोडमल्लकाः प्रधाविताह्--भूमौ निपतितं गृह्णीम इति। ते परिवेषकैर् निवारिताः।
tataḥ kroḍamallakāḥ pradhāvitāh--bhūmau nipatitaṃ gṛhṇīma iti/ te pariveṣakair nivāritāḥ/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततः क्रोडमल्लकः कथयति--यद्यस्य राज्ञः प्रभूतमन्नम्, स्वापतेयमस्ति, सन्त्यन्ये ऽपि अस्मद्विधा दुःखितका आकाङ्क्षन्ते।
tataḥ kroḍamallakaḥ kathayati--yadyasya rājñaḥ prabhūtamannam, svāpateyamasti, santyanye 'pi asmadvidhā duḥkhitakā ākāṅkṣante/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
किमर्थं न दीयते? किमनेनापरिभोगं छोरितेन इति। तस्य क्रोडमल्लकस्य चित्तविक्षेपो जातह्--न शक्यं तेन तथा चित्तं प्रसादयितुम् यथा पूर्वम्।
kimarthaṃ na dīyate? kimanenāparibhogaṃ choritena iti/ tasya kroḍamallakasya cittavikṣepo jātah--na śakyaṃ tena tathā cittaṃ prasādayitum yathā pūrvam/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततो राजा बुद्धप्रमुखं भिक्षुअसंघं भोजयित्वा न मम नांना दक्षिणामादिशतीति विदित्वा दक्षिणामश्रुत्वैव प्रविष्टः।
tato rājā buddhapramukhaṃ bhikṣuasaṃghaṃ bhojayitvā na mama nāṃnā dakṣiṇāmādiśatīti viditvā dakṣiṇāmaśrutvaiva praviṣṭaḥ/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततो भगवता राज्ञः प्रसेनजितः कौशलस्य नांना दक्षिणा आदिष्टा--
tato bhagavatā rājñaḥ prasenajitaḥ kauśalasya nāṃnā dakṣiṇā ādiṣṭā--
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
हस्त्यश्वरथपत्तियायिनो भुञ्जानस्य पुरं सनैर्गमम्।
hastyaśvarathapattiyāyino bhuñjānasya puraṃ sanairgamam/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पश्यसि(?) फलं हि रूष्किकाया अलवणिकायाः कुल्माषपिण्डिकायाः॥५॥
paśyasi(?) phalaṃ hi rūṣkikāyā alavaṇikāyāḥ kulmāṣapiṇḍikāyāḥ//5//
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.